عراقچی پاسخ می‌دهد؛ آیا می‌توان به ترامپ اعتماد کرد؟

وزیر خارجه ایران تاکید کرد که اقدامات اخیر آمریکایی‌ها خیانت به ایران یا به عمان به عنوان واسطه مذاکرات، نبود بلکه به اصل دیپلماسی خیانت شد.

کد خبر: ۸۱۶۶۲۲

تاریخ: ۱۱ تير ۱۴۰۴ - ۲۳:۴۰

به گزارش ایران اکونومیست، «سید عباس عراقچی» وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در مصاحبه با یک رسانه آمریکایی به سوالاتی درباره تحولات اخیر پاسخ داد.

عراقچی در این مصاحبه در پاسخ به این سوال مجری «سی‌بی‌اس» مبنی بر اینکه «گزارش شده که دولت شما اعلام کرده در حال تسریع فعالیت‌های مهندسی با هدف ایجاد دسترسی به فردو است. اکنون وضعیت فردو چگونه است؟» اظهار کرد: هیچ‌کس اطلاع دقیقی ندارد که در حال حاضر چه اتفاقی در فردو افتاده است. تا آنجایی که من می‌دانم میزان آسیب‌ها خیلی زیاد و خیلی جدی بوده است. با این‌حال سازمان انرژی اتمی ایران در حال بررسی و ارزیابی وضعیت است و نتیجه کار به دولت اعلام خواهد شد.

این دیپلمات عالی‌رتبه جمهوری اسلامی ایران همچنین در واکنش به این پرسش که «آیا بازرسان ایرانی قادر به دسترسی به فردو بوده‌اند؟ آیا هنوز در تلاشند تا وارد فردو شوند؟»، خاطرنشان کرد: این مورد را سازمان انرژی اتمی باید پاسخ دهد آن‌ها در حال ارزیابی وضعیت هستند.

عراقچی همچنین در پاسخ به سوال دیگر خبرنگار شبکه سی‌بی‌اس «مبنی‌بر این‌که ترامپ در چندین نوبت اعلام کرده که تاسیسات هسته‌ای ایران در حملات آمریکا به قول وی محو شده‌اند. آیا چنین چیزی واقعیت دارد؟» اظهار کرد: ظاهر امر نشان می‌دهد که  صدمات خیلی سنگین و خیلی جدی بوده است. من دوباره تکرار می‌کنم که اطلاعات دقیق ندارم. ولی ظاهرا فعلا قابل استفاده نیستند تا بررسی بشود که چه میزان طول می‌کشد تا مجدداً راه‌اندازی بشوند یا اصلاً آیا می‌تواند راه‌اندازی بشود یا نه.

وزیر امور خارجه همچنین در پاسخ به این سوال که «رافائل گروسی»  مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اعلام کرده، ایران احتمالا دوباره غنی‌سازی را ظرف چند ماه آینده آغاز خواهد کرد. آیا ارزیابی شما هم همین است؟ تصریح کرد: ببینید ارزیابی ایشان بر پایه فناوری و دانش غنی‌سازی در ایران است. از این زاویه بله من فکر می‌کنم درست است. چون صنعت غنی‌سازی ما یک صنعت بومی است و از خارج وارد نشده که بشود از طریق بمباران از بین برد.

وی افزود: انرژی هسته‌ای به یک علم و فناوری در ایران تبدیل شده و روشن است که فناوری را به وسیله بمباران نمی‌توان از بین برد. بنابراین اگر اراده ما بر پیشرفت مجدد در صنعت باشد که هست، این اراده مسلم است که به سرعت می‌توان همه خرابی‌ها را ترمیم و همه صدماتی که وارد شده را، جبران کرد و این به این دلیل نیست که تاسیسات دست نخورده است نه؛ به این دلیل که فناوری دست نخورده است و تکنولوژی در بین دانشمندان ما وجود دارد.

