موافقت مجلس با جزئیات لایحه ساماندهی پهپادهای غیرنظامی

سخنگوی هیأت رئیسه مجلس گفت: در نشست امروز، نمایندگان مجلس با تمامی مواد لایحه ساماندهی پرنده‌های هدایت پذیر از راه دور موافقت کردند.

کد خبر: ۸۱۴۶۳۲

تاریخ: ۰۸ تير ۱۴۰۴ - ۱۳:۲۵

به گزارش ایران اکونومیست؛ عباس گودرزی سخنگوی هیئت رئیسه مجلس مصوبات صحن علنی مجلس، گزارش کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی در مورد لایحه ساماندهی پرنده‌های هدایت پذیر از راه دور را تشریح کرد، که به شرح ذیل است:

در نشست علنی امروز مجلس شورای اسلامی در جریان رسیدگی به گزارش کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی در مورد لایحه ساماندهی پرنده‌های هدایت پذیر از راه دور (پهپاد غیرنظامی) با ماده یک این لایحه با 222 رأی موافق، 2 رأی مخالف و 3 رأی ممتنع از مجموع 247 نماینده حاضر در نشست علنی موافقت کردند.

در ماده یک این لایحه آمده است:

تعاریف و اصطلاحات

1ـ پهپاد غیرنظامی: به پرنده بدون سرنشین هدایت پذیر از راه دور یا خودکار برنامه ریزی شده که دارای کاربری غیرنظامی است و مصادیق آن به پیشنهاد وزارت دفاع و پشتیبانی از نیروهای مسلح در کارگروه موضوع تبصره 3 این قانون تعیین می‌شود.

2ـ سازمان: سازمان هواپیمایی کشور

3ـ مالک: شخص حقیقی یا حقوقی که سند رسمی مالکیت پهپاد غیرنظامی با رعایت مفاد این قانون به نام وی صادر شده است.

4ـ بهره بردار: اشخاصی حقیقی یا حقوقی که برای بکارگیری پهپاد غیرنظامی و ارائه خدمات پروازی از سازمان مجوز بهره برداری دریافت کرده‌اند.

5ـ عملیات پروازی به مجموعه اقدامات و فرآیند اجرایی که قبل و بعد از این پرواز انجام می‌گیرد، گفته می‌شود که شامل برنامه ریزی پیش بینی اخذ مجوزهای لازم، برآوردها و محاسبات و همچنین اجرای پرواز و سپس اقدامات پس از پرواز است.

6ـ بهره برداری: عبارتست از هرگونه استفاده از پهپادهای غیرنظامی برابر با مفاد این قانون.

7ـ کاربر: شخص دارای گواهینامه معتبر که هدایت پهپاد را برعهده دارد، خواه مالک باشد یا نباشد.

همچنین نمایندگان ماده 2 این لایحه را با 222 رأی موافق، 3 رأی مخالف و 3 ممتنع از مجموع 247 نماینده حاضر در نشست علنی به تصویب رساندند.

در ماده 2 این لایحه آمده است:

نحوه تامین، نظارت، بهره برداری، عملیات هدایت، کاربری و سایر پهپادهای مورد استفاده دستگاه‌ها و مراجع امنیتی به موجب دستورالعملی خواهد بود که توسط ستاد کل نیروهای مسلح و وزارت اطلاعات با همکاری وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، سازمان اطلاعات سپاه و فراجا تهیه می‌شود و به تصویب شورای عالی امنیت ملی می‌رسد.

در ادامه نمایندگان با ماده 3 این لایحه با 234 رأی موافق، 4 رأی مخالف و 2 رأی ممتنع از مجموع 251 نماینده حاضر در صحن موافقت کردند.

در ماده 3 آمده است: شورای امنیت کشور مسئولیت سیاستگذاری، هماهنگی و نظارت بر اجرای حسن این قانون را برعهده دارد.

