قزاقستان؛ دروازه راهبردی تجارت چین و اروپا

قزاقستان، نقش کلیدی در کریدورهای حمل‌ونقل اوراسیا بر عهده گرفته تا به دروازه اصلی انتقال کالا میان چین و اروپا بدل شود؛ بر اساس آخرین گزارش‌ها، بیش از ۸۰ درصد حمل‌ونقل ریلی بین این دو قدرت اقتصادی از خاک قزاقستان می‌گذرد.

کد خبر: ۸۱۰۸۹۳

تاریخ: ۱۹ خرداد ۱۴۰۴ - ۱۹:۰۴

به گزارش عصر دوشنبه ایران اکونومیست از تارنمای خبری تایمز آسیای مرکزی، چین یکی از شرکای مهم قزاقستان در توسعه ظرفیت‌های ترانزیتی این کشور به شمار می‌آید و قزاقستان امروز شاهراه حیاتی انتقال کالا از چین به اتحادیه اقتصادی اوراسیا، آسیای مرکزی و اتحادیه اروپا است.

سال جاری میلادی، سی‌وپنجمین سالگرد اتصال خطوط ریلی قزاقستان و چین از گذرگاه دوستیک-آلاشانکوی است که نخستین مسیر بین‌المللی در دوران استقلال قزاقستان بود. در سال ۲۰۱۲ (۱۳۹۱ شمسی) نیز گذرگاه دوم آلتینکول-خورگوس گشایش یافت.

سال گذشته حجم حمل‌ونقل ریلی میان دو کشور به بیش از ۳۲ میلیون تن رسید و در چهار ماه نخست سال جاری این رقم با رشد ۱۳.۳ درصدی به ۱۱ میلیون و ۴۰۰ هزار تن افزایش یافت. پیش‌بینی می‌شود این رقم امسال به بیش از ۳۳ میلیون تن برسد.

برای افزایش ظرفیت، قزاقستان در حال ساخت خط دوم در مسیر دوستیک-موینتی و خط کمربندی اطراف ایستگاه آلماتی است. همچنین ساخت خط بختی-آیاگوز و افتتاح گذرگاه سوم بختی-چوگوچاک می‌تواند ظرفیت ریلی با چین را تا ۲۵ میلیون تن افزایش دهد.

زیرساخت‌های دریایی قزاقستان در دریای خزر نیز در حال توسعه است. پروژه ساخت هاب کانتینری در بندر آکتائو با مشارکت بندر لیانیونگانگ چین در دست اجراست. با تکمیل این پروژه، ظرفیت تخلیه و بارگیری کانتینری از ۱۴۰ هزار کانتینر (سه میلیون و سیصد و شصت هزار تن) به ۲۴۰ هزار کانتینر (پنج میلیون و هفتصد و شصت هزار تن) خواهد رسید.

در سال ۲۰۲۴ (۱۴۰۳ شمسی) بیش از ۲ میلیون و هشتصد هزار تن کالا با کامیون بین دو کشور جابه‌جا شد که ۴۱ درصد رشد داشت. حجم ترانزیت جاده‌ای نیز با افزایش ۶۸ درصدی به ۳ میلیون و ۶۰۰ هزار تن رسید. در سه‌ماهه نخست سال جاری نیز رشد ۸۳ درصدی ثبت شد. توسعه بزرگراه اروپای غربی-چین غربی و گشایش دو گذرگاه مرزی جدید در دست بررسی است.

با توافق‌های جدید، پروازهای مسافری میان قزاقستان و چین به ۵۶ پرواز هفتگی رسیده و تا پایان سال به ۱۲۴ پرواز افزایش خواهد یافت. همچنین دو طرف در حال بررسی ایجاد کریدور هوایی سوم برای مدیریت بهتر ترافیک پروازها هستند.

کریدور بین‌المللی حمل‌ونقل ترانس‌کاسپین در سال ۲۰۲۴ (۱۴۰۳) با ۶۲ درصد رشد، ۴ میلیون و ۵۰۰ هزار تن کالا جابه‌جا کرد. هدف‌گذاری برای ۲۰۳۰ (۱۴۰۹ شمسی) رساندن این رقم به ۱۰ میلیون تن است. مسیر جدید قزاقستان-چین-مغولستان نیز در دست بررسی است.

قزاقستان با چین برای ایجاد چندین هاب‌ لجستیکی مشترک همکاری می‌کند. از جمله بندر لیانیونگانگ، بندر خشک خورگوس-گیت شرقی، و ترمینال‌های جدید در شی‌آن، بندر آلات در آذربایجان، منطقه مسکو، گروتنو در بلاروس و بوداپست. در آلماتی نیز مرکز لجستیکی مشترک در حال ساخت است.

حمل‌ونقل رودخانه‌ای در رود ایلی نیز در دست بررسی است. ایجاد بندر رودخانه‌ای در کونایف با مشارکت بخش خصوصی دو کشور می‌تواند فرصت‌های لجستیکی تازه‌ای به‌ویژه برای آسیای مرکزی فراهم کند. همچنین طرح ایجاد کریدور رود ایرتیش برای اتصال مستقیم به مسیر دریای شمال در دست بررسی است؛ موضوعی که در نشست آتی وزرای حمل‌ونقل سازمان همکاری شانگهای مطرح خواهد شد.

قزاقستان با این اقدامات در حال تثبیت نقش محوری خود در زنجیره لجستیک اوراسیا و احیای جاده جدید ابریشم با برنامه‌ریزی چین است.