عراقچی در ادامه در پاسخ به سوال دیگر شبکه سی‌بی‌اس مبنی‌بر این‌که «اگر ایران بتواند ظرف چند ماه غنی‌سازی را آغاز کند، آیا ایران این کار را انجام خواهد داد؟» تاکید کرد: ما در حال ارزیابی شرایط بعد از حمله و تهاجم رژیم اسرائیل و آمریکا هستیم. سیاست‌های ما در حال تدوین است. واقعیت این هست که ما برای صنعت غنی‌سازی زحمت زیادی کشیده‌ایم؛ هم دانشمندان ما خیلی زحمت کشیده‌اند و تلاش کرده‌اند، هم مردم ما تحمل کرده‌اند. به خاطر غنی‌سازی بیش از ۲۰ سال تحت تحریم‌های بسیار سنگین قرار گرفتیم؛ ما را به شورای امنیت بردند، دانشمندان ما را ترور کردند، در صنایع و تاسیسات ما خرابکاری کردند. ولی در همه این سال‌ها تلاش کردیم که برنامه غنی‌سازی ما همچنان صلح‌آمیز بماند و از محدوده صلح‌آمیز فراتر نرود و تلاش کردیم که ثابت کنیم به جامعه بین‌الملل و به همه کشورهایی که نگرانی دارند، که این برنامه کاملاً صلح‌آمیز است. یک‌بار هم حتی وارد توافق شدیم و به یک توافقی رسیدیم که همه دنیا آن را به عنوان یک دستاورد دیپلماسی جشن گرفت. ولی متاسفانه آمریکا از آن خارج شد.

این دیپلمات عالی‌رتبه جمهوری اسلامی ایران ادامه داد: ما این سال‌ها تحمل کردیم. غنی‌سازی به یک موضوع غرور و افتخار ملی برای ایرانیان تبدیل شده است. الان که به خاطرش جنگیدیم، یعنی یک عامل بسیار مهم اضافه شده و آن این‌که ۱۲ روز جنگ سنگینی را ما به خاطر همین موضوع داشتیم. بنابراین این‌طور نیست که کسی بتواند این صنعت را کنار بگذارد. این یک افتخار و غرور ملی است. حتماً حفظ خواهد شد و ما حتماً در جهت حفظ آن تلاش خواهیم کرد.

وی افزود: البته همچنان برنامه هسته‌ای  ما صلح‌آمیز است و ما قصد حرکت به سمت سلاح‌های هسته‌ای را نداریم. این سلاح‌ها بر اساس فتوای مقام معظم رهبری، حرام است و هیچ جایگاهی در دکترین امنیتی ما ندارد. من امیدوار هستم که دنیا و غرب به‌خصوص، این نکته را درک و قبول کنند که مردم ایران این حق را دارند که از حقوق هسته‌ای خود برای مقاصد صلح‌آمیز بهره‌مند بشوند و از این حق خود کوتاه نمی‌آیند.

هیچ دلیلی برای ابراز تردید نسبت به برنامه هسته‌ای ایران وجود ندارد

عراقچی در پاسخ به سوال مجری شبکه سی‌بی‌اس مبنی بر اینکه «رئیس‌جمهور آمریکا اعلام کرده که اگر ایران غنی‌سازی اورانیوم را دوباره شروع کند، او هم دوباره تاسیسات هسته‌ای شما را بمباران خواهد کرد. آیا شما برای آن آماده هستید؟» گفت : آیا این یک کار قانونی است؟ کاری که آمریکا کرد خلاف همه قوانین بین‌المللی بود. حمله به تاسیسات هسته‌ای در هر جایی که باشد، یک نقض فاحش قوانین بین‌المللی هست و اینکه یک کشوری به خودش اجازه می‌دهد که این کار را انجام دهد و بعد تهدید کند که ما این کار را در آینده هم خواهیم کرد، مسلماً برخلاف تمام اصول و قوانین حقوق بین‌الملل و منشور ملل متحد است و من تعجب می‌کنم که چرا کشورهای غربی و به‌ویژه کشورهای اروپایی که همیشه خودشان را پرچمدار حقوق بین‌الملل و قوانین بین‌الملل میدانستند حاضر نیستند این حقیقت بسیار ساده را بپذیرند و محکوم کنند.

وی افزود: تا آنجا که به ما مربوط می‌شود، از کشور خودمان در هر شرایطی دفاع خواهیم کرد. در این ۱۲ روز مقاومت نشان دادیم که قدرت دفاع از خودمان را داریم و بلدیم چطور از خودمان دفاع کنیم و این کار را حتما در آینده خواهیم کرد.