تبصره- شورای امنیت کشور موظف است به منظور بهره مندی از نظرات کارشناسان دستگاه های مرتبط، کارگروه پهپادهای غیرنظامی با مسئولیت دبیر شورا و عضویت نمایندگان ستاد کل نیروهای مسلح، وزارتخانه های راه و شهرسازی، صنعت، معدن و تجارت، اطلاعات، کشور، ارتباطات و فناوری اطلاعات، دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری، سازمان اطلاعات سپاه پاسداران، فرماندهی کل نظام جمهوری اسلامی ایران، قرارگاه ثارالله سپاه پاسداران انقلاب اسلامی تشکیل دهد.

همچنین نمایندگان با ماده 4 این لایحه با 250 رأی موافق، یک رأی مخالف و یک رأی ممتنع از مجموع 256 نماینده حاضر در صحن موافقت کردند.

براساس این ماده؛ موافقت اصولی برای ساختار و تولید صنعتی انواع پهپاد غیرنظامی و صدور مجوز تاسیس با رعایت ضوابط استقرار زیست محیطی مطابق قانون تمرکز امور صنعت و معدن و تشکیل وزارت صنایع و معادن مصوب 1379 با اصلاحات بعدی آن پس از تأیید عدم سوء پیشینه کیفری موثر توسط قوه قضائیه و استعلام امنیتی از وزارت اطلاعات و سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و پس از اخذ تأییدیه ملاحظات دفاعی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح از سوی وزارت صنعت، معدن و تجارت انجام می شود.

تبصره 1- صدور پروانه فعالیت انواع پهپاد غیرنظامی شامل آموزش، تعمیرات، بهره برداری و صدور گواهینامه کاربر هدایت کننده پهپادهای غیرنظامی پس از تأیید عدم سوء پیشینه کیفری موثر توسط قوه قضائیه و استعلام امنیتی از وزارت اطلاعات و سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و پس از اخذ تأییدیه ملاحظات دفاعی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح برعهده سازمان است. تمامی احکام این ماده با رعایت مصوبات کارگروه موضوع تبصره ماده 3 این قانون است.

تبصره 2- معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان ریاست جمهوری موظف است با همکاری وزارتخانه های صنعت، معدن و تجارت و جهاد کشاورزی نسبت به حمایت از بومی سازی و انتقال فناوری های نوین در تولید پهپادهای غیرنظامی اقدام نموده و با همکاری وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح ساز و کار لازم برای تبادل دانش طراحی و تولید پهپاد میان بخش نظامی و غیرنظامی و شرکت های دانش بنیان را طراحی و پیاده سازی نماید.

تبصره 3- با پیشنهاد سازمان شاخص های سلامت، کاربر هدایت کننده پهپاد غیرنظامی سه ماه پس از لازم الاجرا شدن این قانون به تصویب شورای امنیت کشور می رسد. بررسی شرایط جسمی و روانی اشخاص حقیقی توسط پزشک معتمد سازمان و اخذ استعلام امنیتی وزارت اطلاعات و سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی برای طی دوره های آموزشی در آموزشگاه های دارای مجوز از سازمان برای صدور گواهینامه الزامی است.

تبصره 4- ساخت و تولید پهپاد بدون مجوزهای موضوع این ماده جرم بوده و مرتکب مستوجب یک یا چند مورد از مجازات های درجه 3 موضوع ماده 19 قانون مجازات های اسلامی خواهد بود.

نمایندگان در ادامه با الحاق یک تبصره به ماده 4 با 224 رأی موافق، 19 رأی مخالف و 4 رأی ممتنع از مجموع 254 نماینده حاضر در صحن موافقت کردند.

در این تبصره آمده است: معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان ریاست جمهوری موظف است با همکاری سازمان و وزارت صنعت، معدن و تجارت ساز وکار صادرات محصولات و خدمات توسعه یافته صنعت پهپادی غیرنظامی و همچنین روند صدور مجوز لازم از ساز و کار تسهیل صادرات را با همکاری وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح تدوین و طی 3 ماه از لازم الاجرا شدن این قانون به تصویب کارگروه پهپادی غیرنظامی ماده 3 این قانون برساند.

