فرسودگی شغلی؛ عامل اصلی استعفای زودهنگام کارکنان در ایران

پژوهشگران جهاد دانشگاهی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی بر این باور هستند که فرسودگی شغلی؛ عامل اصلی استعفای زودهنگام کارکنان در ایران است.

کد خبر: ۸۱۱۷۲۷

تاریخ: ۲۲ خرداد ۱۴۰۴ - ۱۳:۲۶

به گزارش ایران اکونومیست، رویداد تخصصی «جایگاه روان‌شناسی صنعتی و سازمانی در محیط کار» با حضور حمید حمزه‌زاده رئیس جهاددانشگاهی علوم پزشکی شهیدبهشتی، نسرین ارشدی رئیس انجمن روانشناسی صنعتی و سازمانی، حسین شکرکن بعنوان پیشکسوت علم روانشناسی صنعتی و سازمانی و جمعی از استادان، متخصصان روان‌شناسی، مدیران منابع انسانی و دانشجویان حوزه سلامت، و مرکز خدمات تخصصی HSSE و مدیریت خطر برگزار شد.

در ابتدای این رویداد حمزه‌زاده در خصوص جایگاه علم روان‌شناسی در بهبود عملکرد مشاغل بیان کرد: هیچ سازمانی فراتر از حال خوب کارکنانش رشد نمی‌کند. سلامت روان کارکنان، پیش‌نیاز همه‌ شاخص‌های موفقیت سازمانی است؛ از بهره‌وری تا وفاداری. سازمانی که به روان انسان‌ها بی‌تفاوت باشد، دیر یا زود، انسان‌هایش به آن بی‌تفاوت خواهند شد.

رئیس جهاددانشگاهی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی درخصوص اهمیت توجه به نیروی انسانی در سازمان‌ها توضیح داد: زمانی که کارمند بی‌انگیزه‌ای را تحت فشار می‌گذاریم، یا به جای گوش دادن، سکوت می‌کنیم، در واقع انسان را در سازمان فراموش کرده‌ایم.

وی با اشاره به لزوم تغییر پارادایم در سیاست‌گذاری منابع انسانی گفت: ما باید سازمان‌ها را از محیط‌های صرفاً بهره‌ور، به زیست‌بوم‌هایی انسانی برای رشد و شکوفایی تبدیل کنیم. سازمان موفق آینده، سازمانی‌ست که انسان را شریک توسعه بداند، نه صرفاً منبع تولید.

چرا کارکنان زود استعفا می‌دهند؟

حمزه‌زاده در خصوص اهمیت همدلی  مدیران با کارکنان گفت: مدیرانی که توان همدلی با کارمندان خود را دارند، محیطی قابل اعتماد، زنده و پویا مهیا می‌کنند.

وی در ادامه بیان کرد: امروزه گزارش‌های نهادهای مانند سازمان سلامت جهانی انجمن روانشناسی آمریکا و سازمان بین‌المللی کار و مؤسسات جهانی مرتبط با حوزه منابع انسانی نشان دهد که بیش از ۷۵ درصد از کارکنان در سراسر جهان استرس کاری مزمن را تجربه می‌کنند.

رئیس جهاددانشگاهی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی تأکید کرد: فرسودگی روانی به تنهایی سالانه میلیاردها دلار زیان بهره‌وری ایجاد می‌کند. افسردگی شغلی یکی از دلایل اصلی استعفاهای زود هنگام و ترک محیط‌های کاری معمول محسوب می‌شود.

وی در ادامه بیان کرد: تعارض‌های بین فردی به ویژه با مدیران مافوق و نبود عدالت سازمانی از مهمترین دلایل افت عملکرد، غیبت‌های مکرر و حتی ترک شغل کارکنان هستند. در ایران نیز مطالعات ملی و تحقیقات دانشگاهیان و حضور اساتید برجسته در این حوزه حاکی از آن است که نرخ فرسودگی شغلی نارضایتی شغلی و اختلالات اضطرابی در بسیاری از محیط های کاری رو به افزایش است.

حمزه‌زاده تأکید کرد: ما در مرکز دانشگاهی با تلفیق دانش روانشناسی صنعتی سازمانی با مهارت‌های تحلیل ریسک و مدیریت بحران تلاش می‌کنیم، مداخلاتی طراحی کنیم که هم کارکنان سالم‌تری داشته باشیم و هم سازمان‌های پایدارتر.

