سایه سنگین جنگ غزه بر سومین دیدار ترامپ و نتانیاهو؛ آتش‌بس موقت یا پایان جنگ

سومین دیدار دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا با بنیامین نتانیاهو نخست وزیر اسرائیل در حالی در کاخ سفید برگزار می‌شود که جنگ ۲۱ ماهه این رژیم در غزه همچنان ادامه دارد و این دیدار را تحت‌الشعاع خود قرار داده است.

کد خبر: ۸۱۷۱۰۸

تاریخ: ۱۷ تير ۱۴۰۴ - ۰۱:۰۱

به گزارش ایران اکونومیست، رئیس جمهوری آمریکا ادعا کرده است که پس از جنگ ۱۲ روزه ماه گذشته میان رژیم اسرائیل و ایران و مشارکت واشنگتن در این تجاوز، مایل است درگیری غزه به زودی پایان یابد.

دیدار ترامپ و نتانیاهو می‌تواند فوریت جدیدی به پیشنهاد آتش‌بس ایالات متحده که توسط اسرائیل و حماس در حال بررسی است، بدهد، اما اینکه آیا منجر به توافقی می‌شود که به جنگ پایان دهد یا خیر، مشخص نیست و پرسش کلیدی این است که آیا ترامپ فشار کافی برای پایان دادن به جنگ غزه به نتانیاهو وارد خواهد کرد یا نه؟

کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، ساعاتی پیش از دیدار ترامپ و نتانیاهو در ضیافت شام خصوصی، در گفت و گو با خبرنگاران مدعی شد: «اولویت اصلی رئیس‌جمهور ترامپ در خاورمیانه در حال حاضر، پایان دادن به جنگ غزه و بازگرداندن تمامی گروگان‌هاست.»

آیا جنگ غزه پایان خواهد یافت؟

به گزارش آسوشیتدپرس، نتانیاهو پیش از سفر به واشنگتن، همکاری با آمریکا را «پیروزی عظیم بر دشمن مشترک‌مان» توصیف کرد و درباره آتش‌بس غزه نیز گفت که در حال تلاش است «تا توافق مورد بحث را، بر اساس شروطی که بر سر آن‌ها توافق کرده‌ایم، نهایی کند.»

برنامه نتانیاهو در واشنگتن شامل دیدارهای جداگانه‌ای با استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا و مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا در روز دوشنبه است. او همچنین قرار است روز سه‌شنبه با مایک جانسون، رئیس مجلس نمایندگان از حزب جمهوری‌خواه دیدار کند.

نتانیاهو ادعا کرده است: «فکر می‌کنم گفت‌وگو با رئیس‌جمهور ترامپ می‌تواند به‌طور قطع به پیشبرد توافقی کمک کند که همه ما خواهان تحقق آن هستیم.»

در حال حاضر، اسرائیل و حماس به تدریج به سوی توافق جدیدی برای آتش‌بس پیش می‌روند که می‌تواند شامل توقف ۶۰ روزه درگیری، ورود گسترده کمک‌ها به غزه، و آزادی دست‌کم بخشی از حدود ۵۰ اسیر باقی‌مانده باشد که گفته می شود حدود ۲۰ نفر از آن‌ها احتمالاً زنده هستند.

سخنگوی دولت ترامپ روز دوشنبه اعلام کرد که استیو ویتکاف این هفته به دوحه، قطر سفر خواهد کرد تا مذاکرات درباره آتش‌بس و آزادی اسرا را پیگیری کند.

با این حال، مانع همیشگی باقی‌مانده این است که آیا آتش‌بس به پایان کامل جنگ خواهد انجامید یا نه؟

حماس اعلام کرده در صورت پایان جنگ و خروج کامل نیروهای اسرائیلی از غزه، حاضر است همه اسرا را آزاد کند. اما نتانیاهو می‌گوید تنها در صورتی جنگ پایان می‌یابد که حماس تسلیم شود، خلع سلاح شود و رهبران آن به تبعید بروند؛ چیزی که حماس آن را نمی‌پذیرد.

در آستانه دیدار سران، خانواده‌های اسرا و دیگر معترضان در برابر ساختمان کنگره آمریکا تجمع کردند تا خواستار آزادی کامل همه آنها شوند.

ترامپ بارها اعلام کرده که می‌خواهد به‌عنوان یک صلح‌طلب شناخته شود. او بارها به توافقات صلحی که در دوران ریاست‌جمهوری‌اش میان هند و پاکستان، جمهوری دموکراتیک کنگو و رواندا، و همچنین اسرائیل و ایران برقرار شده، افتخار کرده است. وی همچنین آشکارا علاقه خود را به دریافت جایزه نوبل صلح را نشان داده است.

او اکنون به گفته خود و دولتش در تلاش است تا به جنگی که باعث کشته‌شدن ده‌ها هزار فلسطینی، نابودی گسترده در غزه، انزوای بین‌المللی فزاینده اسرائیل، و دورتر شدن چشم‌انداز حل‌وفصل کلی مناقشه فلسطین شده، پایان دهد.

