ناترازی انرژی در سایه مصرف بالای کولرها؛ راهکارهای کاهش بار چیست؟

هر سال با آغاز روزهای گرم، وسایل سرمایشی جای خود را در خانه‌ها، مغازه‌ها و ادارات باز می‌کنند. اما پشت این خنکای دلپذیر، عددی نهفته است که کمتر به چشم می‌آید، ۲۸۰۰ مگاوات افزایش سالانه مصرف برق فقط به دلیل کولرها و حالا برای حفظ تعادل شبکه، راهی جز افزودن ۴۰۰۰ مگاوات ظرفیت تولیدی جدید در هر سال باقی نمی‌گذارد.

کد خبر: ۸۱۱۰۲۴

تاریخ: ۲۰ خرداد ۱۴۰۴ - ۰۵:۰۶

به‌گزارش ایران اکونومیست، بر اساس برآوردها، سالانه حدود ۶۰۰ تا ۸۰۰ هزار کولر گازی و نزدیک به یک میلیون کولر آبی به شبکه مصرف کشور اضافه می‌شود. در مجموع، بیش از ۲۰ میلیون کولر آبی هم‌اکنون در خانه‌ها فعال‌اند که سهم قابل توجهی از پیک مصرف تابستانی را به خود اختصاص داده‌اند.

درواقع  سهم عمده‌ای از مصرف برق تابستان به سامانه‌های سرمایشی اختصاص دارد. با ادامه این روند، صنعت برق برای تأمین نیاز مصرف، ناچار به سرمایه‌گذاری‌های سنگین در احداث نیروگاه‌های جدید خواهد بود، به‌طوری‌ که صنعت برق کشور بتواند پاسخگوی این میزان افزایش تقاضای سالانه باشد، باید هر سال حدود ۴۰۰۰ مگاوات نیروگاه جدید احداث شود. همچنین این افزایش مصرف، اثرات زیست‌محیطی قابل توجهی از جمله افزایش انتشار گازهای گلخانه‌ای و مصرف بیشتر آب را به دنبال دارد.

با این حال، در برابر این روند افزایشی، مجموعه‌ای از راهکارها در دستور کار قرار گرفته که هدف آن‌ها، تأمین همان خنکای مورد نیاز، اما با مصرف انرژی کمتر است. در رأس این راهکارها، جایگزینی الکتروموتورهای القایی در کولرهای آبی با مدل‌های راندمان بالای BLDC قرار دارد. طرحی که تنها با تعویض یک میلیون موتور، می‌تواند مصرف انرژی این کولرها را تا ۵۰ درصد کاهش دهد؛ معادل ۴۶۵ میلیون کیلووات‌ساعت صرفه‌جویی در سال، کاهش ۳۰۰ مگاوات از توان مصرفی، صرفه‌جویی ۱۴ میلیون مترمکعب آب و جلوگیری از انتشار ۳۲۲ هزار تن دی‌اکسیدکربن را به دنبال داشته باشد.

برای تسهیل اجرای این طرح، وام ۸ میلیون تومانی با نرخ ۱۸ درصد و بازپرداخت ۲۴ ماهه در اختیار متقاضیان قرار گرفته تا مسیر تعویض تجهیزات برای خانوارها مقرون به‌صرفه‌تر شود.

به‌تازگی نیز  پروژه جایگزینی ۱۰۰ هزار کولر گازی فرسوده در جنوب کشور آغاز شده که موجب کاهش قابل توجه بارهای سرمایشی در پیک تابستان خواهد شد، همچنین هم‌اکنون پروژه نصب کولرهای پربازده BLDC در تهران نیز آغاز شده و صنایع نیز به صورت جدی وارد سرمایه‌گذاری در این حوزه شده‌اند.

یکی دیگر از پروژه‌های در حال اجرا، جایگزینی ۱۰ هزار موتور کولر آبی با استفاده از الکتروموتورهای پربازده است که تا پایان تیرماه به اتمام می‌رسد. با اجرای این طرح پیش‌بینی می‌شود ۶.۴ مگاوات کاهش توان در بخش مصرف انرژی محقق شود. در کنار این طرح‌ها، سیاست‌های مکملی نیز برای کنترل مصرف برق در حال اجراست. نظام تعرفه‌گذاری پلکانی از جمله آن‌هاست که باعث می‌شود مشترکان پرمصرف هزینه بیشتری بپردازند. همچنین، محدودسازی مصرف در بخش پرمصرف‌ها به‌صورت جدی پیگیری می‌شود؛ روشی که در سال‌های اخیر نتایج مثبتی به همراه داشته است.

علاوه بر این، اقداماتی در سطح خانگی نیز می‌تواند به کاهش بار شبکه کمک کند، استفاده از کولرهای دارای برچسب انرژی سطح A یا بالاتر، سرویس و تمیز کردن مرتب کولرها برای افزایش بازدهی، استفاده از پوشش‌های مناسب روی پنجره‌ها برای جلوگیری از ورود گرمای خورشید، تنظیم دمای کولر گازی روی ۲۴ تا ۲۶ درجه سانتی‌گراد، استفاده از تهویه طبیعی در ساعات خنک صبح و شب و خاموش کردن وسایل برقی غیرضروری که تولید گرما می‌کنند در امر تاثیر گذار هستند.

شاید خنک‌کردن خانه‌ها در روزهای داغ تابستان اجتناب‌ناپذیر باشد، اما راهی که به پایداری شبکه منتهی می‌شود، نه از توسعه بی‌پایان تولید برق، بلکه از اصلاح مصرف، ارتقای تجهیزات و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین عبور می‌کند. خنکی هوشمند، مسیر تازه‌ای برای تابستان‌های آینده است.