ارزیابی جدید در آمریکا از نتایج حملات تجاوزکارانه به تاسیسات هسته‌ای ایران

رسانه آمریکایی گزارش داد، با وجود ادعای آمریکا مبنی بر نابودی کامل برنامه هسته‌ای ایران، واقعیت‌ها از توانمندی ماندگار ایران حکایت دارد.

کد خبر: ۸۲۱۶۲۵

تاریخ: ۲۶ تير ۱۴۰۴ - ۱۵:۴۳

به گزارش ایران اکونومیست، در شرایطی که ایران راهکار دیپلماسی را برای حل و فصل موضوع هسته‌ای خود دنبال می‌کرد و قرار بود دور ششم رایزنی‌های غیرمستقیم با واشنگتن به میانجیگری عمان برگزار شود، رژیم صهیونیستی ۲۳ ژوئن دست به حملات متجاوزانه‌ای علیه اهداف نظامی و غیرنظامی ایران زد که به شهادت شماری از فرماندهان و غیرنظامیان بی‌گناه منجر شد.

در پی این تجاوزات، ایالات متحده هم به کمپین جنایتکارانه صهیونیست‌ها پیوست و سه تاسیسات هسته‌ای ایران را با بمب‌افکن هدف حملات خود قرار داد و بعدا دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا مدعی شد که خسارت سنگینی به این تاسیسات وارد آورده و آن را کاملا نابود کرده است.

حال ارزیابی جدید ایالات متحده نشان می‌دهد که حملات آمریکا تنها یکی از سه سایت هسته‌ای ایران را تخریب کرده است.

به گزارش ان‌بی‌سی نیوز، یکی از سه سایت غنی‌سازی اورانیوم در ایران که ماه گذشته توسط آمریکا هدف قرار گرفت، تا حد زیادی نابود شده و فعالیت‌ها در آن به طور قابل توجهی عقب افتاده است.

پنج مقام فعلی و سابق آمریکایی آگاه به این ارزیابی به ان‌بی‌سی نیوز گفته‌اند دو سایت دیگر به شدت آسیب ندیده‌اند و طبق ارزیابی جدید آمریکا، ممکن است فقط تا حدی آسیب دیده باشند که اگر ایران بخواهد، بتواند طی چند ماه آینده غنی‌سازی را از سر بگیرد.

چهار نفر از این منابع گفته‌اند این ارزیابی که بخشی از تلاش‌های دولت ترامپ برای بررسی وضعیت برنامه هسته‌ای ایران پس از حمله به این تأسیسات بوده، طی روزهای اخیر به برخی از قانون‌گذاران آمریکایی، مقامات وزارت دفاع و کشورهای هم‌پیمان ارائه شده است.

همچنین بر اساس گفته‌های یک مقام فعلی و دو مقام سابق آمریکایی، ان‌بی‌سی نیوز دریافته که فرماندهی مرکزی تروریستی آمریکا (سنتکام) برنامه‌ای بسیار گسترده‌تر برای حمله به ایران طراحی کرده بود که شامل هدف قرار دادن سه سایت دیگر نیز می‌شد و به جای یک شب، چندین هفته طول می‌کشید.

یکی از مقامات فعلی و یکی از مقامات سابق آمریکایی گفته‌اند ترامپ در جریان این طرح قرار گرفت اما آن را رد کرد، چون با غریزه سیاست خارجی او که خروج از درگیری‌های خارجی است، مغایرت داشت و همچنین نگرانی از تلفات زیاد در هر دو طرف وجود داشت.

یکی از منابع آگاه به این طرح گفت: «ما آماده بودیم که همه گزینه‌ها را اجرا کنیم، اما رئیس‌جمهور نمی‌خواست.»

ترامپ در سخنرانی ساعاتی پس از حملات، آن‌ها را «یک موفقیت نظامی خارق‌العاده» توصیف کرد و مدعی شد: «تأسیسات کلیدی غنی‌سازی ایران به‌طور کامل نابود شده‌اند.»