اما هنوز جزئیات توافق در حال نهایی شدن است، و معلوم نیست که آیا به پایان جنگ منجر خواهد شد یا نه. در روزهای پیش از سفر نتانیاهو، ترامپ امید چندانی به نتیجه‌گیری سریع ابراز نکرده بود.

وقتی روز جمعه از ترامپ پرسیده شد که چقدر به دستیابی به توافق آتش‌بس اطمینان دارد، گفت: «خیلی خوشبین هستم اما ببینید، این مساله هر روز تغییر می‌کند.»

با این حال، عصر یکشنبه، ترامپ لحن خود را کمی روشن‌تر کرد و گفت که انتظار دارد در هفته آینده توافقی برای آزادی اسرا به‌دست آید.

هماهنگی بیشتر از همیشه

خبرگزاری آسوشتیدپرس در زمینه رابطه ترامپ و نتانیاهو می گوید: روابط میان ترامپ و نتانیاهو اکنون به‌طرز بی‌سابقه‌ای هماهنگ به‌نظر می‌رسد، به‌ویژه پس از تصمیم ترامپ برای ورود مستقیم به جنگ اسرائیل با ایران از طریق حملات به تاسیسات هسته‌ای ایران.

اما همیشه چنین نبوده است. تنها در سفر قبلی نتانیاهو به واشنگتن در ماه آوریل، ترامپ در نشست خبری اعلام کرد که آمریکا وارد مذاکرات با ایران بر سر پرونده هسته‌ای می‌شود؛ تصمیمی که نتانیاهو را غافلگیر کرد و عملاً طرح‌های نظامی اسرائیل را متوقف ساخت.

ترامپ، که سیاست‌هایش تا حد زیادی با اولویت‌های خود اسرائیل همسو بوده است، هفته گذشته متعهد شد که در مورد پایان دادن به جنگ با نتانیاهو "بسیار قاطع" باشد، بدون اینکه بگوید این امر مستلزم چه چیزی خواهد بود. فشار ترامپ در گذشته بر نتانیاهو مؤثر بوده است، و درست زمانی که رئیس جمهور دوباره قدرت را به دست گرفت، توافق آتش‌بس حاصل شد.

نتانیاهو در عین حال باید میان خواسته‌های متحد آمریکایی‌اش و فشار احزاب راست افراطی در دولت ائتلافی‌اش تعادل برقرار کند؛ احزابی که به‌شدت با پایان دادن به جنگ مخالف هستند و بقای سیاسی نتانیاهو به حمایت آن‌ها بستگی دارد.

از سوی دیگر، حمایت گسترده آمریکا از اسرائیل در حملات به ایران، به‌ویژه حملات هوایی مشترک به تأسیسات هسته‌ای ایران، کار را برای نتانیاهو در مخالفت با خواسته‌های ترامپ دشوارتر کرده است.

هم‌زمان، ترامپ نیز ممکن است در ازای تلاش‌هایش، انتظار امتیازاتی از نتانیاهو داشته باشد از جمله درخواست اخیرش برای لغو پرونده فساد نخست‌وزیر اسرائیل، اقدامی که مداخله مستقیم در امور داخلی یک کشور مستقل محسوب می‌شود.

ایتان گیلبوآ، متخصص امور ایالات متحده و اسرائیل در دانشگاه بار-ایلان در نزدیکی تل‌آویو به آسوشیتدپرس، گفت: «ترامپ فکر می‌کند که نتانیاهو به او مدیون است. و اگر ترامپ معتقد باشد که باید جنگ غزه پایان یابد، پس نتانیاهو هم باید به آن تن دهد.»

چشم‌انداز منطقه‌ای ترامپ

کارولین لیویت سخنگوی کاخ سفید اعلام کرده است که تراپ و نتانیاهو درباره آتش‌بس با ایران و مسائل منطقه‌ای دیگر نیز گفت‌وگو خواهند کرد.

ورای پرونده ایران، ترامپ همچنان به دنبال تحقق چشم‌انداز گسترده‌تری برای خاورمیانه است: گسترش توافق‌های ابراهیم و پیوستن کشورهای عربی بیشتری به روند عادی‌سازی روابط و سازش با اسرائیل.

احتمالاً ترامپ و نتانیاهو در مورد امکان کشاندن سوریه به این مسیر نیز گفت‌وگو خواهند کرد. سوریه، دشمن دیرینه اسرائیل، اکنون پس از سقوط بشار اسد شاهد رهبری جدیدی است و برخی کارشناسان می‌گویند شرایط برای دستیابی به نوعی توافق عدم ‌تخاصم مهیا است.

اما هدف نهایی ترامپ، عربستان سعودی است؛ کشوری که نفوذش می‌تواند دیگر کشورهای عرب یا مسلمان را نیز وارد این روند سازد. با این حال، عربستان پیش‌تر اعلام کرده تنها در صورتی به عادی‌سازی روابط با اسرائیل فکر خواهد کرد که گام‌های جدی برای حل مناقشه فلسطین برداشته شود که نخستین گام آن، احتمالاً، پایان دادن به بحران در غزه خواهد بود.