عطوان: ملت سوریه تسلیم «رشوه مسموم» سازش با اسرائیل نخواهند شد

پس از لغو تحریم‌های آمریکا علیه سوریه به درخواست عربستان و ترکیه، گمانه‌زنی‌ها درباره دیدار سرکرده «هیأت تحریر الشام» که خود را رئیس دولت موقت سوریه می‌خواند و نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی قوت گرفته است. در همین راستا، تحلیلگر سرشناس جهان عرب در یادداشتی ابعاد این تحول احتمالی را بررسی کرده و تاکید می‌کند که ملت سوریه، همان‌طور که در برابر ۱۳ سال جنگ و محاصره ایستادگی کرده، با رشوه مسموم صلح نیز کنار نخواهند آمد.

کد خبر: ۸۱۶۲۲۵

تاریخ: ۱۱ تير ۱۴۰۴ - ۱۲:۲۵

به گزارش ایران اکونومیست، «عبدالباری عطوان» تحلیلگر سرشناس جهان عرب و سردبیر روزنامه «رأی الیوم» در یادداشتی در این باره نوشت: در اوایل دهه ۱۹۹۰، برخی محافل در سازمان آزادی‌بخش فلسطین (ساف) که به‌صورت محرمانه برای رسیدن به توافق اسلو مذاکره می‌کردند، اخباری را منتشر کردند مبنی بر این‌که سوریه در آستانه امضای توافق صلح با رژیم اشغالگر اسرائیل، مشابه توافق کمپ دیوید، قرار دارد. هدف این تبلیغات، تحریک ملت فلسطین علیه سوریه و «حافظ اسد» رئیس جمهور وقت آن بود؛ شخصیتی که نزد برخی محافل فلسطینی پس از درگیری‌های لبنان چندان محبوب نبود. این فضاسازی با هدف مشروعیت‌بخشی به توافقات خائنانه‌ای صورت گرفت که در پشت درهای بسته در پایتخت سرد نروژ (اسلو) در حال پخت و پز بود.

در همان زمان، «محمد خضر» سفیر سوریه در لندن با من تماس گرفت و مرا به صرف فنجانی قهوه در رستورانی نزدیک سفارت دعوت کرد. در آن زمان، من سردبیر روزنامه «القدس العربی» بودم. او به من گفت: «من با تو به‌عنوان یک شهروند سوری و نه فقط به‌عنوان سفیر که روابط نزدیک خانوادگی و شخصی با  حافظ اسد دارد. صحبت می‌کنم، گوش کن پسرم، می‌خواهم تأکید کنم که خانواده اسد، چه شخص حافظ اسد و چه فرزندانش که پس از او به قدرت برسند، هیچ‌گاه حتی اگر اسرائیل از تمام بلندی‌های جولان عقب‌نشینی کند، توافق صلح یا عادی‌سازی روابط با رژیم صهیونیستی امضا نخواهند کرد و روزی خواهد رسید که به یاد حرف من خواهی افتاد.»

امروز، من به یاد محمد خضر و آن دیدار افتادم. نمی‌دانم سرنوشت او به کجا انجامیده و آیا هنوز در قید حیات است یا نه. بشار اسد نیز در دیداری که در خانه‌اش در دمشق در ماه مه ۲۰۲۳ با من داشت، همان سخنان را تکرار کرد؛ آن‌هم در جریان دعوت من برای سخنرانی در سالن همایش‌های دانشگاه دمشق به مناسبت صدمین سالگرد تأسیس آن.

من پس از تصمیم «دونالد ترامپ» رئیس‌جمهور آمریکا مبنی بر لغو کلیه تحریم‌ها و محاصره‌هایی که آمریکا در سال ۲۰۰۴ علیه سوریه وضع کرده بود؛ به یاد صحبت‌های بشار اسد و خضر افتادم؛ تصمیمی که به‌درخواست رهبری عربستان سعودی و رئیس‌جمهور ترکیه گرفته شده است.

این تصمیم غیرمنتظره آمریکا، در واقع، مقدمه‌ای برای برگزاری نشست مورد انتظار میان «احمد الشرع» (معروف به ابومحمد جولانی) رئیس دولت موقت سوریه و «بنیامین نتانیاهو» نخست‌وزیر رژیم اشغالگر است؛ دیداری که شاید طی چند هفته آینده به مناسبت امضای توافق صلح ابراهیم میان سوریه و رژیم اشغالگر اسرائیل برگزار شود. این تحول در چارچوب بازسازی خاورمیانه جدید تحت رهبری اسرائیل صورت می‌گیرد؛ موضوعی که نتانیاهو در مناسبت‌های مختلف از آن سخن گفته و به آن افتخار کرده است.

