زندگی خود را مدیریت کنید

رشد اقتصادی پایین، برتری نرخ تورم بر حقوق و دستمزد و به تبع آن پایین آمدن قدرت خرید اغلب مردم موجب شده بسیاری از افراد جامعه نه‌‌تنها به صرفه‌جویی و قناعت کردن فکر نکنند بلکه باور خود را نسبت به چنین ارزش مقدسی از دست بدهند و آن را محال بدانند.

کد خبر: ۸۲۱۸۹

تاریخ: ۱۴ تير ۱۳۹۴ - ۰۹:۱۵

شرایط سخت است و اقشار کم درآمد حق دارند نسبت به وضعیت اقتصادی موجود از دولتمردان در تمام سال ها گلایه مند باشند اما این به معنای ناامید شدن در دستیابی به روش های موثر در کاهش هزینه ها و اتفاقا برخورداری از پس انداز برای روزهای خوشی و ناخوشی نیست.
میلیون ها نفر در دنیا درآمدشان را پاسخگوی هزینه های زندگی خود نمی دانند و نسبت به آن ناراضی هستند. این افراد دو راه بیشتر ندارند یا باید به دنبال افزایش درآمد باشند یا نگرش و عملکرد خود را با سلاحی با نام «مدیریت درآمد و هزینه» مجهز کنند تا بتوانند فشارهای اقتصادی را کم کنند.

سعید محمدی، استاد دانشگاه و نویسنده کتاب انسان 2020 از جمله کارشناسانی است که صرفه جویی و قناعت کردن را با هر سطحی از درآمد امکانپذیر می داند و با راهکارهایی که ارائه می کند ما را به این یقین می رساند که هر فردی هوشمندانه می تواند یک مدیر مالی موفق باشد.

استرس مالی یکی از دغدغه های جدی این روزها بین اقشار آسیب پذیر جامعه است، برای کاهش این استرس از کجا باید شروع کرد؟

براساس اولین قانون در بحث مدیریت اقتصاد خانواده، درآمد باید بیشتر از هزینه باشد. اگر چنین نیست، دو راه بیشتر نداریم یا باید درآمدمان را افزایش یا هزینه هایمان را کاهش دهیم.تحقق هدف دوم از طریق قناعت امکانپذیر است و همان طور که می دانید صرفه جویی یعنی رعایت اعتدال در مصرف پول، هزینه های ماهانه، عمر،علم و سلامت .

برای اعمال صرفه جویی درهزینه های جاری و روزانه در گام اول چه اقدامی می توان انجام داد؟

یادداشت کردن تمام هزینه ها از خرج های چند میلیونی گرفته تا هزینه های خرید حتی یک بطری آب معدنی به مدت 30 روز، اقدام بسیار موثر و مناسبی است که به شما کمک می کند از ماه دوم با نگرشی متفاوت نسبت به هزینه کردن درآمد خود مواجه شوید. زمان آغاز این اقدام از همین امروز است. لازم است ما بپذیریم در سبک زندگی خود تغییراتی ایجاد کنیم و برای این کار باید عادت های مالی غلط خودمان را که بخشی از آن میان اعضای جامعه عمومیت دارد و برخی فردی و مختص به خانواده است را شناسایی کنیم. به عنوان مثال مصرف انرژی هایی همچون بنزین، برق و آب در کشور ما نسبت به استانداردهای جهانی بالاتر است و عمده دلیل وجود عادت های غلط در فرهنگ عمومی است.

در مثالی دیگر می توان به نحوه مصرف برق اشاره کرد؛ بسیاری از ما موبایل هایمان را شارژ می کنیم اما شارژ را با جا گذاشتن روی پریز همچنان فعال نگه می داریم.در این حالت بین 13 تا 20 درصد برق بیهوده مصرف می شود و در پایان ماه برای چیزی پول پرداخت می کنیم که از آن بهره ای نبرده ایم در صورتی که توجه به همین نکته ظریف می تواند در کاهش مبلغ قبض ماهانه نقش موثری داشته باشد.

نظر شما درباره ضرب المثل رایج میان مردم انگلیس «من اونقدر پولدار نیستم که جنس ارزان بخرم » چیست؟

اتفاقا من بشدت این مثال درست را قبول دارم و از آن تبعیت می کنم. بعضی ها عادت دارند در هر فصل خریدهای ارزان قیمت و بی کیفیتی داشته باشند.در صورتی که مردم انگلیس به جای خریدن چهار جفت کفش ارزان، یک جفت کفش مرغوب و با کیفیت می خرند تا مدت زمان بیشتری از پولی که پرداخت کرده اند، بهره مند شوند. با این کار نه تنها از سلامت پاهای خود محافظت می کنند بلکه هزینه بیشتری هم صرف نمی کنند.

