چرا فعال‌سازی مکانیسم ماشه اشتباه است؟

فعال سازی مکانیسم ماشه توسط اروپایی‌ها علیه ایران، تا حد زیادی ارزش هرگونه توافق با قدرت های اروپایی در محیط بین المللی را کاهش خواهد داد. این مساله از منظر راهبردی و قدرت نرم، یک ضربه جدی به دیپلماسی و موقعیت اروپایی ها در محیط بین المللی محسوب می شود.

کد خبر: ۸۲۰۹۷۷

تاریخ: ۲۵ تير ۱۴۰۴ - ۱۲:۵۹

به گزارش ایران اکونومیست، به نقل از جهان نیوز: به تازگی شاهد تشدید لفاظی های مقام های ارشد اروپایی با محوریت فعال سازی "مکانیسم ماشه" علیه کشورمان بوده ایم. در این راستا، چند روز قبل بود که "دیوید لمی" وزیر امور خارجه انگلستان در موضع گیری از احتمال فعال سازی ناگهانی مکانیسم ماشه علیه تهران خبر داد. مقام های ارشد فرانسوی و آلمانی نیز به شیوه ای مشابه علیه کشورمان دست به موضع گیری زده اند. مساله ای که با سیلی از جنجال سازی های تبلیغاتی و رسانه ای در غرب نیز همراه شده است.

نکته قابل تامل اینکه پس از انعقاد توافق برجام در سال 2015، ابتدا آمریکایی ها به طور غیرقانونی در سال 2018 از این توافق خارج شده و به تعهدات خود پشت کردند و پس از آن ها، اروپایی ها نهایت بی‌تعهدی و انفعال را از خود نشان دادند. حال اکنون آن ها قصد دارند بند مربوط به فعال سازی مکانیسم ماشه علیه ایران و بازگرداندن تحریم و فشارهایی که پیش از انعقاد برجام علیه کشورمان برقرار بود را مورد استفاده قرار دهند. استدلال آن ها نیز این است که ایران به تعهدات خود عمل نکرده است.

کشوری که حتی یک سال پس از خروج دولت آمریکا از توافق برجام همچنان به اذعان نهادهای غربی و آژانس بین المللی انرژی اتمی، تعهدات خود را به صورت تمام و کمال انجام می داد. با این همه، ورای تمامی لفاظی های مقام های غربی، حداقل به 5 دلیل عمده، فعال سازی مکانیسم ماشه توسط قدرت های اروپایی علیه ایران، کاملا به ضرر خودِ آن ها است.

یک: ضربه جدی به دیپلماسی اروپایی
اروپایی ها برای سال ها یک عضو محوری در قالب دیپلماسی هسته ای با ایران بودند. حال اگر بنا باشد آن ها مکانیسم ماشه را علیه ایران آن هم در شرایطی که کشورمان در قالب توافق برجام، بیشترین وفاداری را به تعهدات خود نشان داده فعال سازی کنند، این بدان معنا خواهد بود که اروپایی ها تا حد زیادی اعتبار خود در محیط بین‌المللی را از دست رفته خواهند داد. در حقیقت، اعتماد به دیپلماسی اروپایی و امید داشتن به اینکه آن ها به تعهدات خود عمل کنند، به موضوعی عبث و مضحک تبدیل می شود و ارزش هرگونه توافق با اروپا زیر سوال می‌رود.

این مساله از منظر قدرت نرم و بین المللی، یک چالش جدی برای اروپایی ها خواهد بود. به طور خاص به تازگی شاهد بوده ایم سید عباس عراقچی وزیر امور خارجه ایران در موضع گیری تاکید کرده که فعال سازی مکانیسم ماشه از سوی اروپایی ها علیه ایران، از منظر کشورمان به مثابه حمله نظامی به ایران تلقی خواهد شد و ایران واکنش های لازم را نشان خواهد داد. در این چهارچوب، ایران نیز عملا اروپا را در کنار آمریکا خواهد گذاشت و تروئیکای اروپایی دیگر در معادلات مرتبط  با ایران، سهم و وزنی نخواهد داشت. مساله ای که از منظر راهبردی و مسائل منطقه ای و بین المللی، حامل خسارت های جدی برای اروپایی ها خواهد بود.