این دیپلمات عالی رتبه جمهوری اسلامی ایران همچنان در پاسخ به این سوال که «نخست‌وزیر اسرائیل دهه هاست که می‌گوید کشور شما با تولید سلاح ماه‌ها فاصله دارد. این درحالی است که اکثر ارزیابی‌های اطلاعاتی و ناظران خارجی آن‌را رد کرده‌اند. پس شما فکر می‌کنید چرا اسرائیل کشور شما را هدف گرفت و جنگ ۱۲ روزه آغاز شد؟» اظهار کرد: در اینکه ما موجودیت رژیم اسرائیل را هیچگاه نپذیرفته‌ایم و آن را یک رژیم اشغالگر می‌دانیم تردیدی نیست و این موضع سیاسی ما بر اساس حق و عدالت است. رژیم اسرائیل در حقیقت بر پایه غصب سرزمین‌های فلسطینیان و اشغال سرزمین‌های دیگران تاسیس شده و ما این را هیچ‌گاه نپذیرفتیم ولی برنامه هسته‌ای ما هیچگاه ربطی به این مسئله نداشته است.

عراقچی تاکید کرد: این یک برنامه کاملا صلح‌آمیز بوده و برای تامین نیازهای کاملا صلح‌آمیز ایران در حوزه تامین برق و انرژی، پزشکی، کشاورزی و غیره طراحی و ایجاد شده و بنابراین نگرانی دیگران از این برنامه کاملاً غیرمنطقی است. با این حال ما برای سال‌ها تلاش کردیم که این نگرانی‌ها را برطرف کنیم. هم با آژانس همکاری کردیم هم با کشورهای اروپایی مذاکره کردیم، بعدا کشورهای دیگر به آن اضافه شدند و با آن‌ها هم مذاکره کردیم و به یک توافقی رسیدیم که تضمین می‌کرد برنامه هسته‌ای ایران صلح آمیز است و صلح آمیز هم باقی می‌ماند و همه دنیا هم قبول کرد که این توافق بسیار خوبی است.

وی ادامه داد: بنابراین هیچ دلیلی برای ابراز تردید نسبت به برنامه هسته‌ای ایران وجود ندارد و نداشته، مگر دشمنی ذاتی رژیم اسرائیل با جمهوری اسلامی ایران به دلیل آرمان خواهی و حق‌طلبی و به دلیل اینکه ما از منافع فلسطینی‌ها حمایت کردیم.

موضع رسمی ما همچنان مخالفت با سلاح‌های هسته‌ای است

رئیس دستگاه دیپلماسی در واکنش به سوال دیگر خبرنگار سی‌بی‌اس مبنی براین که «با توجه به تحولاتی که اتفاق افتاده، ۱۲ روز قبل از آنکه آمریکا برای اولین بار تاسیسات هسته‌ای ایران را هدف قرار دهد، برخی می‌گفتند که با توجه به تهدیداتی که ایران با آن مواجه است، توسعه یک برنامه هسته‌ای نظامی به طور بالقوه به نفع ایران است»، اظهار کرد: ما چنین محاسبه‌ای نداریم. اولا سلاح هسته‌ای با اصول اعتقادی ما در تضاد هست ما نه تنها سلاح‌ها را غیرانسانی می‌دانیم، بلکه غیر اسلامی هم می‌دانیم. ثانیاً ما فکر نمی‌کنیم که دفاع از کشورمان احتیاج به سلاح هسته‌ای داشته باشد، این سلاح‌ها ما را در موقعیت چه بسا شکننده‌تری قرار می دهد. البته این بحث در داخل ایران یک بحث جاری است و دیگرانی هستند که با من هم عقیده نیستند و دیدگاه‌های مختلفی وجود دارد.

وی تاکید کرد: خیلی‌ها مثل شما فکر می‌کنند که ما باید به سمت بازدارندگی هسته‌ای برویم ولی دولت جمهوری اسلامی ایران و دیدگاه مقام معظم رهبری بر اساس فتوا چیز دیگری است و موضع رسمی ما همچنان مخالفت با سلاح‌های هسته‌ای هست.