ان‌بی‌سی نیوز می‌گوید، اما واقعیت به‌دست‌آمده از اطلاعات تا این لحظه، پیچیده‌تر از این ادعاست و اگر یافته‌های اولیه درباره میزان خسارت واردشده به برنامه هسته‌ای ایران تأیید شوند، ممکن است آمریکا دوباره وارد درگیری در این منطقه شود.

یکی از مقامات فعلی و یکی از مقامات سابق گفته‌اند، در دولت‌های آمریکا و رژیم صهیونیستی بحث‌هایی در جریان است که اگر ایران به‌زودی با ازسرگیری مذاکرات با دولت ترامپ درباره توافق هسته‌ای موافقت نکند یا نشانه‌هایی از بازسازی در آن دو سایت دیده شود، ممکن است حملات بیشتری ضروری باشد.

حملات متجاوزانه رژیم صهیونیستی و ایالات متحده در شرایطی رخ داد که ایران مدت‌هاست تأکید می‌کند که برنامه هسته‌ای‌اش صرفاً برای اهداف صلح‌آمیز و غیرنظامی است.

ان‌بی‌سی نیوز می‌گوید، ارزیابی اخیر تصویری لحظه‌ای از خسارت‌های ناشی از حملات آمریکا در جریان فرایند جمع‌آوری اطلاعات است که به گفته مقامات دولت ترامپ، انتظار می‌رود ماه‌ها ادامه یابد.

ارزیابی‌های مربوط به برنامه هسته‌ای ایران پس از حملات غیرقانونی آمریکا احتمالاً در طول زمان تغییر خواهد کرد و به گفته دو مقام فعلی، با پیشرفت این فرایند، یافته‌ها نشان می‌دهد که خسارت‌ها بیشتر از آن چیزی است که ارزیابی‌های قبلی نشان داده بودند.

مقامات به ان‌بی‌سی نیوز می‌گویند که این ارزیابی فعلاً دیدگاه جاری درباره تأثیر حملات است.

در همین حال «آنا کلی» معاون سخنگوی کاخ سفید در بیانیه‌ای به ان‌بی‌سی نیوز گفت: «همان‌طور که رئیس‌جمهور گفته و کارشناسان تأیید کرده‌اند، عملیات “چکش نیمه‌شب” توانمندی‌های هسته‌ای ایران را به‌طور کامل نابود کرده است. آمریکا و جهان به لطف اقدام قاطع او امن‌تر شده‌اند.»

«شان پارنل» سخنگوی ارشد پنتاگون در بیانیه‌ای گفت: «اعتبار رسانه‌های دروغ‌پراکن مانند وضعیت فعلی تأسیسات هسته‌ای ایران است: نابودشده، در خاک مدفون، و بازسازی آن‌ها سال‌ها زمان می‌برد. رئیس‌جمهور ترامپ صریح بود و مردم آمریکا می‌فهمند؛ تأسیسات هسته‌ای ایران در فردو، اصفهان و نطنز به‌طور کامل و کامل نابود شدند. هیچ شکی در این نیست.»

او گفت: «عملیات "چکش نیمه‌شب" ضربه بزرگی به توان هسته‌ای ایران وارد کرد؛ به‌لطف اقدام قاطع رئیس‌جمهور ترامپ و شجاعت مردان و زنان یونیفورم‌پوشی که از این مأموریت پشتیبانی کردند.»

نشست خبری در پنتاگون درباره عملیات تجاوزکارانه علیه ایران

تمرکز روی فردو بود

حملات متجاوزانه آمریکا در ماه ژوئن، سه سایت غنی‌سازی در ایران را هدف قرار داد: فردو، نطنز و اصفهان.

به ادعای دو مقام فعلی آمریکایی، مقامات آمریکا معتقدند حمله به فردو که مدت‌ها جزء کلیدی برنامه هسته‌ای ایران تلقی می‌شد، توان غنی‌سازی در این سایت را تا دو سال عقب انداخته است.

به گزارش ان‌بی‌سی نیوز، بخش زیادی از پیام‌های عمومی دولت آمریکا درباره این حملات بر فردو متمرکز بوده است.

