ایران، اسناد اسرائیل و خنثی‌سازی دیپلماسی در سایه تهدید

اعلام خبر دستیابی ایران به اسناد محرمانه تاسیسات هسته‌ای و نظامی اسرائیل در مقطع زمانی کنونی، بی‌شک یکی از برگ‌های کلیدی طرف آمریکایی در مذاکرات غیرمستقیم با تهران را از روی میز کنار خواهد زد.

کد خبر: ۸۱۱۵۱۴

تاریخ: ۲۱ خرداد ۱۴۰۴ - ۱۸:۴۰

به گزارش خبرنگار سیاست خارجی ایران اکونومیست، جمهوری اسلامی ایران به‌طور رسمی اعلام کرده است که به ده‌ها هزار سند محرمانه هسته‌ای و نظامی – پنهان و اعلام‌نشده – رژیم صهیونیستی دست یافته و در صورت هرگونه اقدام «احمقانه» یا اشتباه محاسباتی، بانکی از اهداف برای پاسخ‌گویی در اختیار دارد.

در بیانیه شامگاه دوشنبه (۱۹ خرداد) شورای عالی امنیت ملی آمده است: «امروز دسترسی به این اطلاعات و تکمیل چرخه اطلاعاتی – عملیاتی، رزمندگان اسلام را قادر ساخته است که تعرض احتمالی رژیم صهیونیستی به تأسیسات هسته‌ای کشور را بلافاصله با تهاجم به تأسیسات هسته‌ای پنهان او و هرگونه شرارت در مورد زیرساخت‌های اقتصادی و نظامی را، دقیقاً متناسب با نوع تجاوز، مقابله به مثل نمایند.»

مسأله اصلی، چرایی اعلام این خبر در این مقطع زمانی است.

سه کشور اروپایی، با همراهی ایالات متحده، پیش‌نویس قطعنامه‌ای را در شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی ارائه کرده‌اند که به‌وضوح تلاشی برای باز کردن مسیر مکانیسم ماشه (اسنپ‌بک) و محروم کردن ایران از مزایای برجام محسوب می‌شود—درحالی‌که هیچ‌یک از این کشورها در سال‌های گذشته به تعهدات خود پایبند نبوده‌اند.

از سوی دیگر، پس از آخرین دور از مذاکرات غیرمستقیم میان ایران و آمریکا در رم، استیو ویتکاف، فرستاده ویژه دونالد ترامپ، بسته‌ای پیشنهادی به تهران ارائه داد که فاقد برخی از اصول کلیدی، از جمله چگونگی رفع تحریم‌های ظالمانه، بود. به‌گفته مجید تخت‌روانچی، معاون سیاسی وزیر امور خارجه، ایران در پاسخ به پیشنهادات ویتکاف، بسته‌ای جامع، معقول و منطقی به طرف مقابل پیشنهاد کرده است.

سیدعباس عراقچی وزیر امور خارجه ایران بارها تاکید کرده که توافق با آمریکا در چارچوب مذاکرات جاری با پذیرش غنی‌سازی اورانیوم شدنی است ولی تهران هر طرحی که غنی‌سازی در آن نباشد را نخواهد پذیرفت. از سوی دیگر ایران آمادگی دارد تا نگرانی‌های طرف مقابل در زمینه عدم انحراف برنامه هسته‌ای خود به سمت اهداف نظامی را برطرف کند.

طبق اعلام اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه، دو طرف در حال برنامه‌ریزی برای برگزاری دور ششم مذاکرات در مسقط عمان، در روز یکشنبه آینده (۲۵ خرداد) هستند.

ایالات متحده بارها، پیش و پس از مذاکرات، از تهدید حمله نظامی(مستقیم یا از طریق اسرائیل) علیه تأسیسات هسته‌ای ایران بهره برده تا به‌زعم خود فشارها بر تهران را افزایش دهد. اعلام رسمی دستیابی به اسناد فوق‌محرمانه اسرائیل در زمانی صورت می‌گیرد که فضای مذاکرات به نقطه حساس رسیده و نیازمند ابتکار و انعطاف سیاسی است.

در چنین شرایطی، ایران با این اعلامیه در واقع برگ تهدید نظامی را از روی میز طرف مقابل کنار می‌زند؛ چرا که این تهدید، تنها ابزاری است که در صورت شکست مذاکرات، ممکن است از سوی اسرائیل (و شاید با چراغ سبز واشنگتن) به کار گرفته شود.

اما پیام ایران روشن است: در صورت حمله، پاسخ کور نخواهد بود، بلکه بر اساس اطلاعات دقیق و هدفمند انجام خواهد شد.

این همان مفهومی است که در ادبیات راهبردی با عنوان «بازدارندگی فعال» شناخته می‌شود—نه بازدارندگی منفعل که صرفاً مبتنی بر تهدید کلی و نامشخص است. از دیگر سو، این پیام حامل هشداری غیرمستقیم به واشنگتن نیز هست: بسته پیشنهادی ایران را بپذیرید، وگرنه مسوول عواقب تشدید تنش خواهید بود.

تهران بار دیگر نشان داده است که دیپلماسی خود را نه در فضای آرام، بلکه در لبه بحران و با بهره‌گیری از «بازی با سطح آستانه بحران» پیش می‌برد—راهبردی که بارها در سال‌های گذشته برای تغییر معادلات به‌کار گرفته شده است.

در نهایت، اعلام دستیابی به اطلاعات حساس رژیم صهیونیستی، نه‌فقط یک نمایش قدرت، بلکه بخشی از یک استراتژی چندلایه دیپلماتیک، بازدارنده و رسانه‌ای است. ایران بار دیگر اثبات کرده است که دیپلماسی را در سایه تهدید و در همان نقطه‌ای که بیشترین اهرم فشار وجود دارد، به‌پیش می‌برد.