عراقچی خاطرنشان کرد: اگر ما می‌خواستیم به سمت سلاح هسته‌ای بریم آن موقعی که ما را به شورای امنیت تحت فصل ۷ منشور بردند یا موقعی که دانشمندان ما را ترور کردند این کار را می‌کردیم. ولی ما در طول همه این سالها تلاش کردیم که ثابت کنیم که برنامه ما صلح آمیز هست و ما به دنبال سلاح‌های هسته‌ای نیستیم.

درهای دیپلماسی هیچ‌گاه به طور کامل بسته نمی‌شود

خبرنگار سی‌بی‌اس در ادامه این مصاحبه به عراقچی گفت «می‌خواهم از دیپلماسی که تخصص شماست سوال کنم. اگر ما به روزهای تاریک جنگ برگردیم، رئیس‌جمهور ترامپ در خلال جنگ ۱۲ روزه بین ایران و اسرائیل گفت که او دو هفته منتظر می‌ماند و سپس درباره ورود به جنگ تصمیم‌گیری خواهد کرد. اما یک روز بعد او سه تاسیسات هسته‌ای شما را هدف قرار داد. آیا می‌توانید به چنین رئیس‌جمهوری اعتماد کنید؟» که وی در واکنش گفت:  قضیه از این یک مقدار فراتر هست. ما در حال مذاکره با آمریکا بودیم. پنج دور مذاکره کرده بودیم و دور ششم را برای ۱۵ ژوئن قرار گذاشته بودیم ولی دو روز قبل از آن اسرائیل به تاسیسات هسته‌ای ما حمله کرد و بر ما ثابت شده که این حمله اگر با دستور آمریکا نبوده، حتما با چراغ سبز آمریکا انجام گرفت زیرا آنچه که می‌خواستند را در مذاکرات به آن نرسیدند و تصمیم گرفتند در میدان عمل به آن برسند در حالی که با این کارشان حل مشکل رو بسیار سخت‌تر کردند.

وی ادامه داد: موضوع اصلی الان این هست که آیا ما باید دوباره به آمریکا اعتماد کنیم و وارد مذاکرات جدید شویم یا نه. در مذاکرات قبلی واقعیت این است که آنها به دیپلماسی خیانت کردند. یعنی فقط این خیانت به ما یا به عمان به عنوان واسطه مذاکرات، نبود بلکه به اصل دیپلماسی خیانت شد؛ به مذاکرات و گفت‌وگو و دیالوگ خیانت شد و به نظرم سابقه بسیار بدی برجا گذاشت. الان دوباره ما دعوت به دیپلماسی می‌شویم. ما که داخل بودیم. ما نبودیم که از دیپلماسی خارج شدیم. اگر می‌خواهند دوباره دیپلماسی شکل گیرد، باید مطمئن بشیم که آنچه که دور قبل انجام دادند تکرار نخواهد شد و در وسط مذاکره، وسط دیپلماسی به سمت عملیات نظامی نخواهد رفت.

این دیپلمات عالی‌رتبه جمهوری اسلامی ایران همچنین در پاسخ به این سوال که «رئیس‌جمهور ترامپ گفته که گفت‌وگوها با دولت شما این هفته آغاز می‌شود. آیا درست است؟» اظهار کرد: من فکر نمی‌کنم به این زودی و به این سرعت بتواند شروع شود. ما در حال حاضر در روزهای بعد از جنگ هستیم. احساسات در بین مردم بسیار بالاست. مردم به خاطر شهدای خود عزادار هستند و از آمریکا و اسرائیل بسیار عصبانی هستند. احساسات ضدآمریکایی و ضد اسرائیلی بسیار بالاست و از آن طرف هم ما در دهه محرم قرار داریم و عاشورای حسینی نزدیک است. من تصور نمی‌کنم که در این تاریخ‌هایی که گفته شده قادر به شروع مذاکره باشیم. اگر هم بخواهیم مذاکرات را شروع کنیم، هنوز در مورد اصل مذاکره و ورود مجدد به مذاکره تصمیم گرفته نشده است. به خاطر اینکه همانطور که گفتم اطمینان نداریم که آمریکایی‌ها مجدداً به حمله نظامی برنگردند. ولی بر فرض هم که تصمیم‌گیری بشود، حتما یک فاصله زمانی باید باشد.