نکته قابل ذکر دیگر آن که، این روزها شاهدیم بعضی افراد باوجود آن که درآمد قابل توجهی ندارند، اما آخرین مدل تلفن همراه را در اختیار دارند و عادت دارند با ورود هر مدل جدید به بازار نسبت به خرید آن اقدام کنند در حالی که ما از همه امکانات یک گوشی موبایل استفاده نمی کنیم. اغلب در دنیای فناوری و نرم افزارهای این گوشی ها حداقل یک سال تا یک سال و نیم هیچ امکان جدیدی تعبیه نمی شود که بخواهیم برای خرید گوشی جدید شتابزده باشیم، بنابراین بهتر است خیلی عجله نکنیم و منتظر بمانیم با قیمت مناسب تر خرید کنیم یا حداقل منتظر بمانیم تا گوشی از کار بیفتد بعد گوشی جدید بخریم.

در دنیای امروز تنوع طلبی برخی از اعضای جامعه را بشدت درگیر خودش کرده، این افراد چکار کنند؟

تنوع طلبان حتما باید این ویژگی خود را مدیریت کنند. در غیراین صورت هزینه های مضاعفی را بر اقتصاد خانواده تحمیل می کنند و باید مدام با بدهی های متعدد و مکرر و بی پایان زندگی خود را بگذرانند. البته این افراد انتخاب دیگری هم دارند و آن تلاش برای افزایش درآمد بیشتر است. باید یادآور شوم صرفه جویی به معنای خسیس بودن یا خرج نکردن نیست بلکه معنای آن «درست مصرف کردن و هدر ندادن منابع است.» که این هدف تنها با مدیریت هوشمندانه قابل تحقق است.

چه جوری خرید کنیم تا بتوانیم پول کمتری هزینه کنیم؟

پاسخ به این سوال را به چند بخش تقسیم می کنم. بخش اول مربوط به نحوه خرید کالاهای مورد نیاز جاری است. خرید از فروشگاه های بزرگی همچون رفاه، شهروند یا هایپراستار که اغلب آنها با تخفیف همراه هستند یکی از راه های صرفه جویی است. اما باید مراقب بود در دام خرید کالاهای غیرضروری نیفتیم. در این قبیل فروشگاه ها چینش کالاها همراه با تخفیف هایی که تعیین شده، مشتریان را برای خرید بیشتر وسوسه می کنند به همین دلیل توصیه می کنیم حتما قبل از ورود به فروشگاه های بزرگ اول لیستی از کالاهای مورد نیاز خانواده تهیه،سپس خرید کنید. در غیراین صورت بهتر است از همان سوپرمارکت های کوچک محله خرید کنید.

بخش دوم مربوط به غذا خوردن در رستوران است که به یکی از گزینه های تفریحی برای عده ای از افراد جامعه تبدیل شده است. شاید به این خاطر که سرگرمی های قابل توجه نداریم. انتخاب مکرر چنین تفریحی نه تنها باعث تحمیل هزینه های گزاف بر اقتصاد خانواده می شود، بلکه به دلیل کیفیت پایین فست فودها و غذای برخی رستوران ها، سلامت افراد نیز به مخاطره می افتد. در صورتی که می توان با کم کردن تعداد دفعات حضور در رستوران ها، شرایط را برای رفتن به رستوران های شیک با محیط مناسب و کیفیت بالای غذا فراهم کرد؛ در واقع با این کار هم به خودمان احترام می گذاریم، هم از مراکزی خدمات دریافت می کنیم که مشتری مدار هستند. در پاسخ به بخش سوم این سوال باید بگویم بهتر است افراد هنگام خرید کالا، اول قیمت آن را در فروشگاه های مختلف بررسی کنند و در صورت یکسانی کیفیت کالا در همه فروشگاه ها از محلی خرید کنند که با قیمت پایین تر محصول را به فروش می رساند. توجه به گارانتی محصول و تاریخ مصرف کالا نکته بسیار مهم و قابل توجهی است که بی توجهی به آن می تواند باعث تحمیل هزینه به خانواده شود.