دو: اثبات یک واقعیت معنادار در مورد اروپایی ها
آنچه تروئیکای اروپایی امروز تهدید به فعال کردن آن علیه کشورمان می کنند، به صریح ترین شکل ممکن، نمودی عینی از دنباله روی آن ها از سیاست های دولت آمریکا و شخص رئیس جمهور این کشور دونالد ترامپ است. به بیان ساده تر، اروپا اکنون به پادویِ آمریکا تبدیل شده و این مساله نشان از آن دارد که موقعیت بین المللی اروپایی‌ها، با یک سقوط آزاد رو به رو شده است.

حال اگر اروپا بخواهد مکانیسم ماشه را علیه ایران فعال سازد، این مساله بیش از هر زمان دیگری این واقعیت را فریاد خواهد زد که اروپا چیزی جز نوکر و تابع محض سیاست های واشینگتن نیست. این موضوع نیز از منظر راهبردی حامل تبعات منفی برای قدرت های اروپایی به ویژه از نظر روابط آن ها با دیگر قطب های قدرت جهان است.

سه: ارسال یک پالس معنادار برای مردم ایران
قدرت های اروپایی و جریان های تبلیغاتی متحد با آن ها سال هاست که سعی می کنند خود را حامی و دوستدار مردم ایران نشان دهند. با این حال، جنس کنشگری آن ها در بحبوحه جنگ 12 روزه و البته همدستی صریح آن‌ها با رژیم اشغالگر قدس و دولت آمریکا در تجاوز به خاک ایران و اکنون اقدم احتمالی این دسته از بازیگران در فعال سازی مکانیسم ماشه علیه کشورمان، بیش از هر زمان دیگری این واقعیت را جلوی چشم مردم ایران قرار خواهد داد که اروپایی ها صرفا به دنبال ضربه زدن به کشورمان هستند و نباید فریب مواضع اعلامی آن ها را خورد.

این موضوع خود سال ها و حتی دهه ها جنگ نرم آنها علیه ایران را بر باد خواهد داد و از چشم اندازی کلان، موجب تقویت وحدت و انسجام ملی در ایران می شود. موضوعی که آن نیز از چشم اندازی کلان حامل خسارت‌های راهبردی برای اروپایی ها خواهد بود.

چهار: تشدید شکاف های داخلی در اتحادیه اروپا
باید این نکته را مد نظر داشته باشیم که کلیه کشورهای اروپایی نکاهی ثابت نسبت به ایران ندارند. برخی از آن‌ها نظیر اسپانیا و ارتیش، مایل به تعامل بیشتر با ایران هستند و برخی دیگر سیاست های سخت گیرانه تر را علیه ایران دنبال می کنند. از این منظر، فعال سازی مکانیسم ماشه توسط تروئیکای اروپایی علیه ایران عملا اختلافات درون اتحادیه اروپا را بیشتر خواهد کرد و انسجام تصمیم گیران سیاست خارجی آن را زیر سوال می برد.

اهمیت این مساله زمانی بیش از پیش مشخص می شود که بدانیم کشورهای حامی تعامل با ایران استدلال می‌کنند که اساسا مساله موشکی، هسته ای و یا دیگر موضوعات مرتبط با ایران، راه حل نظامی و برخورد سخت ندارند و اگر این رویکرد اتخاذ شود، نتایجی را به همراه خواهد داشت که به هیچ عنوان به نفع اروپایی‌ها و کلیت جهان غرب نخواهد بود.

پنج: تقویت بیش از پیش محور ضدغربی در نظام بین الملل
در نهایت باید گفت که اقدام احتمالی اروپایی ها در فعال سازی مکانیسم ماشه علیه ایران، بیش از هر زمان دیگری قدرت های تجدید نظر طلب و مخالف با سیاست های غرب در نظام بین الملل را به یکدیگر نزدیک خواهد کرد. برخی تحلیلگران به طور خاص به این نکته اشاره می کنند که هیچ بعید نیست پس از اقدام احتمالی اروپایی‌ها در فعال سازی مکانیسم ماشه علیه تهران، شاهد باشیم که روبط ایران با چین و روسیه قوی‌تر از قبل شود.

موضوعی که از منظر اقتصادی، سیاسی، امنیتی و راهبردی، حامل تبعات به شدت منفی برای اروپایی‌ها خواهد بود و چالش های تازه ای را برای آن ها در حوزه سیاست خارجیشان به همراه خواهد داشت و فضای مانور آن ها در حوزه بین المللی را کاهش می دهد.