در یک نشست خبری پنتاگون که در پاسخ به ارزیابی اولیه سازمان اطلاعات دفاعی برگزار شد ـ که گفته بود برنامه هسته‌ای ایران تنها ۳ تا ۶ ماه عقب افتاده ـ «پیت هگست» وزیر دفاع آمریکا و ژنرال «دن کین» رئیس ستاد مشترک نیروهای مسلح آمریکا، مفصل درباره حمله به فردو صحبت کردند، اما به حملات علیه نطنز و اصفهان اشاره‌ای نداشتند.

سه منبع به این رسانه آمریکایی گفته‌اند مقامات آمریکا پیش از حمله هوایی می‌دانستند که «ایران در نطنز و اصفهان ساختارهایی دارد و اورانیوم غنی‌شده‌ای ذخیره کرده که حتی بمب‌های سنگرشکن ۳۰ هزار پوندی GBU-۵۷ آمریکا هم احتمالاً به آن‌ها نمی‌رسند.»

این بمب‌ها که پیش از این حملات هرگز در جنگ به کار نرفته بودند، با هدف تخریب تأسیسات عمیقاً مدفون‌شده در دل کوه‌های فردو طراحی شده بودند. اما از اوایل سال ۲۰۲۳ نشانه‌هایی وجود داشت که ایران در نطنز در حال حفر تونل‌هایی در عمقی فراتر از توان دسترسی بمب GBU-۵۷ بوده است. در اصفهان نیز تونل‌هایی در اعماق زمین وجود دارد. آمریکا اهداف سطحی در اصفهان را با موشک‌های تاماهاوک هدف قرار داد و در آن‌جا از GBU-۵۷ استفاده نکرد، اما در نطنز این بمب‌ها را به‌کار گرفت.

مقامات کاخ سفید به ان‌بی‌سی نیوز گفتند که در اواخر ژوئن جلسه‌ای محرمانه با حضور «جان راتکلیف» رئیس سازمان سیا، برگزار شده که در آن او به قانون‌گذاران گفته برنامه هسته‌ای ایران «به شدت آسیب دیده» و چند تأسیسات کلیدی «به‌طور کامل نابود شده‌اند.»

به گفته یک مقام کاخ سفید که اجازه داشت بخشی از محتوای جلسه محرمانه را توصیف کند، راتکلیف گفت تنها مرکز تبدیل فلز در نطنز ـ که برای غنی‌سازی ضروری است ـ چنان نابود شده که بازسازی آن «سال‌ها زمان می‌برد.»

به گفته این مقام، رتکلیف همچنین گفته که جامعه اطلاعاتی بر این باور است که حملات باعث مدفون شدن بخش اعظم اورانیوم غنی‌شده در اصفهان و فردو شده و بنابراین ایران به‌سختی می‌تواند آن را استخراج کرده و دوباره غنی‌سازی را از سر بگیرد.

دو مقام گفته‌اند که آمریکا هیچ نشانه‌ای ندیده که ایران در تلاش برای بیرون آوردن این تأسیسات باشد.

به گزارش ان‌بی‌سی نیوز، یک مقام ارشد رژیم صهیونیستی که هفته گذشته در واشنگتن با خبرنگاران صحبت کرد، گفته باور دارد بخشی از اورانیوم با غنای بالای ایران همچنان دست‌نخورده باقی مانده اما زیر تأسیسات اصفهان مدفون شده است.

با این حال، این مقام گفته رژیم صهیونیستی این مواد را عملاً غیرقابل دسترس می‌داند، زیرا در حال نظارت است و در صورت مشاهده تلاش ایران برای استخراج این اورانیوم، حملات جدیدی انجام خواهد داد. این مقام همچنین گفت رژیم صهیونیستی معتقد است برنامه هسته‌ای ایران تا دو سال عقب افتاده است.

ان‌بی‌سی نیوز می‌گوید، حتی اگر سایت‌های هسته‌ای هدف قرار گرفته ایران به‌طور کامل نابود نشده باشند، مقامات آمریکایی و حامیان جمهوری‌خواه این عملیات معتقدند که این اقدام «موفقیت‌آمیز» بوده، «زیرا معادله راهبردی ایران را تغییر داده است.»