خبرنگار این شبکه آمریکایی در ادامه از عراقچی پرسید که «پس در مذاکره مستقیم با آمریکا کاملا بسته نشده است» که وی پاسخ داد: درهای دیپلماسی هیچگاه به طور کامل بسته نمی‌شود.

ایرانیان با هم متحد هستند

عراقچی همچنان در واکنش به این سوال که «در طول جنگ، رهبران اسرائیل و سیاستمداران ارشد آمریکا از مردم ایران خواستند که علیه رهبری و دولت خود بپاخیزند. این اتفاق اما نیفتاد. نظر شما چیست؟» گفت: ولی این اتفاق افتاد! در روز شنبه با تظاهرات میلیونی مردم ایران. البته نه علیه دولت ایران بلکه علیه آمریکا و اسرائیل و شما از نزدیک شاهد بودید که چه حجم عظیمی از جمعیت شرکت کرد.

وی تاکید کرد: مردم ایران به طور طبیعی مثل مردم خیلی از کشورهای دیگر حتماً نارضایتی‌هایی و شکایاتی از دولت دارند که طبیعی است. ولی حادثه و حمله‌ای که صورت گرفت باعث ایجاد یک وحدت و همبستگی فوق‌العاده در بین ایرانیان شد. ما تقریبا از همه اقشار جامعه چه داخل ایران چه بیرون ایران از ایرانیانی که در خارج از کشور بودند یک حمایت و همبستگی بی‌سابقه‌ای را شاهد بودیم و این نشان دهنده روحیه ایرانیان است.

رئیس دستگاه دیپلماسی  ایران خاطرنشان کرد : ما نزدیک به هفت هزار سال قدمت داریم که سه هزار سالش در کتاب‌های تاریخ ثبت شده است. ایرانیان هیچ‌گاه مستعمره هیچ کشور دیگری نبوده‌اند. ما تمدن خودمان را داشتیم و فرهنگ بسیار غنی خودمان را داریم. ملت ایران ملتی است کاملا سرافراز با غرور و هیچگاه غرور خود را از دست نخواهد داد. اینها مواردی است که شما با چشمان خودتان ملاحظه کرده اید.

عراقچی در واکنش به این سوال که «با توجه به اختلافات عمیقی که در کشور شما وجود دارد، دیدن این همبستگی، فوق‌العاده است. آیا این همبستگی ملی پایدار خواهد بود؟» اظهارکرد: حتما در شرایط سخت ایرانیان با هم متحد هستند و البته در شرایط معمولی اختلاف نظر هم وجود دارد و این طبیعی است.

ما به خوبی از خودمان دفاع کردیم

خبرنگار سی‌بی‌اس در ادامه از عراقچی پرسید «این روزها خیلی برای کشور شما دردآور بود. ۱۲ روز جنگی که در آن ۶۰۰ ایرانی از جمله فرماندهان ارشد سپاه پاسداران، مقامات ارشد، دانشمندان هسته‌ای و غیرنظامیان شامل زنان و کودکان کشته شدند. آیا شما انتقام این را می گیرید؟» که وی در پاسخ گفت: ما از خودمان دفاع کردیم و دفاع ما خیلی جانانه و قهرمانانه بود. صدماتی که به طور متقابل اسرائیل دریافت کرد، اصلا کم نبود و فکر می‌کنم همین صدمات بود که آنها را مجبور کرد که بدون قید و شرط درخواست آتش بس کنند. ما عزادار ایرانیانی هستیم که جان خودشان را از دست دادند؛ چه فرماندهان نظامی چه مقامات سیاسی و چه مردم عادی به خصوص زنان و کودکان که بی‌رحمانه و بی گناه کشته شدند. هیچ توجیهی برای عملیات تهاجمی اسرائیل و البته آمریکا وجود ندارد.

