جهش آماری فروش کتاب

افزایش سه‌برابری خریداران کتاب در جنگ ۱۲ روزه

در حالی که کشور طی بازه یک‌ماهه از ۲۰ خرداد تا ۲۰ تیر ۱۴۰۴ در وضعیت جنگی و محدودیت‌های ناشی از آن بود، بر اساس آمار سامانه بازار کتاب میزان فروش و تعداد خریداران به شکل قابل توجهی افزایش یافت.

کد خبر: ۸۲۰۶۳۶

تاریخ: ۲۴ تير ۱۴۰۴ - ۱۹:۳۴

به گزارش ایران اکونومیست از روابط‌عمومی خانه کتاب و ادبیات ایران، بر اساس گزارش آماری منتشرشده از سوی خانه کتاب و ادبیات ایران، تعداد خریداران کتاب در سامانه بازار کتاب در این بازه زمانی نسبت به سال گذشته بیش از سه برابر شده و فروش ریالی نیز رشدی چشمگیر داشته است.

آمار رسمی نشان می‌دهد در بازه مورد بررسی در سال ۱۴۰۳، ۲ هزار و۴۲۱ نفر با خرید ۶ هزار و ۶۰۳ جلد کتاب مبلغی حدود ۸ میلیارد و ۷۴۲ میلیون و ۳۸۵ هزار و ۳۵۰ ریال هزینه کردند. در حالی‌ که در سال ۱۴۰۴، این ارقام به‌طور چشمگیری افزایش یافت و به ۷ هزار و ۲۶۱ خریدار، ۱۴هزار و ۵۰۸ جلد کتاب و مجموع مبلغ خرید به ۲۴میلیارد و ۱۱۶ میلیون و ۵۱۱ هزار و ۳۲۵ریال رسید.

بر اساس داده‌ها، یارانه استفاده شده در خرید کتاب در بازه ۲۰ خرداد تا ۲۰ تیر سال گذشته (۱۴۰۳) ۱ میلیارد و ۵۹۱ میلیون و ۶۰۶ هزار و ۸۶۴ ریال بود، در حالی که در سال جاری (۱۴۰۴) به ۳ میلیارد و ۶۳۱ میلیون و ۶۷۶ هزار و ۱۶۱ ریال افزایش یافته است. همچنین یارانه پستی که هزینه‌های ارسال کتاب را در اقصی‌نقاط کشور کاهش می‌دهد از ۲ میلیارد و ۱۴ میلیون و ۵۰۰ هزار ریال در سال ۱۴۰۳ به ۴ میلیارد و ۳۹۱ میلیون و ۱۰۰هزار ریال در سال ۱۴۰۴ رسیده است.

این افزایش در منابع حمایتی، به‌ویژه در شرایطی که رفت‌وآمد و جابه‌جایی‌های فیزیکی با محدودیت همراه است، باعث شده تا فروش آنلاین کتاب بتواند با جذب گسترده خریداران، نقش محوری‌تری در توزیع فرهنگی ایفا کنند.

کتاب؛ پاسخ جامعه به بحران
افزایش شمار خریداران در میانه بحران، صرفاً یک پدیده اقتصادی نیست، بلکه باید آن را به‌ عنوان نشانه‌ای از واکنش فرهنگی جامعه در برابر شرایط بحرانی تحلیل کرد. جنگ و بحران‌های اقتصادی معمولاً با افت شدید در بازارهای فرهنگی همراهند، اما داده‌های این گزارش حاکی از آن است که جامعه ایرانی با پناه بردن به کتاب به دنبال آگاهی، آرامش و تاب‌آوری است.

از سوی دیگر تجربه موفق فروش برخط و نمایشگاه‌های مجازی کتاب که نخستین‌بار در دوران همه‌گیری کرونا به بلوغ رسید، اکنون در بازه وقوع جنگ به‌ عنوان مدلی مؤثر برای تداوم دسترسی فرهنگی عمل می‌کند.

اگرچه افزایش قیمت کتاب و کاهش قدرت خرید همچنان چالش جدی بخشی از مخاطبان است، حمایت‌های هدفمند یارانه‌ای توانسته‌اند بخشی از این فشار را جبران کنند. استمرار چنین سیاست‌هایی، به‌ویژه در دوره‌های بحران، نه‌تنها از آسیب به زیرساخت‌های فرهنگی جلوگیری می‌کند، بلکه به پویایی بازار و مشارکت فعال‌تر شهروندان در زیست فرهنگی کمک خواهد کرد.

آمارهای تازه بازار کتاب نشان می‌دهد که حتی در سایه تهدیدها و محدودیت‌های جنگی، اگر سیاست‌های فرهنگی به‌درستی طراحی و اجرا شوند، می‌توان انتظار رشد و تحرک در حوزه‌هایی داشت که در نگاه اول شکننده به‌ نظر می‌رسند. وضعیت سامانه بازار کتاب در تیر ۱۴۰۴، با رشد فروش، افزایش یارانه‌ها و مشارکت بالاتر مخاطبان، یک «پیروزی نرم» برای فرهنگ ایران به شمار می‌آید.