آیا شما هم معتقدید باید برای پول ارزش خاصی قائل شد؟

در کتاب «اثر مرکب» دارن هاردی عنوان می کند اگر شما کالایی را با قیمت هزار تومان می خرید، در واقع ارزش آن هزار تومان نیست بلکه در یک اثر مرکب ارزش آن پنج برابر می شود و ارزش واقعی کالای مورد نظر شما 5000 تومان است.بنابراین پیش از خرید درباره ارزش واقعی کالا از خودتان سوال کنید «محصولی که می خرم پنج برابر امروز می ارزد یا نمی ارزد؟» که در بیشتر موارد نمی ارزد چرا که در حال خرید کالای غیرضروری هستیم. در واقع باید به ارزش زمانی پول توجه کرد و آن را برای خرید هر چیزی صرف نکنیم.

به پول خردهای باقیمانده از خریدتان توجه کنید.بررسی ها نشان می دهد تنها 21 درصد از افراد بعد از پرداخت پول می ایستند و بقیه پولشان را طلب می کنند. 79 درصد دیگر بقیه پول برایشان مهم نیست. مهم نیست مبلغ چقدر است. نکته ارزش قایل شدن برای پولی است که با زحمت بسیار به دست آمده است. یادمان باشد یک میلیون تومان تشکیل شده از هزاران هزار تومان و هزاران صد تومانی که با جمع کردن همین باقیمانده ها در پایان سال می توانیم به رقم قابل توجهی برسیم.

به نظر شما تخفیف گرفتن راه مناسبی برای صرفه جویی است؟

در فرآیند بازاریابی، فروشندگان حرفه ای بخوبی می دانند خریدار توانایی پرداخت 20 درصد بالاتر از قیمت واقعی کالا را دارد. به همین دلیل پیشنهاد می کنم بر سر تخفیف گرفتن با فروشنده چانه نزنید بلکه با تعیین قیمتی کمتر از 20 تا 30 درصد نرخ کالا، به فروشنده اعلام کنید که شما توانایی پرداخت فلان مبلغ را برای خرید کالا دارید.فروشنده حرفه ای سعی می کند به خاطر در گردش ماندن پول نقد شما را از دست ندهد ضمن آن که بعضی کالاها با سود بالای 50 درصد همراه هستند.

نکته قابل توجه دیگر آن که این روزها بسیار می شنویم نرخ یک کالا در صورتی که دو واحد از آن خریداری شود به صرفه تر از خرید تک واحدی آن است. باید توجه داشته باشید خرید بیشتر کالا در صورتی قابل تائید است که مورد نیاز باشد در غیراین صورت جز انبار کردن کالا و چه بسا ابطال تاریخ مصرف آن نتیجه دیگری ندارد.

دلیل این که بعضی کارشناسان معتقدند به جای کارت اعتباری حتما از پول نقد استفاده کنید، چیست؟

استفاده از پول نقد هنگام خرید به جای کارت اعتباری یکی از راه های جدی و موثر در صرفه جویی مالی است.مکانیسم مغز به گونه ای است که شما وقتی پول پرداخت می کنید، دردی در ذهن خود حس می کنید که باعث افزایش توجه شما نسبت به خریدهای بعدی می شود اما وقتی با کارت خرید می کنید چنین حسی به شما منتقل نمی شود و در پایان ماه می بینید میزان هزینه ها بیش از درآمد و صرفه جویی اتفاق نیفتاده است.اتخاذ این روش مدیریت مالی شما را هوشمندانه تر می کند.

بسیاری از کارگران معتقدند این روش ها برای کسانی که از درآمد بالایی برخوردارند مفید است نه آنان، شما با این نظر موافقید؟

این نکته های کوچک اما کلیدی به درد هر کسی که به دنبال کاهش هزینه ها و صرفه جویی است، می خورد.اتفاقا بسیاری از افراد ثروتمندی هستند که بشدت این موارد را رعایت می کنند و به واسطه همین توجه و مدیریت هوشمندانه است که امروز آنان جزو ثروتمندان محسوب می شوند.نکاتی که رعایت آنها راندمان عملکرد مالی افراد را در هر قشری می تواند به طرز چشمگیری افزایش دهد.

به دفعات متعدد شاهد بوده ام افراد ثروتمند در رستوران ها باقیمانده غذای خود را در ظرف های یکبار مصرف از رستوران خارج می کنند بدون آن که این کار را نادرست بدانند. چرا که معتقد به استفاده بهینه و درست از منابع هستند. در صورتی که تعداد قابل توجهی از افراد کم درآمد به این مساله توجه نمی کنند و انجام آن را دور از شأن می دانند.