وقتی نفس کشیدن هم سرطان‌زا می‌شود

مطالعه‌ای جهانی نشان می‌دهد افرادی که هرگز دخانیات مصرف نکرده‌اند نیز ممکن است به دلیل آلودگی هوا دچار جهش‌های دی‌ان‌ای (DNA) مرتبط با سرطان ریه شوند؛ یافته‌ای که می‌تواند روند رو به رشد ابتلا به سرطان ریه در میان غیرسیگاری‌ها را توضیح دهد.

کد خبر: ۸۱۶۹۲۲

تاریخ: ۱۶ تير ۱۴۰۴ - ۱۶:۱۹

به گزارش ایران اکونومیست، در مطالعه‌ای که بر روی مبتلایان به سرطان ریه در سراسر جهان انجام شد، ارتباط مستقیمی بین آلودگی هوا و مجموعه‌ای از جهش‌های دی‌ان‌ای مرتبط با بروز سرطان در ریه شناسایی شده است که حتی در افرادی که هرگز سیگار نکشیده‌اند نیز وجود داشته‌اند.

به نقل از گاردین، این یافته‌ها که حاصل تحلیل داده‌های بیماران مبتلا به سرطان ریه در نقاط مختلف جهان است، می‌تواند توضیحی باشد برای اینکه چرا شمار افراد غیرسیگاری مبتلا به سرطان ریه در حال افزایش است. روندی که پژوهشگران آن را «مشکلی جهانی، فوری و رو به گسترش» توصیف می‌کنند.

پروفسور لودمیل الکساندروف، نویسنده ارشد این تحقیق از دانشگاه کالیفرنیا در سن‌دیگو، می‌گوید: ما پیش از این این روند نگران‌کننده را مشاهده کرده بودیم، اما علت آن را به‌درستی نمی‌دانستیم. پژوهش ما نشان می‌دهد که آلودگی هوا به‌طور چشم‌گیری با همان نوع جهش‌هایی در دی‌ان‌ای مرتبط است که معمولا در افراد سیگاری دیده می‌شود.

پژوهشگران در این مطالعه، که بخشی از پروژه بین‌المللی Sherlock-Lung است، کد ژنتیکی کامل تومورهای ریه‌ی ۸۷۱ بیمار غیرسیگاری را در اروپا، آمریکای شمالی، آفریقا و آسیا مورد بررسی قرار دادند. آن‌ها دریافتند که در مناطقی با سطوح بالاتر آلودگی هوا، تومورهای بیماران دارای جهش‌های بیشتر و مخرب‌تری بودند که محرک سرطان محسوب می‌شوند.

به‌ویژه مشخص شد که ذرات معلق ریز موجود در هوا با جهش در ژن TP53 مرتبط هستند که ژنی است که پیش‌تر نیز در رابطه با مصرف دخانیات شناسایی شده بود.

همچنین مشخص شد که افرادی که در معرض سطوح بالاتری از آلودگی هوا قرار دارند، دارای تلومرهای کوتاه‌تری هستند. تلومرها بخش‌های محافظتی در انتهای کروموزوم‌ها هستند که اغلب با سرپوش روی بند کفش مقایسه می‌شوند. کوتاه‌شدن زودهنگام تلومرها نشانه‌ای از تقسیم سلولی سریع‌تر است که یکی از مشخصه‌های اصلی سلول‌های سرطانی به شمار می‌رود.

دکتر ماریا ترزا لاندی، اپیدمیولوژیست از مؤسسه ملی سرطان ایالات متحده در مریلند و از اعضای تیم تحقیقات، می‌گوید: این یک مشکل فوری و رو به رشد در جهان است که ما در تلاش برای درک آن هستیم.

با کاهش نرخ مصرف سیگار در بسیاری از کشورها از جمله بریتانیا و آمریکا اکنون سهم افراد غیرسیگاری از مجموع مبتلایان به سرطان ریه در حال افزایش است. برآوردها نشان می‌دهد که بین ۱۰ تا ۲۵ درصد از موارد جدید سرطان ریه در این گروه دیده می‌شود. تقریبا تمامی این موارد، از نوع آدنوکارسینوما (Adenocarcinoma) هستند. آدنوکارسینوما (Adenocarcinoma) یکی از شایع‌ترین انواع سرطان است که در سلول‌های غده‌ای بدن شکل می‌گیرد. این نوع سلول‌ها وظیفه ترشح موادی مانند مخاط، آنزیم‌ها یا مایعات دیگر را دارند.

با وجود اینکه سرطان ریه با حدود ۲.۵ میلیون مورد جدید در هر سال، همچنان عامل اصلی مرگ ناشی از سرطان در جهان به شمار می‌رود، بیش از یک میلیون مرگ مربوط به آن تنها در چین رخ می‌دهد؛ جایی که سیگار، آلودگی هوا و دیگر آلاینده‌های زیست‌محیطی از عوامل اصلی محسوب می‌شوند.

بر اساس پژوهش‌های اخیر، بالاترین نرخ آدنوکارسینوما ناشی از آلودگی هوا در آسیای شرقی مشاهده شده است. اگرچه میزان این موارد در بریتانیا بسیار کمتر است، اما همچنان سالانه بیش از ۱۱۰۰ مورد جدید تشخیص داده می‌شود.

در این پژوهش تازه که در نشریه  نچیر منتشر شده، تنها افزایش خفیفی در جهش‌های سرطان‌زا در افرادی که در معرض دود سیگار دست‌دوم بوده‌اند، مشاهده شد. دود دست دوم به دود سیگاری گفته می‌شود که افراد غیر سیگاری در مواجه با افراد سیگاری با آن مواجه می‌شوند.

با این حال، خطر قابل توجهی از سوی برخی داروهای گیاهی چینی نیز مطرح شد داروهایی که حاوی اسید آریستولوچیک هستند. جهش‌های ویژه‌ی مرتبط با این ترکیب عمدتا در میان غیرسیگاری‌های تایوانی مشاهده شد.

از سوی دیگر، یک امضای جهشی ناشناخته نیز در برخی بیماران غیرسیگاری دیده شد که در افراد سیگاری وجود نداشت. دکتر لاندی می‌گوید که این موضوع اکنون به کانون «تحقیقاتی فشرده» تبدیل شده است.