نصب نیروگاه‌های خورشیدی در اقصی نقاط ایران برای کمک به رفع ناترازی برق

معاون وزیر نیرو گفت: اکنون ظرفیت منصوبه نیروگاه‌های تجدیدپذیر ۱۷۱۰ مگاوات است و امیدواریم تا پایان شهریورماه، با افتخار بگوییم ۵۰۰۰ مگاوات نیروگاه تجدیدپذیر و عمدتا نیروگاه خورشیدی داریم.

کد خبر: ۸۱۰۷۲۳

تاریخ: ۱۹ خرداد ۱۴۰۴ - ۱۲:۴۹

به گزارش ایران اکونومیست، محسن طرزطلب، معاون وزیر نیرو و رییس ساتبا با تاکید بر اینکه ظرفیت ۳۰ هزار مگاوات هدفگذاری شده برای کشور به عنوان ظرفیت حداقلی در حال پیگیری است که باید سهم آن از تامین انرژی کشور از ۱.۷ درصد کنونی به حدود ۵ درصد برسد، ادامه داد:  در کشورهای توسعه یافته، ۳۰ درصد ظرفیت نصب شده به انرژی های تجدیدپذیر اختصاص یافته که این عدد در چین، ۵۰ درصد ظرفیت نصب شده را شامل می‌شود؛ کشورهای دنیا در حال افزودن ظرفیت تجدیدپذیرها به صورت صعودی هستند؛ به عنوان مثال ۲۱ درصد ظرفیت‌های منصوبه تجدیدپذیرهای آلمان به نیروگاه های خورشیدی آلمان اختصاص دارد.

در آغاز کار، ساتبا در تلاش برای تحقق خواسته رییس جمهور و توسعه ۳۰ هزار مگاواتی نیروگاه‌های تجدیدپذیر به تشویق بخش خصوصی با تسهیلگری در مسیر فعالیت آن و رفع موانع تولید با کمک دستگاه‌های ذیربط پرداخت تا توسعه تجدیدپذیرها صرفا توسط بخش خصوصی رقم بخورد. حال همزمان با ساعت شنی تابستان که به سرعت در حال حرکت است، طرزطلب، برنامه زمان بندی فشرده ای برای ساخت نیروگاه های مقیاس کوچک تا بزرگ مقیاس درنظر گرفته است.

معاون وزیر نیرو در برنامه تلویزیونی، برنامه ساتبا برای تلاش در جهت رفع بخشی از ناترازی برق تا پیک برق امسال را تشریح و اظهار کرد: هم اینک ظرفیت منصوبه نیروگاه های تجدیدپذیر ۱۷۱۰ مگاوات است و برنامه ریزی شده با وجود تاخیر در دریافت اعتبار و با امید به کاهش بروکراسی‌ها و رفع موانع تولید تا خردادماه ۴۰۰ مگاوات و نیز با همکاری پیمانکاران تا تیرماه ۱۰۰۰ مگاوات، در مردادماه ۸۰۰ مگاوات و شهریور۱۲۰۰  مگاوات اضافه شود؛ امیدواریم تا پایان شهریور ماه، سرمان را بالا بگیریم و با افتخار بگوییم ۵۰۰۰ مگاوات نیروگاه تجدیدپذیر و عمدتا نیروگاه خورشیدی داریم.

وی از برنامه‌ریزی برای تحقق ۱۰ هزار مگاوات نیروگاه تجدیدپذیر تا پایان سال با کمک بخش خصوصی و طبق زمان بندی انجام شده گفت و ادامه داد: ساتبا متعهد شده که با ۷۰۰۰ مگاوات ظرفیت نیروگاه‌های تجدیدپذیر به کمک ناترازی بیاید والبته بخش خصوصی نیز اقدامات خوبی انجام داده و مطمین هستیم که عملیات اجرایی ساخت ۳۰۰۰ تا ۴۰۰۰ مگاوات نیروگاه تجدیدپذیر نیز توسط بخش خصوصی آغاز می‌شود تا بتواند به کشور در پیک برق سال آینده کمک کند.

طرزطلب تصریح کرد: مشکل صنعت برق هم در پیک روز و هم در پیک شب است که اگر بتوانیم در پیک روز از نیروگاه‌های خورشیدی با ظرفیت قابل توجه آن استفاده کنیم و از ظرفیت نیروگاه های برقابی در پیک شب استفاده کنیم، تعادل برقرار می‌شود. واقعیت این است که ساخت۵۰۰۰ مگاوات نیروگاه خورشیدی؛ داستانی از همکاری ملی و تلاشی مشترک میان دولت، سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی برای عبور از تاریکی در روزگاری است که سایه ناترازی انرژی بر تابستان پیشِ‌رو سنگینی می‌کند و گرچه ممکن است تامین برق پایدار در تابستان امسال همچنان با چالش‌هایی همراه باشد، اما تلاش جمعی برای ساخت و راه‌اندازی هزاران مگاوات نیروگاه پاک، نویدبخش آینده‌ای روشن‌تر است، چرا که این پروژه تنها یک پروژه فنی نیست؛ «پروژه همدلی» است، داستان مردمی که با سرمایه، دانش و اراده خود برای نجات تابستان ایران گرد هم آمده‌اند.

