حمله به تاسیسات ایران تهدیدی مستقیم به ثبات نظام هسته‌ای بین‌الملل است

استاد حقوق بین‌الملل و رئیس اندیشکده مطالعات راهبردی حقوق بین‌الملل مرکز وکلا کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضاییه با تاکید بر حق دفاع مشروع جمهوری اسلامی ایران، گفت: حمله به تاسیسات ایران تهدیدی مستقیم به ثبات نظام هسته‌ای بین‌المللی است.

کد خبر: ۸۱۳۷۱۰

تاریخ: ۰۲ تير ۱۴۰۴ - ۰۸:۱۶

مرتضی عبدی روز دوشنبه در گفت وگو با خبرنگار حقوقی قضایی ایران اکونومیست درباره مستندات بین‌المللی از نظر قوانین و حقوق بین‌الملل در مورد تهاجم آمریکا و اسرائیل به تاسیسات هسته‌ای ایران، اظهار کرد: ماده ۲ بند ۴ منشور سازمان ملل متحد صراحتاً هرگونه تهدید یا استفاده از زور را در روابط بین‌المللی ممنوع اعلام کرده است، مگر در موارد دفاع مشروع (ماده ۵۱) یا مجوز شورای امنیت؛ بنابراین تجاوز نظامی بدون مجوز قانونی، ناقض این ماده و اساس حقوق بین‌الملل است.

وی خاطرنشان کرد: دفاع فقط زمانی مشروع است که کشور مورد حمله قرار گرفته باشد و باید بلافاصله به شورای امنیت گزارش دهد. در فرض حاضر هیچ بیان یا اقدامی از سوی جمهوری اسلامی ایران به ایالت متحده مطرح نبوده است.

استاد حقوق بین‌الملل توضیح داد: قاعده ممنوعیت استفاده از زور، از اصول عرفی بین‌المللی است که همه دولت‌ها ملزم به رعایت آن هستند.

عبدی با اشاره به معاهده عدم اشاعه سلاح‌های هسته‌ای (NPT)، افزود: صلح‌آمیز بودن فعالیت‌های هسته‌ای کشورهای عضو تحت نظارت آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تضمین می‌شود؛ از این رو حمله علیه این تاسیسات، نشان‌دهنده بی‌اعتمادی و تهدیدی مستقیم به ثبات نظام هسته‌ای بین‌المللی است.

وی با اشاره به حقوق بشردوستانه بین‌المللی، تصریح کرد: حملات باید مطابق اصل تفکیک و تناسب انجام گیرد و آسیب به غیرنظامیان و تأسیسات غیرنظامی باید حداقل باشد که در این مورد، حمله به تاسیسات هسته‌ای می‌تواند پیامدهای انسانی و زیست‌محیطی شدید داشته باشد.

نقش دبیرکل سازمان ملل در رابطه با اقدامات اسرائیل و آمریکا و تجاوز به ایران

رئیس اندیشکده مطالعات راهبردی حقوق بین‌الملل مرکز وکلا کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضاییه درباره نقش دبیرکل سازمان ملل در رابطه با اقدامات اسرائیل و آمریکا و تجاوز به ایران با اشاره به مواد ۹۷ تا ۱۰۲ منشور ملل متحد، وظایف دبیرکل سازمان ملل را یادآور شد و گفت: دبیرکل موظف است مسأله را فوراً به شورای امنیت گزارش و تلاش کند تا از طریق دیپلماسی و میانجی‌گری تنش‌زایی شود.

عبدی ادامه داد: همچنین دبیرکل سازمان ملل متحد باید از شورای امنیت درخواست اقدامات مقتضی برای حفظ صلح و امنیت بین‌المللی کند و ضرورت دارد که دبیرکل با بهره‌گیری از ظرفیت‌های سازمان ملل، روندهای قانونی و حقوق بشری را پیگیری و حمایت نماید.

وی با تاکید بر نقش دبیرکل به عنوان حافظ صلح و عدالت بین‌المللی، افزود: بی‌طرفی و پایبندی به حقوق بین‌الملل، وظیفه حرفه‌ای دبیرکل است تا مانع تشدید بحران شود و از تجاوز و استفاده غیرقانونی از زور جلوگیری کند.

