«دیپلماسی» در امتداد «میدان»؛ تثبیت جایگاه ایران در هندسه جدید قدرت

یک کارشناس مسائل بین‌الملل تأکید کرد: به دنبال تحولات اخیر، جایگاه ایران در هندسه نوین قدرت کاملاً تثبیت شده و از این پس سایر بازیگران ناگزیر خواهند بود رویکرد خود را متناسب با این واقعیت جدید تنظیم کنند.

کد خبر: ۸۱۶۱۱۲

تاریخ: ۱۱ تير ۱۴۰۴ - ۱۰:۱۶

تهاجم اخیر رژیم صهیونیستی علیه ایران، آن هم با حمایت صریح و همه‌جانبه آمریکا، بیش از آن‌که یک درگیری متعارف نظامی باشد، نمود بارز جنگ ترکیبی هوشمند علیه جمهوری اسلامی ایران است. هدف اصلی این جنگ، نه صرفاً ضربه‌زدن نظامی، بلکه تضعیف امنیت ملی، انسجام اجتماعی، و جایگاه راهبردی ایران در معادلات منطقه‌ای و جهانی است.

در این میان، ملت ایران با تبعیت از رهنمودهای رهبر معظم انقلاب، دوشادوش نیروهای مسلح، پاسخ کوبنده‌ای به این تجاوز دادند و بار دیگر نشان دادند که دشمن در برابر اراده ملت و اقتدار جمهوری اسلامی راهی جز عقب‌نشینی ندارد.

با وجود این پیروزی، اهمیت «جهاد تبیین» بیش از همیشه احساس می‌شود؛ چراکه شناخت ابعاد این جنگ و افشای سیاست‌های پنهان دشمن، نقشی کلیدی در حفظ هوشیاری جامعه و انسجام ملی ایفا می‌کند.

بر همین اساس، خبرگزاری دانشجویان ایران (ایران اکونومیست) در قالب ویژه‌برنامه‌ «برای وطن»، میزبان گفت‌وگوهایی تحلیلی با چهره‌های مؤثر سیاسی، امنیتی و اجتماعی کشور از جمله فواد ایزدی کارشناس مسائل آمریکا ، جواد امام سخنگوی جبهه اصلاحات، گقارد منصوریان نماینده مسیحیان ارمنی اصفهان و جنوب ایران، جواد منصوری، نخستین فرمانده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و ... شده است.

در این قسمت، با محمد قادری کارشناس مسائل منطقه ، به گفت‌وگو نشستیم تا روایت او از جنگ ۱۲ روزه تحمیلی رژیم صهیونیستی علیه ایران و واکنش مردم و نیروهای مسلح کشورمان را بشنویم؛ و نقش انسجام ملی و اقتدار دفاعی ایران را در این نبرد بررسی کنیم.

مشروح این گفت‌وگو را در ادامه بخوانید.

محمد قادری در پاسخ به این پرسش که برخی معتقدند پس از عملیات وعده صادق و پاسخ ایران به تجاوز رژیم صهیونیستی و همچنین عملیات بشارت فتح علیه آمریکایی‌ها، وزن منطقه‌ای ایران تغییر یافته است، اظهار کرد: اتفاقی که طی دو هفته گذشته رخ داد و به تحمیل یک جنگ دوازده روزه به ایران انجامید، در نهایت با طرح توقف آتش از سوی دشمن آمریکایی-صهیونیستی مواجه شد که ایران نیز آن را پذیرفت. یک عقبه مفصلی دارد.

وی افزود: آنچه پس از روی کار آمدن ترامپ در ژانویه ۲۰۲۵ در آمریکا اتفاق افتاد و به مذاکرات غیرمستقیم هسته‌ای با ایران منجرشد و در نهایت در حالی که در میانه همین مذاکرات بودیم از سوی رژِم صهوینیستی مورد حمله و عملیات تروریسیت قرار میگیریم را  باید در قالب یک پازل و بسته کلی ببینیم تا بتوان جایگاه ایران را در معادلات قدرت منطقه‌ای و نظام بین‌الملل به‌درستی ارزیابی کرد.