نمایندگان مجلس در جریان بررسی لایحه ساماندهی پرنده های هدایت پذیر از راه دور (پهپادهای غیرنظامی) با ماده 5 این لایحه با 242 رأی موافق، 2 رأی مخالف و 2 رأی ممتنع از مجموع 254 نماینده حاضر در جلسه موافقت کردند.

براساس ماده 5 این لایحه؛ واردات پهپاد غیر نظامی و قطعات مربوط به آن به جز در مواردی که مشابه داخلی نداشته و یا تولید آن در داخل نیاز کشور را تامین نمی کند و یا توسعه تولید دانش بنیان در داخل مستلزم واردات نمونه های محصول نهایی است؛ پس از اخذ استعلام و عدم سوءپیشینه کیفری موثر از قوه قضائیه، استعلام امنیتی از وزارت اطلاعات و سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، تائید ملاحظات دفاعی وزارت دفاع و پشتیبانی از نیروهای مسلح و انطباق با معیارها و ضوابط ایمنی با تشخیص وزارت صنعت، معدن و تجارت و در چارچوب مجوز کارگروه موضوع تبصره ماده 3 این قانون ممنوع است.

مرتکب علاوه بر ضبط کالا به یک یا چند مورد از مجازات های تعزیری درجه 3 موضوع ماده 19 قانون مجازات اسلامی مصوب یکم اردیبهشت 1392 محکوم می شود.

در ادامه نمایندگان ضمن بررسی پیشنهادات طرح شده، ماده 6 لایحه ساماندهی پرنده های هدایت پذیر از راه دور (پهپادهای غیرنظامی) را با تغییرات اصلاحی با 242 رأی موافق، یک رأی مخالف و 2 رأی ممتنع از مجموع 251 نماینده حاضر در جلسه، تصویب کردند.

در ماده 6 این لایحه آمده است: سند رسمی مالکیت پهپادهای غیر نظامی مشتمل بر شماره شناسایی یکتا، مشخصات فنی اعم از رنگ، بدنه و موتور و مشخصات هویتی مالک و نوع کاربری است. مسئولیت صدور سند رسمی مالکیت و تعیین شماره شناسایی یکتا برعهده فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران است.

تبصره- هر نوع نقل و انتقال عین یا منافع یا تفویض بهره برداری پهپاد غیر نظامی موضوع این قانون صرفا با سند رسمی و به شخص دارای پروانه مجاز است. در غیر این صورت انتقال دهنده و انتقال گیرنده مشمول مجازات مقرر برای حمل و نگهداری پهپاد غیر مجاز خواهند بود.

همچنین نمایندگان در ادامه رسیدگی به گزارش کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی در مورد لایحه ساماندهی پرنده‌های هدایت پذیر از راه دور (پهپاد غیرنظامی) با ماده 7 این لایحه با 249 رأی موافق، یک رأی مخالف و یک رأی ممتنع از مجموع 253 نماینده حاضر در نشست علنی موافقت کردند.

در ماده 7 این لایحه آمده است:

هرگونه تغییر در مشخصات فنی اعم از رنگ بدنه، موتور و ملحقات آن و نوع کاربری در پهپادهای غیرنظامی صرفا با کسب مجوز از فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران و صدور سند جدید در چارچوب مقررات و کارگروه‌ها موضوع تبصره ماده 3 این قانون امکانپذیر است، در غیر این صورت مشمول مجازات و مقررات بر ماده 14 این قانون خواهد بود.

علاوه بر این نمایندگان در ادامه رسیدگی به گزارش کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی در مورد لایحه ساماندهی پرنده‌های هدایت پذیر از راه دور (پهپاد غیرنظامی) با ماده 8 این لایحه با 246 رأی موافق، یک رأی مخالف و 3 رأی ممتنع از مجموع 254 نماینده حاضر در نشست علنی موافقت کردند.