بر اساس افشاگری‌های منابع مرتبط، نقشه خاورمیانه جدید از مسیر عادی‌سازی روابط سوریه و رژیم صهیونیستی آغاز می‌شود و با ایجاد روابط ائتلافی میان این رژیم و ترکیه ادامه می‌یابد؛ روابطی که قرار است هدایت منطقه را در دست بگیرند. به گفته منابع، الشرع اولویت اصلی خود را رفع محاصره از کشورش قرار داده و اهمیتی برای آنچه در نوار غزه می‌گذرد، قائل نیست. او تاکنون هیچ‌گونه محکومیتی در خصوص کشتار کودکان و زنان در غزه اعلام نکرده است.

«ابراهام کوپر» معروف به «خاخام صلح ابراهیمی» که نقش مهمی در زمینه عادی سازی روابط اعراب و رژیم اشغالگر ایفا می‌کند، اخیراً در دمشق بیش از ۲ ساعت با الجولانی دیدار داشته و اعلام کرده که شگفتی سال، یعنی دیدار میان الجولانی و نتانیاهو، قریب‌الوقوع است. این نشست، تحت نظارت مستقیم دونالد ترامپ و با نقش کلیدی تام باراک، سفیر آمریکا در آنکارا و فرستاده ویژه واشنگتن به سوریه، در حال تدارک است.

توافق صلح احتمالی میان سوریه جدید و رژیم صهیونیستی، در آغاز، ماهیتی امنیتی خواهد داشت و تمامی مطالبات تل‌آویو را برآورده خواهد کرد؛ از جمله اجازه مداخله نظامی بدون قید و شرط در داخل خاک سوریه در صورت تشخیص خطر برای امنیت اسرائیل. این بند، مشابه توافق آتش‌بس در لبنان است که به رژیم اشغالگر مشروعیت داد تا در هر زمان، مناطقی چون ضاحیه جنوبی بیروت یا شهرها و روستاهای لبنان را هدف قرار دهد. چنین بندی و اساساً چنین توافقی، یک خطای تاریخی بزرگ خواهد بود.

طبق مفاد توافق پیشنهادی، حتی در صورت عقب‌نشینی رژیم صهیونیستی، این عقب‌نشینی شامل بلندی‌های جولان نخواهد شد؛ چراکه کابینه این رژیم تأکید دارد که جولان دیگر جزو اراضی این رژیم محسوب می‌شود و اساساً در دستور کار مذاکرات قرار ندارد. در بهترین حالت، ممکن است شاهد عقب‌نشینی نمایشی از مناطق حائلی باشیم که ارتش رژیم صهیونیستی پس از سقوط نظام پیشین در جنوب سوریه (در مناطق درعا، جبل‌الشیخ و قنیطره) به اشغال خود درآورده بود.

علاوه بر این، بر اساس وعده‌هایی که سفیر تام باراک داده است، اختلاف ساختگی میان آمریکا و ترکیه درباره تحویل جنگنده‌های اف-۳۵ نیز به‌زودی حل خواهد شد. این توافق، به ائتلافی ترکی-اسرائیلی منجر خواهد شد که دست بالا را در خاورمیانه خواهد داشت.

ملت بزرگ و شریف سوریه که تاریخ درخشانی در مقاومت در برابر استعمار غربی دارد و چهار جنگ بزرگ علیه پروژه صهیونیستی را با تقدیم هزاران شهید تجربه کرده است، هیچ‌گاه این «رشوه» مسموم آمریکایی را نخواهد پذیرفت و وارد عادی‌سازی روابط نخواهد شد. ملتی که طی ۱۳ سال اخیر با وجود محاصره، جنگ، و گرسنگی، هیچ‌گاه زیر بار دروغ‌های دموکراسی، حقوق بشر و مبارزه با استبداد نرفت، امروز نیز حقیقت را همانند خورشید در برابر چشمان خود می‌بیند.

دوران کمپ دیوید، اسلو، و توافقات عادی‌سازی روابط، همراه با هزینه‌کرد تریلیون‌ها دلار برای تغییر نظام‌های ملی ضدآمریکایی و ضدصهیونیستی، به پایان خود نزدیک می‌شود. شعارهای دروغین حقوق بشر و آزادی که امروز در غزه در زشت‌ترین شکل خود ظاهر شده‌اند، دیگر کسی را فریب نمی‌دهند. این دوران نفس‌های آخر خود را می‌کشد و پایان آن قطعاً فراخواهد رسید.

ما همان‌گونه که با کمپ دیوید، توافق وادی عربه، اسلو و تمامی توافقات عادی سازی روابط مخالفت کردیم، همچنان در سنگر اصول عربی و اسلامی باقی خواهیم ماند؛ اصولی که بارزترین نمود آن، مقاومت در برابر اشغالگری و حامیان آن است و حتی اگر سوریه بزرگ نیز در دام این تله عادی‌سازی گرفتار شود، ما لحظه‌ای در اتخاذ همان موضع تاریخی خود تردید نخواهیم کرد.