بازار سرمایه باید پیش‌بینی‌پذیر باشد

سیاست‌های حمایتی باید روی تابلو معاملات مشهود شود

یک کارشناس بازار سرمایه گفت: برای حمایت از وضعیت بازار سرمایه باید بسته‌های حمایتی که مصوب می‌شوند به صورت جدی به بازار تزریق شوند و سیاست‌های حمایتی باید نمود خود را روی تابلو معاملات و شاخص‌ها نشان دهند تا سهامداران اعتمادشان را به بازار حفظ کنند.

کد خبر: ۸۱۸۰۷۴

تاریخ: ۱۸ تير ۱۴۰۴ - ۱۵:۴۸

مصطفی انصاری در گفت‌وگو با ایران اکونومیست، با اشاره به تحولات یک ساله اخیر در بازار سرمایه و شرایط فعلی حاکم در این بازار اظهار کرد: طی یک سال اخیر، چند موضوع به شکل جدی در وضعیت اقتصاد کشور و بازار سرمایه آثار خود را بر جای گذاشت. علاوه بر تمام وقایعی که از سال گذشته به وقوع پیوست و هرکدام بر ریسک‌های موجود در بازار سرمایه دامن زد، از ابتدای سال گذشته هچنین، با مطرح شدن موضوع مکانیزم ماشه و همچنین احتمال آغاز روند مذاکرات ایران، یک دو راهی در جو روانی بازار سرمایه شکل گرفت.

وی ادامه داد: حتی در برهه اواخر سال گذشته موضوع مذاکرات آنچنان که انتظار می‌رفت در وضعیت بازار سرمایه نقش و اثر بالایی نداشت اما از ابتدای سال جاری شاهد بودیم که با شکل گرفتن دور جدید مذاکرات غیر مستقیم میان ایران و آمریکا، بازارهای سرمایه در کشور مثبت شدند و این تصور پیش می‌رفت که یک گشایش سیاسی در پیش است و در این میان تنها صندوق‌های طلا بودند که با ریزش تقریبا ۳۰ درصدی روبرو شدند که در بازار آزاد نیر با کاهش چشمگیر قیمت دلار و ارز، برآیند کلی بازار در این بود که گشایش اقتصادی و سیاسی در راه است.

این کارشناس بورس خاطرنشان کرد: با این حال، طی چند هفته پیش از تهاجم به کشور و وقوع جنگ ۱۲ روزه، بازارهای مالی به میزان کمی استرس در معاملات را شاهد بود، اگرچه، نقش زیادی بر وضعیت بازار سرمایه نداشت. اما وضعیتی که امروز در بازار سرمایه شاهد آن هستیم، این است که پیش‌بینی پذیر بودن در بازار سرمایه دور از ذهن است و تصور و پیش فرض از آینده بازار سرمایه تا حدودی برای فعالان این بازار سخت شده است؛ بنابراین یکی از اقدامات باید این باشد که روند پیش‌بینی پذیر بودن بازار برای فعالان اقتصادی و فعالان بازار سرمایه تسهیل شود.

انصاری تصریح کرد: همچینن امروز یکی از مباحثی که میان فعالان بازار سرمایه مطرح می‌شود این است که آیا ممکن است، وضعیت بازار سرمایه به سمتی حرکت کند که مجددا بازار متوقف شود و مهم‌ترین موضوعی که ممکن است بازار را دچار چالش کند، این است که شرایطی دوباره رخ دهد که باعث غیر نقدشوندگی بازار سرمایه شود و در این شرایط طبیعی است که بسیاری از سهامداران بازار نسبت به وضعیت سرمایه گذاری خود و ارزش سهام خود در آینده نگرانی داشته باشند.

وی افزود: همچنین در زمینه نرخ بهره و احتمال رشد آن نگرانی در میان فعالان بازار وجود دارد. اینکه از نرخ بهره برای کنترل نرخ تورم استفاده شود نیز از قبل مطرح بوده است. با این حال، در حال حاضر نیز عمده فعالان بازار در انتظار این تصمیم هستند که آیا قرار است در زمینه نرخ بهره در کشور تصمیم خاصی گرفته شود یا خیر؛ چراکه اگر این نرخ افزایش پیدا کند ممکن است بر وضعیت بازار سرمایه اثر منفی خود را نشان دهد.