در ماده 8 این لایحه آمده است:

بهره برداری از پهپادهای غیرنظامی و انجام عملیات پروازی صرفا توسط اشخاص حقوقی و حقیقی دارای مجوز بهره برداری و به وسیله پهپاد غیرنظامی دارای سند رسمی مالکیت و کاربر دارای گواهی نامه معتبر و ثبت و تایید اطلاعات طرح پروازی در سامانه مربوط مجاز است.

تبصره یک: شرکت فرودگاه‌ها و ناوبری هوایی ایران مکلف است سامانه ثبت و تایید اطلاعات طرح پروازی مشتمل بر اطلاعات موضوع هر پرواز از جمله زمان و محدوده پرواز ظرف سه ماه از تاریخ لازم الاجرا شدن این قانون با امکان دسترسی برخط مراجع امنیتی و پدافند یکپارچه راه اندازی نماید. بهره برداری از پهپادهای غیرنظامی و انجام عملیات‌های پروازی بدون ثبت و تایید اطلاعات این طرح پرواز ممنوع است.

تبصره 2: عملیات پروازی پهپادهای غیرنظامی در استان‌های تهران و البرز با مجوز قرارگاه ثارالله(ع) سپاه پاسداران جمهوری اسلامی ایران انجام می‌گیرد.

تبصره 3: به منظور یکپارچه‌سازی مدیریت مجوزهای پهپادهای غیرنظامی سازمان مکلف است ظرف شش ماه از تاریخ لازم الاجرا شدن این قانون نسبت به ارتقا و تکمیل درگاه مجوزهای موضوع این قانون با مجوز نهادهای نظامی و امنیتی اقدام نماید.

تبصره 4: درخصوص پهپادهای خدماتی به جهت خدمات دهی مناسب با کیفیت نظاممند، بهره برداری خدماتی از پهپادهای غیرنظامی صرفا توسط اشخاص حقیقی و شرکت‌های حقوقی دارای مجوز صلاحیت حرفه‌ای مجاز است و ملزم به نگهداری کلیه اطلاعات پروازی و ارائه آنها در صورت درخواست مراجع ذی‌صلاح می‌باشد.

تبصره 5: کارگروه موضوع تبصره بند 3 این قانون ظرف سه ماه پس از ابلاغ قانون ساز و کار اجرایی و نظارت و مراقبت از محدوده‌های پروازی پهپادهای موضوع این قانون را تعیین می‌نماید.

همچنین نمایندگان ماده 9 لایحه ساماندهی پرنده های هدایت پذیر از راه دور (پهپادهای غیرنظامی) را با 251 رأی موافق، بدون رأی مخالف و یک رأی ممتنع از مجموع 255 نماینده حاضر در جلسه، تصویب کردند.

براساس ماده 9 این لایحه؛ وزارت ورزش و جوانان مکلف است در چارچوب مقررات مصوب کارگروه موضوع تبصره ماده 3 این قانون و پس از اخذ تائید سازمان نسبت به تعیین مناطق مناسب برای بهره برداری پهپاد تفریحی- ورزشی اقدام نماید.

همچنین نمایندگان با ماده 10 این لایحه با 248 رأی موافق، بدون رأی مخالف و یک رأی ممتنع از مجموع 251 نماینده حاضر در جلسه، موافقت کردند.

در ماده 10 این لایحه آمده است: ستاد کل نیروهای مسلح مکلف است از طریق وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح ظرف 3 ماه از تاریخ لازم الاجرا شدن این قانون نسبت به سیاستگذاری اجرایی و طراحی و تولید سامانه های رهگیری و مهار یا کنترل و سامانه دریافت داده پهپاد غیرنظامی اعم از تولیدی و وارداتی اقدام نماید. به کارگیری و راهبری سامانه بر اساس دستورالعمل مصوب کارگروه موضوع تبصره ماده 3 این قانون می باشد.

منبع: گروه پارلمانی خبرگزاری تسنیم