استاد حقوق بین‌الملل تاکید کرد: بعد از ۱۰ روز از تاریخ شروع جنایات جنگی و جنایات جنگی علیه بشریت گسترده اسرائیل محکوم کردن رژیم صهیونیستی به عنوان دولت متجاوز که اقدام به ترور فرماندهان نظامی جمهوری اسلامی ایران، دانشمندان فرهیختگان و اساتید دانشگاه های جمهوری اسلامی ایران، تخریب منازل مسکونی تخریب به بیمارستان خوابگاه های دانشجویی، تاسیسات حیاتی کشور، حمله به زیر ساخت های تاسیسات هسته ای جمهوری اسلامی ایران، کشتار بی‌رحمانه زنان و کودکان سالخوردگان، حمله به صدا و سیمای جمهوری اسلامی که نهادهای فرهنگی و اطلاع رسانی بوده و هیچ اقدامی انجام نداده‌اند.

وی تاکید کرد: این بی عملی و انفعال باعث شد دولت ایالات متحده آمریکا هم بدون مجوز و بدون هرگونه دستاویز قانونی اقدام به حمله مستقیم به تاسیسات هسته ای جمهوری اسلامی ایران به عنوان عضو آژانس بین المللی انرژی که تمامی تعهدات خود را انجام داده و علاوه بر تعهدات خود در NPT بیشترین دسترسی‌ها را به بازرسان آژانس داده است؛ مرتکب شود.

عبدی تصریح کرد: به نظر می رسد ارکان سازمان ملل متحد که چند سال قبل در ماجرای جنگ اکراین در روسیه مدام اقدام به صدور قطعنامه می‌کردند با سکوت خونین چراغ سبز به جنایتکاران بین‌المللی دنیا مثل ایالت متحده آمریکا و رژیم صهیونیستی داده و ظلم و جنایتکاران بین المللی را آشکاری می‌کنند.

وی اظهار کرد: ضروری است شورای امنیت سازمان ملل متحد که قطعنامه ۴۷۸ خود را که به اتفاق آراء در پاسخ به حمله رژیم اسرائیل تاسیسات هسته‌ای عراق در ۱۹۸۱ تصویب کرد، حفظ و اجرا کند که در آن «هرگونه حمله نظامی به تاسیسات هسته‌ای کشورهای عضو، حمله به کل رژیم پارلمان‌های آژانس بین المللی و در نهایت حمله به معاهده عدم اشاعه (NPT) به شمار می‌رود.»

رئیس اندیشکده مطالعات راهبردی حقوق بین‌الملل مرکز وکلا کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضاییه خاطرنشان کرد: اگر شورای امنیت نتواند امروز اقدام کند باید به جامعه جهانی توضیح دهد که اصول قانونی آن در مورد چنین موضوع مهمی که با جان میلیون‌ها نفر ارتباط مستقیم دارد فقط به صورت گزینشی اعمال می‌شود.

عبدی اضافه کرد: در صورت فروپاشی رژیم جهانی عدم اشاعه این شورا به همراه دولت آمریکا و رژیم صهیونیستی باید مسئولیت‌ها و عواقب بعدی آن را برعهده بگیرند.

لزوم ارزیابی خسارات ایران از سوی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی

استاد حقوق بین‌الملل مسئولیت آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را یادآور شد و گفت: آژانس موظف است به عنوان نهاد فنی و ناظر، وضعیت تاسیسات هسته‌ای را بررسی کند، خصوصاً زمانی که حمله‌ای آنها را تخریب کرده است.

وی ادامه داد: آژانس باید با ارسال هیأت‌های کارشناسی سریعاً اقدام به ارزیابی خسارات، بررسی ایمنی و جلوگیری از انتشار مواد رادیواکتیو کند همچنین وظیفه دارد گزارش‌هایی شفاف و معتبر به اعضا و شورای امنیت ارائه کند.

عبدی اضافه کرد: آژانس باید با حفظ صلح و امنیت هسته‌ای از سوء استفاده سیاسی و نظامی از انرژی هسته‌ای جلوگیری کند همچنین بر تضمین حقوق ایران در استفاده صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای نظارت دقیق داشته باشد.

پیامدهای حمله آمریکا علیه تاسیسات اتمی ایران در منطقه

رئیس اندیشکده مطالعات راهبردی حقوق بین‌الملل مرکز وکلا کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضاییه درباره پیامدهای حمله آمریکا علیه تاسیسات اتمی ایران در منطقه گفت: این اقدام می‌تواند تنش‌ها و درگیری‌های منطقه‌ای را شدت دهد، منجر به واکنش‌های نظامی پاسخ مواجه شود و بحران‌های امنیتی و سیاسی را تشدید کند.