این کارشناس بازار سرمایه ادامه داد: در ابتدای روزهای گشایش بازار سرمایه، نخست صندوق‌های با درآمد ثابت بازگشایی شدند و در ابتدا معاملات سهام وجود نداشت. زمانی که صندوق‌های با درآمد ثابت باز شد شاهد بودیم که حدود چهار الی پنج درصد از پیش فروش اوراق قبل از سررسید افزایش پیداکرد، اما خریدار زیادی برای اوراق وجود نداشت و انتظار می‌رفت که برای جلوگیری از افزایش نرخ سر رسید این اوراق بانک مرکزی در قالب خریدار وارد شود که آنگونه که باید در روزهای ابتدایی معاملات اتفاقی رخ نداد.

انصاری گفت: متعاقب این موضوع برای چند روز، شاهد افزایش نرخ بهره برای اوراق دولتی بودیم که از ۳۵ درصد نیز فراتر رفته بود. در این شرایط وقتی فعال بازار می‌بیند که نرخ اوراق دولتی در حال افزایش است ممکن است نگران باشد که این اتفاق برای سپرده‌های بانکی نیز رخ دهد، بنابراین هر تحولی در نرخ بهره رخ دهد مشخصا و مستقیما در وضعیت بازار سرمایه اثر گذار خواهد بود.

وی اظهار کرد: همچنین در رابطه با حمایت از بازار، باید مشخص شود که میزان حمایت از بازار سرمایه به صورت حقیقی و اثرگذارچه قدر بوده و سهامداران اثرات آن را مشاهده کنند. این شرایط باعث می‌شود که اعتماد سهامداران به میزان قابل توجهی جذب شود، چراکه اگر حمایت و ابزارهای حمایتی اثر خود را بر روی تابلو بورس نشان دهند، می‌توان انتظار داشت که بازار تصمیم بگیرد که به سمت نقدشوندگی و فروش نرود. بنابراین باید برنامه ریزی‌ها به سمتی پیش رود که از یک طرف، فشار فروش کاهش پیدا کند و از طرف دیگر بستری فراهم شود تا اطمینان حاصل شود که سهامداران و فعالان بازار سرمایه به ماندن در بازار مرغوب شوند.

این کارشناس بازار سرمایه در ادامه گفت: یکی دیگر از تصمیماتی که چندی پیش اتخاذ شد این بود که صندوق‌های اهرمی با تغییراتی در وجه تضمین روبرو شدند. به طوری که به طور ناگهانی تصمیم گرفته شد تا وجه تضمینی که به واسطه صندوق‌های اهرمی در پورتفوی سهامداران وجود دارد کاهش پیدا کند؛ صندوق‌های اهرمی به صورتی هستند که خود به خود در شرایط بازار مثبت، مثبت‌تر از بازار هستند و در شرایط بازار منفی، منفی‌تر از بازار هستند. اتفاقی که رخ داد این بود که وجه تضمین بازار قبل این تصمیم ۱۰۰ درصد بود و با کاهش وجه تضمین تقریبا به نصف کاهش پیدا کرد.

انصاری افزود: در این شرایط پیشنهاد می‌شود که وجه تضمین صندوق‌های اهرمی به آنچه که قبل از این بود بازگردد چراکه در حال حاضر صندوق‌های اهرمی به بازار خط می‌دهند و زمانیکه از این صندوق‌ها به عنوان دمانسج بازار استفاده ‌شود به بزرگترین صندوق‌ها در بازار سرمایه بدل می‌شوند و زمانی که صف فروش در این صندوق‌ها افزایش پیدا کند، خواهیم دید که صف فروش در بازار نیز بالا می‌رود.

وی در پایان تاکید کرد: سهامداران تا حدی می‌توانند شاهد ریزش ارزش سهام خود باشند و تصور اینکه طی ۱۰ روز معاملاتی تقریبا ۳۰ درصد از ارزش سهام افراد و سهامداران کاهش پیدا کند نیز، برای آنها قابل تصور نیست؛ بنابراین و در نهایت زمانی که می‌بینند، بسته‌های حمایتی نمود خود را در تابلو معاملات نشان نمی‌دهد، باعث می‌شود که صف فروش در این شرایط افزایش پیدا کند و در نهایت لازم است که بسته حمایتی به صورت جدی به بازار تزریق شود؛ تا سهماداران بتوانند شاهد بهبود تابلو معاملات و شاخص‌ها باشند تا اعتماد به بازار حفظ شود و سهماداران تصمیمی برای خروج از بازار نداشته باشند.