انتظار برای بِرندهای جدید محرمی و مداحان پُرتکرار آنتن

تلویزیون در دهه اول محرم شاهد ویژه‌برنامه‌های مختلفی بود که سهم برنامه‌های گفتگومحور و مداحی در آن قابل توجه به نظر می‌رسید.

کد خبر: ۸۱۷۱۷۴

تاریخ: ۱۷ تير ۱۴۰۴ - ۰۸:۴۲

به گزارش ایران اکونومیست، از نخستین شب آغاز ماه محرم، شبکه‌های سیما به تدریج ویژه‌برنامه‌های این ماه را روی آنتن فرستادند که در شبکه‌های مختلف، بیش از ۲۰ عنوان برنامه در قالب‌های مختلف را شامل می‌شود. لابه‌لای این برنامه‌ها، بریده‌های کوتاه نوحه‌خوانی از مداحان سرشناس تهران و شهرستان‌ها پخش می‌شود تا جدول پخش شبکه‌ها بیشتر رنگ محرم داشته باشد.

گزارش پیش رو ابعاد متنوع ویژه‌برنامه‌های محرم ۱۴۰۴ را با تمرکز بر دهه اول این ماه، بررسی می‌کند.

دل‌گفته‌های حسینی روی آنتن

محصولات گفتگومحور در میان ویژه‌برنامه‌های محرم ۱۴۰۴ سیما جایگاه ویژه‌ای دارند و شمار قابل توجهی از برنامه‌ها را به خود اختصاص داده‌اند. از جمله این عناوین می‌توان به «از مامان بگو» در شبکه دو، «ماجرا» در شبکه چهار، «از سرگذشت» در شبکه نسیم و «سدره» در شبکه تهران اشاره کرد.

نکته جالب آن که برخلاف دیگر مناسبت‌های ملی و مذهبی، در این روزها اغلب این برنامه‌ها با محوریت دل‌گفته و حرف‌های احساسات‌برانگیز ساخته می‌شوند. در این برنامه‌ها مهمانان به بیان عواطف خود درباره سیدالشهدا(ع) و تاثیر ایشان بر زندگی‌شان می‌پردازند. از پرسابقه‌ترین برنامه‌های این دسته می‌توان به «با حسین(ع) حرف بزن» شبکه نسیم اشاره کرد که برای نزدیک به یک دهه روی آنتن دیده شده و گاه با تغییر و تحولاتی در گروه سازنده همراه بوده است.

برخی از این برنامه‌ها متناسب با شرایط کشور، با تغییر استراتژیک در تولید همراه بوده اند؛ چنانچه تهیه‌کننده از سرگذشت به ایران اکونومیست گفته است، «ضبط برنامه تقریباً با ۳۰ قسمت آماده پیش می‌رفت، اما با شروع جنگ، تیم تولید بلافاصله و با هماهنگی مدیران شبکه، تصمیم به توقف پخش این قسمت‌ها گرفت. تصمیم گرفتیم ضبط‌مان را متوقف کنیم و سریعاً به سراغ مطالب به‌روز پیرامون حواشی جنگ برویم.»

«ماجرا» از جمله برنامه‌های گفتگومحور محتوایی و غیراحساسی تلویزیون درباره عاشوراست که در مناسبت‌های مختلف مذهبی روی آنتن شبکه چهار می‌رود و اجرای آن را حجت‌الاسلام حمید سبحانی صدر بر عهده دارد. فصل جدید این برنامه با عنوان «شام» که به بررسی احوالات حکومت و مردم شام در سال‌های منتهی به واقعه عاشورا می‌پردازد، در هر قسمت با نقد محتوایی بسیار کوتاه سریال جدید و پرسروصدای «معاویه» نیز همراه است.

«تکیه» محصول شبکه افق نیز دیگر برنامه سیماست که بخش اعظم آن به گفتگوی تاریخی درباره واقعه عاشورا اختصاص دارد. مهمان ثابت این برنامه، حجت‌الاسلام طباخیان است.

در انتظار برندهای جدید محرمی

به شکلی قابل تامل، مجموعه عناوین طراحی‌شده برای محرم ۱۴۰۴ تلویزیون، شمار قابل توجهی برنامه‌های تکراری را در بردارد. «نسیم آوا» ویژه دهه اول محرم که از شبکه نسیم پخش می‌شود، سال گذشته نیز پخش شده بود. دو مجموعه مستند «رخ مادر» و «روضه خانگی» در شبکه یک هم پیش از این نیز روی آنتن تلویزیون رفته و تکراری‌اند.