عبدی افزود: احتمال افزایش بی‌ثباتی در خاورمیانه و گسترش رقابت‌های منطقه‌ای، به ویژه در حوزه تسلیحات و امنیت انرژی وجود دارد.

وی تصریح کرد: طبیعتا جمهوری اسلامی ایران حق دارد طبق ماده ۵۱ منشور ملل متحد از حق دفاع مشروع خویش بر علیه تمامی پایگاه‌ها و منافع دول متخاصم در همه جای دنیا استفاده کند.

حق دفاع مشروع ایران گسترده است

استاد حقوق بین‌الملل تاکید کرد: حق دفاع مشروع جمهوری اسلامی ایران چه بسا گسترده است و دامنه درگیری‌ها به کشورهای دیگر منطقه که خاک خویش را در اختیار این دولت و رژیم اسرائیل قرار داده اند نیز تسری یابد و در آنچه که توسط این کشورها در رابطه با بمباران، موشک باران و اقدامات جنایتکارانه جنگی و نقض حقوق بین الملل و حقوق بشری قرار گرفته؛ سرایت کند و در این حالت جنگی که رخ خواهد داد چه بسا غیر قابل کنترل و غیرقابل پیش بینی باشد.

عبدی، پیامدهای اقدامات آمریکا و رژیم اسرائیل در عرصه بین‌المللی را یادآور شد و گفت: نقض قوانین بین‌المللی و استفاده یکجانبه از زور می‌تواند اصول نظم نوین جهانی را به خطر اندازد و منجر به بی‌اعتمادی میان دول مختلف و تضعیف نظام چندجانبه‌گرایی شود.

وی ادامه داد: اقدامات ایالات متحده آمریکا و رژیم صهیونیستی می‌تواند به اقدامات تلافی‌جویانه از سوی سایر کشورها منجر شود که روند دپلماسی و صلح جهانی را مختل ‌کند همچنین زیان‌های زیست‌محیطی و انسانی احتمالی، سایه سنگینی بر امنیت جهانی خواهد افکند.

استاد حقوق بین‌الملل اضافه کرد: همچنین این اقدامات به لحاظ حقوقی و امنیتی نیز می‌تواند زمینه‌ساز بازنگری در نظام‌های کنترلی انرژی هسته‌ای و تهدیدی برای توافقات موجود شود و ممکن است کشورهای دیگر را به سمت توسعه نظام‌های دفاعی و هسته‌ای سوق دهد.

ایالات متحده آمریکا بامداد روز یکشنبه (یکم تیرماه) با تجاوز به سه سایت هسته‌ای فردو، نطنز و اصفهان، به جنگ نتانیاهو علیه ایران پیوست.

در پی این اقدام، سیدعباس عراقچی وزیر امور خارجه با صدور پیامی تاکید کرد: بر اساس منشور سازمان ملل متحد و مفاد آن که اجازه پاسخ مشروع در چارچوب دفاع از خود را می‌دهد، ایران تمامی گزینه‌ها را برای دفاع از حاکمیت، منافع و مردم خود محفوظ می‌دارد.

سازمان انرژی اتمی نیز در بیانیه‌ای با اعلام اینکه سایت‌های هسته‌ای کشور در فردو، نطنز و اصفهان طی اقدامی وحشیانه و مغایر با قوانین بین‌المللی، به ویژه معاهده عدم اشاعه سلاح‌های اتمی(NPT)، مورد تهاجم دشمنان ایران اسلامی قرار گرفت، تاکید کرد: اجازه‌ نخواهیم داد که مسیر توسعه این صنعت ملی متوقف شود.

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی هم از آغاز دور بیستم حملات ترکیبی موشکی-پهپادی علیه اهداف نظامی و مراکز صنعتی وابسته به صنعت نظامی در شهرهای حیفا و تل آویو خبر داد.

بامداد روز جمعه ۲۳ خردادماه، با آغاز حمله تروریستی رژیم صهیونیستی به تهران و تعدادی از شهرهای ایران، شماری از فرماندهان نظامی، دانشمندان و مردم غیرنظامی به شهادت رسیدند.