جراح مقاوم؛ ستون امید در بحران جنگ

در محیط‌های جنگی، جراحان نه تنها باید از نظر علمی و فنی آماده باشند، بلکه آمادگی بدنی و روانی آنان نقش حیاتی در حفظ کیفیت عملکرد، تصمیم‌گیری سریع و دوام در شرایط سخت ایفا می‌کند. این راهنما با هدف افزایش استقامت بدنی و مقابله مؤثر با استرس و فرسودگی شغلی تنظیم شده است.

کد خبر: ۸۱۳۳۰۹

تاریخ: ۰۱ تير ۱۴۰۴ - ۱۲:۲۶

بخش اول: آمادگی فیزیکی برای تقویت استقامت

۱. تمرینات منظم هوازی (Cardio) هدف: بهبود ظرفیت تنفسی و قلبی برای تحمل ساعات طولانی ایستادن و فعالیت شدید

توصیه‌ها: ۳۰–۴۵ دقیقه پیاده‌روی سریع، دویدن سبک یا دوچرخه‌سواری ۴ بار در هفته تمرین با ماسک یا در محیط با تهویه محدود برای شبیه‌سازی شرایط میدان

۲. تمرینات قدرتی (Strength Training) هدف: تقویت عضلات کمری، شانه، گردن و پا برای جراحی در موقعیت‌های غیراستاندارد توصیه‌ها: تمرینات ترکیبی (squats، lunges، push-ups، planks) با وزن بدن یا دمبل حداقل ۳ جلسه در هفته، ۲۰ تا ۳۰ دقیقه

۳. انعطاف‌پذیری و تعادل (Stretching & Balance) هدف: کاهش آسیب‌دیدگی، خستگی عضلانی و گرفتگی در زمان کار طولانی توصیه‌ها: تمرینات کششی روزانه، به‌ویژه برای شانه‌ها، کمر و گردن یوگا یا پیلاتس سبک برای افزایش تمرکز و کنترل بدنی

۴. خواب و تغذیه خواب مؤثر: حداقل ۶ ساعت خواب در شبانه‌روز، در صورت امکان به‌صورت نوبتی در صحنه بحران تغذیه: مصرف مواد مغذی سبک، پروتئین، آب کافی؛ اجتناب از قهوه و شیرینی‌جات بیش از حد

بخش دوم: آمادگی روانی و مقابله با استرس و فرسودگی شغلی

۱. شناسایی علائم استرس و فرسودگی زودرنجی، اضطراب، خستگی مفرط، کاهش تمرکز بی‌خوابی، احساس ناتوانی یا گناه، انزوا از همکاران یا بیماران

۲. تکنیک‌های تنفس و تمرکز لحظه‌ای تنفس عمیق ۴-۷-۸: (دم ۴ ثانیه، نگه‌داشتن ۷ ثانیه، بازدم ۸ ثانیه) برای کاهش اضطراب فوری مدیتیشن کوتاه: ۵ دقیقه در روز با تمرکز بر تنفس یا صداهای محیطی عبارات کلیدی ذهنی (مانترا): تکرار جملاتی مانند: «من در لحظه‌ام؛ من آماده‌ام»

۳. ارتباطات حمایتی و همدلی تیمی به اشتراک گذاشتن احساسات با اعضای تیم یا روان‌پزشک میدان جلسات ۵ دقیقه‌ای روزانه برای تخلیه روانی و مرور تجربیات

۴. پیشگیری از اختلال استرسی پس از سانحه (PTSD) شرکت در جلسات روان‌درمانی گروهی یا انفرادی پس از بازگشت از مأموریت مستندسازی تجربیات به‌عنوان روشی برای درک و پردازش رویدادها شناسایی زودهنگام علائم PTSD: کابوس، پرخاشگری، گوش‌به‌زنگی مداوم، اختلال خواب

توصیه پایانی: جراح در شرایط جنگی تنها یک «درمانگر» نیست؛ بلکه ستون اصلی پایداری و امید در میدان است. حفظ آمادگی جسمی و روانی نه تنها به بقای بیماران کمک می‌کند، بلکه ضامن سلامت و دوام خود جراح نیز هست. مراقبت از خود، مقدمه مراقبت از دیگران است.

*متخصص جراحی عمومی