قادری تصریح کرد: ترامپ پس از روی کار آمدن، چند موضوع مهم سیاست خارجی را دنبال کرد که یکی از مهم‌ترین آن‌ها بحث ایران بود. البته این مسئله  تنها محدود به موضوع هسته‌ای نبود، بلکه او تلاش داشت مسائل موشکی، پهپادی و منطقه‌ای را نیز وارد مذاکرات کند که در نهایت محقق نشد. در همان زمان، رژیم صهیونیستی نیز با گروه‌های مقاومت در غزه، فلسطین، لبنان و سوریه درگیر بود و این هم‌زمانی شرایط ویژه‌ای در منطقه ایجاد کرد.

وی ادامه داد: برخی معتقدند ترامپ به‌دنبال جنگ مستقیم با ایران نبود، اما الگوی رفتاری نتانیاهو در نهایت او را به این سمت سوق داد. تحلیل دیگر این است که ترامپ خواهان درگیر شدن مستقیم با ایران نبود، اما تمایل داشت با یک فریب بزرگ، ایران را در موقعیت ضعیف‌تری قرار دهد. در هر صورت، حاصل این روند یکی بود.

قادری گفت: ترامپ پس از حمله بامدادی رژیم صهیونیستی به خاک ایران، صراحتاً اعلام کرد از این اقدام مطلع بوده و آن را تأیید می‌کند.

این فعال رسانه‌ای در ادامه گفت: ترامپ رسماً اعلام کرد که پیش از آغاز ماجرا، رژیم صهیونیستی را تجهیز کرده و حتی تأکید کرد که «از نظر من این اتفاق بسیار عالی بود.» این اظهارات در واقع پیش از آن بیان شد که سامانه‌های پدافندی ایران دوباره به‌طور کامل فعال شوند و نخستین موج عملیات «وعده صادق ۳» آغاز شود. از فردای آن روز، مواضع کشورهای غربی، به‌ویژه ایالات متحده، با تناقض‌های آشکاری روبه‌رو شد.

سه ضلع نبرد؛ میدان، دیپلماسی و جنگ روانی

این کارشناس بین‌الملل تأکید کرد: این جنگ سه ضلع داشت؛ ضلع میدانی و نظامی، ضلع دیپلماسی و ضلع رسانه‌ای و عملیات روانی. در جبهه دیپلماسی، از معدود دفعاتی بود که شاهد هماهنگی کامل با میدان بودیم. این موضوع سبب شد همزمان با نمایش توان آفندی ایران، در دیپلماسی نیز اتفاقات مهمی رقم بخورد.

تیم مذاکره کننده از خطوط قرمز ملت ایران عقب نشینی نکرد

وی افزود: ترامپ تصور می‌کرد با تهدیدهای خود می‌تواند ایران را به پای میز مذاکره و به‌ویژه به سمت غنی‌سازی صفر بکشاند، بدون آنکه تحریم‌ها را به‌طور مؤثر لغو کند. اما تیم مذاکره‌کننده ایران از خطوط قرمز عقب‌نشینی نکرد و آمریکا با دیوار مستحکم اراده ملت ایران مواجه شد  و متوجه شد با وجود دولت اصلاح‌طلب در ایران، باز هم نمی‌تواند به خواسته‌هایش برسد. این فضا، فرصت مناسبی برای جریان‌های تندرو چون نتانیاهو شد تا ایده حمله را به ترامپ تحمیل کنند.

موازنه نتانیاهو با شکست مواجه شد

قادری ادامه داد: برآورد رژیم صهیونیستی از ایران به‌عنوان کشوری ضعیف باعث شد اقدام به حمله کند. از سوی دیگر، هماهنگی آمریکا، اروپا و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی که درست پیش از این حمله، قطعنامه‌ای علیه ایران تصویب کرد، زمینه را برای این اقدام مهیا ساخت. اما نهایتاً موازنه‌ای که نتانیاهو می‌خواست به نفع خود برقرار کند، شکست خورد.