اواخر ماه گذشته، وقتی از ترامپ پرسیده شد که آیا اگر گزارش‌های اطلاعاتی نشان دهند ایران قادر به غنی‌سازی اورانیوم در سطحی نگران‌کننده است، بار دیگر ایران را بمباران خواهد کرد یا نه، پاسخ داد: «حتماً. بدون شک. قطعاً.»

دیدار نتانیاهو و ترامپ در کاخ سفید

«طرح تهاجمی همه‌جانبه» در دولت بایدن

به گفته یک مقام فعلی و دو مقام سابق آمریکایی، از پاییز گذشته و در طول بهار امسال، ژنرال اریک کوریلا، فرمانده سنتکام، در دوران دولت بایدن طرحی برای حمله «همه‌جانبه» به ایران طراحی کرده بود.

به گفته یکی از مقامات سابق، این گزینه طراحی شده بود تا توان هسته‌ای ایران را «واقعاً نابود» کند. طبق این طرح، ایالات متحده قرار بود ۶ سایت را هدف قرار دهد.

افراد آگاه به این طرح گفته‌اند که برای پایان کامل برنامه هسته‌ای ایران، این ۶ سایت باید به‌طور مکرر هدف حمله قرار می‌گرفتند.

بر اساس این طرح، اهداف بیشتری از جمله سامانه‌های پدافند هوایی و موشکی ایران نیز مورد حمله قرار می‌گرفت و طراحان پیش‌بینی می‌کردند که این عملیات می‌توانست منجر به تلفات بالایی در ایران شود.

یک منبع آگاه به این طرح گفت که مقامات آمریکا انتظار داشتند در صورت اجرای آن، ایران مواضع آمریکایی را هدف قرار دهد، برای مثال در عراق و سوریه. این منبع گفت: «این عملیات یک کمپین هوایی طولانی‌مدت می‌بود.»

به گفته دو مقام سابق، برخی از مقامات دولت ترامپ بر این باور بودند که گزینه تهاجمی گسترده‌تر علیه ایران، یک سیاست قابل اجرا است. ترامپ در جریان طرح موسوم به «همه‌جانبه» قرار گرفت، اما در نهایت این طرح رد شد چون نیازمند درگیری بلندمدت بود.

در دوره اول ریاست جمهوری ترامپ در سال ۲۰۱۸، او آمریکا را از توافق هسته‌ای ۲۰۱۵ میان ایران و قدرت‌های جهانی که در دوران اوباما مذاکره شده بود، خارج کرد.

این توافق که با نام «برنامه جامع اقدام مشترک» (برجام) شناخته می‌شود، محدودیت‌هایی بر برنامه هسته‌ای ایران اعمال می‌کرد و در مقابل، تحریم‌های اقتصادی کاهش می‌یافت. اما پس از خروج ترامپ از توافق و بازگرداندن تحریم‌ها، ایران محدودیت‌های مربوط به توافق را از بابت کارشکنی آمریکا کنار گذاشت.

پیش از حملات هوایی در ماه ژوئن، مقامات آمریکایی و بازرسان سازمان ملل ادعا کردند که ایران مواد شکافت‌پذیر کافی برای ساخت حدود ۹ تا ۱۰ بمب هسته‌ای در اختیار داشت.

از آن زمان ترامپ در ظاهر به دنبال توافقی جدید با ایران بوده که آن را از دستیابی به سلاح هسته‌ای باز دارد، اما در عمل، همسو با امیال رژیم صهیونیستی، به تمامیت ارضی و حاکمیت ملی ایران دست‌درازی کرد که با پاسخ کوبنده ایران و عمیات آن علیه پایگاه العدید مواجه شد. این پایگاه آمریکایی واقع در قطر خسارات جدی دیده است.

ایران مدت‌هاست که داشتن قصد ساخت سلاح هسته‌ای را رد کرده و «سید عباس عراقچی» وزیر امور خارجه ایران هم این موضع را در مصاحبه‌ای با شبکه ان‌بی‌سی نیوز، یک روز پیش از حملات آمریکا، دوباره تکرار کرد.