وی با بیان این که «ما به سازمان‌های بین‌المللی مراجعه کردیم و درخواست ما این است که این تجاوز از سوی شورای امنیت سازمان ملل به رسمیت شناخته و خسارت پرداخت و مسئولیت‌های متجاوز به آن یادآوری شود و متجاوزین مسئول شناخته شوند»، تصریح کرد: امیدوار هستیم که جامعه بین‌الملل و سازمان‌های بین‌المللی این کار را این کار، حداقل این کار را برای تامین صلح و امنیت بین‌الملل انجام دهند. اگر این کار را نکنند که خب متاسفانه امید کمی هم هست، طبیعی است که این آتش در قلب همه ایرانیان همچنان باقی خواهد ماند.

عراقچی همچنین در پاسخ به این سوال که «این جنگ ۱۲ روزه برای ایران بسیار مخرب بود. ما شاهد این بودیم که دفاع هوایی شما از بین رفت. ما شاهد تلفات و خرابی‌های بسیاری در کشور شما بودیم. آیا ایران برای دفاع از خود آماده است؟ آیا ایران می توان ازخود دفاع کند؟»، گفت: ما به خوبی از خودمان دفاع کردیم. پدافند هوایی ما مشکل پیدا کرد، درست است. ولی موشک‌های ما توانست آن را جبران کند. ما همیشه گفته بودیم که موشک‌های ما جنبه دفاعی و بازدارندگی دارند و در این جنگ هم به خوبی روشن شد. این ما نبودیم که به اسرائیل حمله کردیم. آن‌ها بودند که حمله کردند و موشک‌های ما در دفاع از کشور به کار گرفته شد و نقش خودشان را به خوبی نشان دادند.

عراقچی خاطرنشان کرد: ما صدماتی دیدیم، همانطور که اسرائیل هم صدماتی دیده است. آسمان ما به روی هواپیماهای آمریکایی و اسرائیلی باز شد. آسمان اسرائیل هم به روی موشک‌های ما باز شد و در روزهای آخر آن‌ها قدرت دفاع از خودشان را نداشتند. این یک جنگ بود و برای هر دو طرف خرابی‌های بسیاری داشت و ما در این جنگ هیچ نقشی نداشتیم. ما فقط از خودمان دفاع کردیم و این یک دفاع کاملا مشروع بر اساس منشور سازمان ملل بود. کاری که اسرائیل شروع کرد و کاری که آمریکا انجام داد، کاملا نامشروع و برخلاف قوانین بین‌الملل بود.

دفاع بخشی از صلح است

در ادامه این مصاحبه خبرنگار این شبکه آمریکایی از عراقچی پرسید «ایرانی‌ها به ما گفتند که به دنبال صلح هستند و جنگ نمی خواهند. آیا رهبری شما می تواند یک آینده آرام را برای مردم تامین کند؟» که وی در پاسخ گفت: هدف ما هم جز این نیست. ما همه دنبال صلح و یک زندگی صلح آمیز برای مردم ایران هستیم. کجا ما این را نقض کردیم؟ نه در طول سال‌های اخیر بلکه در طول ۲۰۰ سال گذشته در تاریخ مدرن ایران هیچ سابقه‌ای از اینکه ما به یکی از همسایگان خود حمله کرده باشیم وجود ندارد.

عراقچی تاکید کرد : ملت ایران همیشه صلح دوست بوده است. در حال حاضر هم ایران اقدامی انجام نداده که خلاف صلح باشد ولی اگر به ما حمله بود ما از خودمان دفاع می‌کنیم و خوب هم دفاع می‌کنیم. مردم ایران کشورشان را دوست دارند؛ صلح را دوست دارند ولی با تجاوز هم مقابله می کنند.

وزیر خارجه ایران خطاب به خبرنگار این شبکه آمریکایی گفت: شما  هیچ کسی  را در ایران پیدا نمی‌کنید که از دولت بخواهد در مقابل تجاوز صورت گرفته ساکت بنشیند یا دفاع نکند. دفاع بخشی از صلح است. اگر ما از خود دفاع نکنیم صلح پایدار وجود نخواهد داشت. سیاست ما زندگی صلح‌آمیز در منطقه با همسایگان هست و این سیاست ادامه دارد. اما اگر تجاوزی به ایران صورت گیرد از خود دفاع خواهیم کرد.