رژیم صهیونیستی به دنبال مظلوم نمایی است

وی با اشاره به این‌که «حتی غرب می‌داند ایران به‌دنبال ساخت سلاح هسته‌ای نیست»، افزود: رژیم صهیونیستی همواره می‌کوشد خود را مظلوم جلوه دهد تا از حمایت‌های جهانی برخوردار شود و با ایران‌هراسی، اجماع علیه تهران را حفظ کند. این بار نیز تصور داشت با حمله می‌تواند هم برنامه‌های هسته‌ای صلح‌آمیز ایران را متوقف کند و هم حمایت از مقاومت در غزه را تضعیف کند؛ اما برآورد آنان از توان آفندی و از همراهی ملت ایران نادرست بود.

قادری تصریح کرد: نتانیاهو حتی خطاب به ملت ایران می‌گفت «آسمان با ما و زمین با شماست»، اما این تصور غلط بود. سرانجام رژیم صهیونیستی پس از ۱۲ روز مجبور به درخواست آتش‌بس شد که با وساطت قطر و عمان انجام شد.

وی افزود: با تغییر ماهوی تعاملات و منازعات در نظام بین‌الملل و ورود ابزارهای نوین، دیگر نظریات کلاسیک قادر به تحلیل کامل این تحولات نیستند. اکنون شاهد جنگ‌های سایبری، اطلاعاتی و شناختی هستیم که بیش از ۶۰ تا ۷۰ درصد جنگ اخیر نیز در همین فضا رخ داد. در چنین شرایطی، ملت پیروزی را احساس می‌کند که از نظر ذهنی و ادراکی بر طرف مقابل غلبه یافته باشد.

قادری بیان کرد: نتانیاهو با بهره‌گیری از عناصر ایدئولوژیک و اعتقادی خود، در پی تحمیل اراده بر ایران است. این همان جنگ اراده‌هاست که ملت ایران در آن پیروز شد. آنان با ایفای نقش در فضای مجازی و دفاع مسئولانه، بخشی از جنگ را در این عرصه مدیریت کردند.

انسجام ملی؛ مهم‌ترین سپر بازدارنده ایران

وی در پاسخ به این‌که آیا پس از این ماجرا کشورهایی مانند عربستان و امارات دوباره ریسک تنش را خواهند پذیرفت؟ اظهار کرد: جایگاه ایران در هندسه جدید قدرت تثبیت شده و بازیگران ثالث باید خود را با این شرایط تنظیم کنند.

قادری یادآور شد: ایران در این نبرد تنها با رژیم صهیونیستی روبه‌رو نبود. اطلاعات نشان می‌دهد همه اعضای ناتو در این نبرد مقابل ایران صف‌آرایی کرده بودند، هرچند ممکن است این امر عمدتاً در پدافند و سایبر رخ داده باشد.

وی با بیان این‌که «ایران به پشتوانه توان بومی، دشمن را وادار به پذیرش آتش‌بس کرد»، تأکید کرد: دیگر هیچ‌کس به‌راحتی به خود اجازه تجاوز به خاک ایران را نخواهد داد. رژیم صهیونیستی به‌دلیل نگاه نتانیاهو این نبرد را جنگ بقا می‌داند. ترامپ نیز تلاش کرد تا مانع اقدامات افراطی نتانیاهو شود.

قادری ادامه داد: سه عامل باعث شد نتانیاهو عقب بنشیند؛ انسجام مردم ایران، پاسخ‌های قاطع نظامی و شرایطی که در سرزمین‌های اشغالی پیش آمد. همچنین ترامپ علاقه‌مند به توسعه ابعاد جنگ در غرب آسیا نبود. مجموعه این عوامل باعث شد نتانیاهو ناگزیر به توقف حملات شود.

وی در پایان خاطرنشان کرد: با وجود تجدید قوای اسرائیل و ارسال تجهیزات از سوی آمریکا و ناتو، هرجا رژیم صهیونیستی احساس کند می‌تواند ضربه‌ای بزند، ممکن است آتش‌بس را نقض کند که با پاسخ‌های محکم مواجه خواهد شد. در نهایت این انسجام ملی ایران است که مهم‌ترین عامل بازدارنده در برابر تحقق اهداف دشمن محسوب می‌شود.