وی مدیران را حافظان سلامت روان سازمان دانست و توضیح داد: مدیریت منابع انسانی یعنی مراقبت از جان روان و کرامت انسان‌ها در محیط کار؛ زمانی که مدیری بدون آموزش، کارمندی بی‌انگیزه را تحت فشار گذاشته و مشکلات یک همکار را نادیده می‌گیرد یعنی در سازمان ما انسان فراموش شده است.

کارفرمایان می‌توانند هزینه‌های درمانی کارکنان را کاهش دهند

در ادامه نشست نسرین ارشدی رئیس انجمن روانشناسی صنعتی و سازمانی، در خصوص اهمیت پرداختن به مبحث سلامت کار در سازمان گفت: برنامه‌های سلامت محور در محل کار می تواند افراد در معرض ریسک فاکتورهای روانی اجتماعی را شناسایی کرده و کارکنان را به درمان متصل کند. برای کمک به افراد در کاهش و مدیریت استرس حمایت هایی را ایجاد کند.

وی در ادامه بیان کرد: محل کار می تواند مکان کلیدی برای فعالیت‌هایی باشد که برای بهبود رفاه در میان بزرگسالان طراحی شده است. کارفرماها می‌توانند با پرداختن به مسائل مرتبط با سلامت روان در محیط کار، هزینه‌های مراقبت بهداشتی را برای مشاغل و کارکنان خود کاهش دهند.

چرا کارکنان در برابر تغییر مقاومت می‌کنند؟

حسین شکرکن، پیشکسوت علم روانشناسی صنعتی و سازمانی در خصوص علت مقاومت کارکنان سازمان‌ها در برابر تغییر توضیح داد: علت مقاومت کارکنان سازمان‌ها در برابر تغییر، عدم امنیت شغلی است. اگر مدیر نسبت به شرایط سازمان حمایتگر و مطلع باشد، این مقاومت در برابر تغییر شکسته خواهد شد و سازمان در مسیر رشد و شکوفایی حرکت خواهد کرد.

این سامانه سلامت روان کارکنان را پایش می‌کند

در ادامه  نسیم امیر دبیر دپارتمان روانشناسی صنعتی و سازمانی جهاد علوم پزشکی شهید بهشتی ضمن معرفی ظرفیت‌های این دپارتمان درباره  پروژه سامانه جامع پایش سلامت روان در محیط کار توضیح داد: این سامانه این قابلیت را دارد تا با بالاترین دقت در کوتاهترین زمان ممکن  سلامت روان سازمان و روانشناختی نیروی کار را پایش کند.

وی در ادامه بیان کرد: این سامانه ضمن بررسی وضعیت سلامت روان کارکنان با دو رویکرد فردی و سازمانی با ایجاد پروفایل فردی وضعیت روانشناختی و تدوین پرونده سلامت روان فردی و سازمانی، نسبت به آسیب شناسی سازمانی و ارائه راهکارهای مدیریتی برای رفع مشکلات موجود قدم بردارد.

سازمان‌ها باید به سمت سلامت جامع بروند

در ادامه رضا غلام نیا، استاد تمام گروه HSE دانشکده بهداشت و ایمنی به اهمیت موضوع عوامل خطر روانی-اجتماعی و روانشناختی پرداخت و گفت: استاندارد ISO ۴۵۰۰۳ را به عنوان یکی از رهیافت های اساسی برای مدیریت ریسک های روانشناختی است. سازمان‌ها باید به سمت سلامت جامع پیش بروند و یکی از ابعاد سلامت جامع، بعد روانشناختی است.

وی در ادامه بیان کرد: ایزو ۴۵۰۰۳ می تواند یک راهنما و یک رویکرد بهترین عملکرد در سازمان های امروزی تجویز شود؛ می‌توانیم از ابزارهای مدیریت ریسک به خصوص استاندارد ایزو ۳۱۰۰۰ برای تبیین مخاطرات و ارزیابی ریسک های روانشناختی استفاده کنیم.

غلام‌نیا تأکید کرد: کنترل ها باید جدی گرفته شوند چون منجر به تغییر شرایط به خصوص به سمت شرایط مطلوب می‌شوند.

در ادامه عریضی استاد تمام گروه روان‌شناسی صنعتی و سازمانی دانشگاه اصفهان عریضی به استفاده سازنده از آزمون‌های شخصیتی در بدو استخدام توجه حاضران در سمپوزیوم تأکید کرد.

وی نسبت به استفاده نادرست و نا به جا از آزمون‌های روانشناختی که اعتبار بالایی ندارند هشدار داد و گفت: جهت پایش سلامت روان نیروی کار، باید آزمون مناسب در کنار مصاحبه استفاده شود.

پایان پیام