شبکه آموزش ویژه‌برنامه «ناگفته‌های عاشورا» و شبکه تهران ویژه‌برنامه «معزا» را که در ایام محرم ۱۴۰۳ پخش شده بودند، بازپخش می‌کنند. شبکه تهران همچنین «واحه» ویژه محرم ۱۴۰۱ را بار دیگر روی آنتن می‌برد.

تعداد زیادی از برنامه‌های ویژه محرم امسال هم فصول جدید محصولات گذشته شبکه‌ها محسوب می‌شوند؛ عناوینی نظیر «حسینیه معلی»، «از سرگذشت» و «دلنوا». بر همین اساس شمار عناوین کاملا جدید شبکه‌ها بسیار کم است و برخی شبکه‌ها به کلی برنامه جدیدی برای محرم ۱۴۰۴ تدارک ندیده‌اند.

شاعران مجری می‌آیند

در شرایطی که شماری از ویژه‌برنامه‌های محرم ۱۴۰۴ بخش شعرخوانی دارند و تعدادی هم با شعرخوانی میزبان آغاز می‌شوند، از جمله موارد جالبی که می‌توان در این عناوین مشاهده کرد، استفاده همزمان چند برنامه از مجریانی است که به عنوان شاعر آیینی هم شناخته می‌شوند. «تکیه» شبکه افق با اجرای محمدجواد شرافت، «معزا»ی شبکه تهران با اجرای سیدحسین متولیان و «چهارگاه: روایت حماسه» شبکه چهار با اجرای سیدمحمد سادات‌اخوی از جمله این برنامه‌ها به شمار می‌روند.

به گفته تهیه‌کننده «چهارگاه»، سادات‌اخوی در حالی به عنوان مجری این برنامه انتخاب شد که پس از ۱۴ سال به اجرای تلویزیونی بازمی‌گشت.

کریمی، طاهری و نریمانی صدرنشین مداحان

در میان مداحی‌های کوتاه که به صورت میان‌برنامه لابلای عناوین اصلی شبکه‌ها روی آنتن می‌رود، نام چند چهره بیش از دیگران به چشم می‌خورد. محمود کریمی، محمدرضا طاهری و سیدرضا نریمانی از جمله مداحانی‌اند که تصاویر مداحی‌شان در چند شبکه پخش می‌شود.

نوحه «ای ایران» نیز که کریمی در حسینیه امام خمینی(ره) و به درخواست رهبر انقلاب خواند، از جمله مواردی است که در دو روز گذشته چند بار در شبکه‌های مختلف بازپخش شده است.

در عین حال از برخی مداحان سرشناس دیگر مثل حسن خلج، احمد واعظی و عبدالرضا هلالی چندان خبری نیست.

۱+۱ سریال مناسبتی برای محرم

در دهه اول محرم یک مجموعه نمایشی روی آنتن رفته که با این ایام ارتباط مضمونی دارد. این سریال با عنوان «جایی برای همه» به عزاداری‌های ماه محرم می‌پردازد و در اپیزودهای نسبتا کوتاه ۲۵ تا ۳۵ دقیقه‌ای ساخته شده است. برخی از قسمت‌های این اثر، رگه‌هایی از کمدی دارند که پخش آن را در دهه نخست ماه محرم جالب توجه کرده است.

اتفاق کم‌سابقه، آنکه اپیزودهای این اثر توسط چند تهیه‌کننده به صورت مستقل تهیه شده است.

رسانه ملی در محرم ۱۴۰۴ مجموعه «مهمان‌کشی» را هم آماده پخش دارد که وقایع زندگی مسلم بن عقیل سفیر امام حسین(ع) در شهر کوفه را روایت می‌کند. این اثر به کارگردانی احمد کاوری که بنا بود از دوشنبه روی آنتن برود، به دلیل آنچه «لزوم اعمال تغییراتی در جدول پخش «شبکه یک سیما» به دلیل برخی رویدادها و مناسبت‌های پیش‌رو» عنوان شد، از جدول پخش کنار گذاشته شده تا تلویزیون امسال هنوز سریالی که وقایع مرتبط با عاشورا را به صورت مستقیم روایت کند، نداشته باشد.