آرامش در میان آشوب/ نقش هنر در دوران جنگ

کد خبر: ۸۱۳۲۳۲

تاریخ: ۲۸ خرداد ۱۴۰۴ - ۱۶:۲۸

به گزارش ایران اکونومیست؛ جنگ، با ذات خشونت‌بار و ویرانگرش، زندگی انسان‌ها را زیر و رو می‌کند و آرامش و ثبات را از بین می‌برد. اما در دل این آشوب و ناآرامی، هنر همواره به عنوان پناهگاهی برای روح و ابزاری برای التیام، آرامش‌بخش و تسکین‌دهنده بوده است.

در دوران جنگ، جایی که سایه مرگ و ترس بر همه چیز سنگینی می‌کند، هنر نه تنها راهی برای بیان احساسات پیچیده و زخم‌های روحی است، بلکه ابزاری قدرتمند برای حفظ سلامت روان و ایجاد تاب‌آوری نیز محسوب می‌شود.

چرا هنر از نظر منطقی آرامش‌بخش است؟

از نظر منطقی، توانایی هنر در ایجاد آرامش در شرایط دشوار جنگی، بر پایه مکانیزم‌های روان‌شناختی و فیزیولوژیکی قابل توضیح است:

انحراف ذهن و کاهش استرس: هنر به عنوان یک حواس‌پرتی مثبت عمل می‌کند. وقتی فردی درگیر یک فعالیت هنری می‌شود، توجه او از تهدیدها، اخبار بد و نگرانی‌های مداوم جنگ منحرف می‌شود. این وقفه‌ی کوتاه، حتی برای چند دقیقه، به مغز فرصت می‌دهد تا از حالت "بقا" خارج شده و کمی استراحت کند، که منجر به کاهش ضربان قلب و هورمون‌های استرس می‌شود.

بیان و تخلیه احساسات: جنگ با خود مجموعه‌ای از احساسات بسیار دشوار مانند ترس، غم، خشم، یأس و ترومای روانی را به همراه دارد. سرکوب این احساسات می‌تواند منجر به مشکلات روانی جدی شود. هنر یک زبان غیرکلامی برای بیان این احساسات فراهم می‌کند. نقاشی، نوشتن خاطرات، یا گوش دادن به موسیقی می‌تواند راهی برای برون‌ریزی و پردازش این احساسات باشد، حتی زمانی که صحبت کردن دشوار است.

ایجاد حس کنترل و موفقیت: در دوران جنگ، افراد اغلب احساس می‌کنند که کنترل کمی بر زندگی خود دارند. هرج و مرج و ناامنی بیداد می‌کند. اما وقتی فردی یک اثر هنری خلق می‌کند، حتی یک نقاشی ساده، حس کنترل و تسلط بر چیزی را تجربه می‌کند. تکمیل یک پروژه هنری، هرچند کوچک، می‌تواند حس موفقیت و کارآمدی را تقویت کند که در شرایط ناامیدی بسیار ارزشمند است.

مثال‌هایی از قدرت آرامش‌بخش هنر در جنگ:

تاریخ و رویدادهای معاصر، سرشار از نمونه‌هایی هستند که نشان می‌دهند چگونه هنر در دوران جنگ، به پناهگاهی برای انسان‌ها تبدیل شده است:

کمپ‌های پناهندگان: در بسیاری از کمپ‌های پناهندگی در سراسر جهان، برنامه‌های هنری و درمانی (آرت‌تراپی) برای کودکان و بزرگسالان برگزار می‌شود. این برنامه‌ها شامل نقاشی، قصه‌گویی، و فعالیت‌های کاردستی است که به آن‌ها در مقابله با اختلال استرس پس از سانحه (PTSD)، اضطراب و سایر مشکلات روانی ناشی از جنگ کمک می‌کند و فضایی امن برای تخلیه هیجانی و آرامش روانی فراهم می‌آورد.

مردم عادی در مناطق جنگ‌زده: در شهرهایی که زیر آتش هستند، مردم برای یافتن آرامش به ساده‌ترین شکل‌های هنر روی می‌آورند. خواندن شعر، گوش دادن به موسیقی آرام‌بخش، یا حتی بافتنی و انجام کارهای دستی در پناهگاه‌ها، راه‌هایی برای حفظ سلامت روان و ایجاد یک حس عادی‌بودن در میان آشوب است. این فعالیت‌ها به مردم کمک می‌کنند تا برای لحظه‌ای هم که شده، از واقعیت تلخ فرار کنند.

چگونه با هنر آرامش پیدا کنیم؟ راه‌های ساده و در دسترس:

در شرایط دشوار جنگی، راه‌های ساده و در دسترس زیادی برای بهره‌گیری از هنر و یافتن آرامش وجود دارد:

رنگ‌آمیزی بزرگسالان: این فعالیت ساده و در عین حال عمیق، به شما کمک می‌کند تا تمرکز کنید و ذهن خود را از نگرانی‌ها دور کنید.

نقاشی: نیازی نیست یک هنرمند حرفه‌ای باشید! با یک مداد و کاغذ، می‌توانید احساسات خود را به تصویر بکشید و ذهن خود را رها کنید.

گوش دادن به آهنگ‌های بی‌کلام: موسیقی آرامش‌بخش، می‌تواند اعصاب شما را تسکین دهد، اضطراب را کاهش دهد و فضایی برای تأمل و آرامش ایجاد کند.

گوش دادن به پادکست: پادکست‌هایی با موضوعات متنوع، می‌توانند ذهن شما را به دنیایی دیگر ببرند و حواس‌پرتی مثبتی ایجاد کنند.

خواندن رمان یا شعر: غرق شدن در دنیای یک داستان یا کلمات عمیق شعر، می‌تواند شما را از واقعیت‌های تلخ دور کند و به شما فرصت دهد تا برای مدتی کوتاه، در دنیای دیگری زندگی کنید و با زیبایی و امید ارتباط برقرار کنید.

نوشتن: چه خاطرات روزانه، چه داستان‌های کوتاه یا حتی شعرهای خودتان، نوشتن ابزاری قدرتمند برای بیان احساسات، پردازش تجربیات و خلق دنیایی بهتر در ذهن شماست.

کاردستی و هنرهای دستی: بافتنی، خیاطی، ساخت اشیاء کوچک، یا هر نوع کاردستی دیگر، به شما امکان می‌دهد تا با دست‌های خود چیزی خلق کنید؛ این فعالیت‌ها تمرکز و حس رضایت به ارمغان می‌آورند.

در پایان، هنر در دوران جنگ، صرفاً یک سرگرمی نیست؛ بلکه یک ضرورت حیاتی است. این ابزاری قدرتمند برای بقای روانی، التیام زخم‌های روحی، حفظ هویت و ایجاد تاب‌آوری در برابر سختی‌هاست. هنر به انسان‌ها قدرت می‌دهد تا در مواجهه با وحشت جنگ، انسانیت، امید و معنای خود را حفظ کنند و به زندگی ادامه دهند.