اما پیشرفت پروژه‌های نیروگاه‌های تجدیدپذیر چگونه محقق شد؟

به گفته طرزطلب، ساتبا می‌توانست بر طبق نقشش  تنها نقش تسهیل گری را دنبال کند، ولی با اجبار و به دستور رییس جمهور به موضوع ساخت نیروگاه‌های تجدیدپذیر وارد شد و قرار شد آنها را پس از اتمام ساخت به بخش خصوصی واگذار کند، اما چرا؟
دولت چهاردهم نمی توانست بپذیرد مردم را در حال رنج کشیدن ببیند، چرا که قطع برق در استانهایی همچون خوزستان، هرمزگان و سیستان و بلوچستان قابل تحمل نیست، بنابراین منتظر بخش خصوصی نماند آن هم با گرفتاری‌هایی که در کشور در حوزه تامین منابع مالی وجود داشت؛ ساتبا به عنوان مجری این پروژه تلاش کرد، خود آغازگر این فعالیت شود.

معاون وزیر نیرو تشریح کرد: برای توسعه نیروگاه‌های خورشیدی که توانایی ساخت آنها با هزینه کمتر نسبت به سایر انواع نیروگاه ها و در مدت کوتاه تری وجود داشت، نقاطی با همفکری اعضای ساتبا، شناسایی شد که نیازی به خطوط انتقال و پست توزیع و فوق توزیع نداشتند که دراین صورت با تامین منابع مالی برای سرمایه گذار می شد ظرف مدت کوتاهی، نیروگاه خورشیدی را به مدار رساند. در نتیجه شرکت‌های توزیع برق و برق منطقه ای مامور شدند که این نقاط را به ساتبا معرفی کنند، حدود ۱۴۰۰ نقطه در کشور، شناسایی و بعد از بررسی کارشناسی،۱۰۰۰ نقطه برای احداث نیروگاه های خورشیدی ۳ مگاواتی انتخاب شد. برای این منظور تصمیم گرفته شد تجهیزات نیروگاهی به صورت مودلار(به معنای داشتن اجزای جداگانه و قابل تعویض)، خریداری و زیر فیدرها(منبع تغذیه) نصب شود تا بخشی از ناترازی‌های برق جبران شود و در نتیجه این ایده از سوی دولت حمایت شد.

طبق اعلام وزارت نیرو، برای این منظور، پیمانکاران در ۳۱ استان کشور و ۷ کلان شهر ۸۵۶ نقطه نهایی و شناسایی شده را تحویل گرفتند و عملیات اجرایی ساخت ۳۰۰۰ مگاوات نیروگاه های خورشیدی ۳ مگاواتی آغاز شد. در این میان همچنین تصمیم به ساخت مزرعه‌های بزرگ خورشیدی گرفته شد و قرار شد دولت منابعی برای این موضوع درنظر بگیرد که البته با تاکید رییس جمهور، از یک ماه و نیم گذشته منابعی در اختیار ساتبا قرار گرفته است.

از آنجا که ظرفیت تولید تجهیزاتی همچون پنل و اینورتر و ... در کشور بیش از ۱۲۰۰ مگاوات نبود، ساتبا مجبورشد با اجازه رییس جمهور و مراجع ذیربط و برای رفع ناترازی در کوتاه مدت اقدام به واردات تجهیزات نیروگاهی کند، بنابراین برای تسریع بخشیدن به کار، یک سری تجهیزات همچون سازه‌های فلزی از مسیر ریلی و با هزینه بیشتر وارد شد، ضمن اینکه مسیر ریلی چین به ایران هم با توسعه تجدیدپذیرها نونوار خواهد شد.

معاون وزیر نیرو عنوان کرد: طبق وعده داده شده به رئیس جمهور و در صورت تخصیص به موقع منابع مالی به میزان ۱.۵ میلیارد دلار، تمام تجهیزات مورد نیاز ۷۰۰۰ مگاوات نیروگاه خورشیدی شامل ۵۰۰۰ مگاوات نیروگاه در حال احداث و ۲۰۰۰ مگاوات تجهیزات نیروگاهی تا اوایل مردادماه وارد کشور می‌شود.

طرزطلب از عقیده رییس جمهور گفت که اگر برق نباشد درآمد صادراتی وجود نخواهد داشت، بنابراین هر پولی نیاز است باید در اختیار وزارت نیرو قرار گیرد؛ برای تخصیص منابع ارزی نیاز بود مقررات اجازه دهد که در نتیجه آن خوشبختانه ۲۰ درصد ۱.۵ میلیارد دلار مورد نیاز در اختیار ساتبا قرار گرفت.

رییس ساتبا پیش بینی کرد ۲۰ هزار کانتینر چهل فوتی وارد کشور شود تا به ۸۵۶ نقطه در ۳۱ استان و در ساختگاه‌های نیروگاه‌های خورشیدی ارسال شوند.

طرزطلب ابراز امیدواری کرد وعده هایش در پایان شهریور تحقق یابد تا شرمنده مردم نشود و خاطرنشان کرد: هموطنان ایران در هفته های آتی، فرزندانشان را در همه شهرستانها در حال نصب نیروگاه برای کمک به رفع ناترازی برق خواهند دید. آنچه بسیار شفاف است، حرکت توسعه انرژی های تجدیدپذیر با آغاز کار دولت چهاردهم و حمایت های همه جانبه و توجه خاص رئیس جمهور، تقویت و سبب استقبال بیشتر سرمایه گذاران به سرمایه گذاری در این حوزه از ظرفیت‌های کیلووات تا مگاواتی نیروگاه‌های تجدیدپذیر شده است؛ برای پاسخ به این استقبال بی‌نظیر، ساتبا برای تشویق بیشتر سرمایه‌گذاران، بسته حدود ۱۴ بندی در موضوعاتی همچون زمین، بحث های زیست محیطی، تامین مالی، مسائل گمرکات و وزارت صمت و ... تنظیم و آذرماه سال گذشته توسط دولت، ابلاغ شد تا فعالیت در حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر تسریع شود.

معاون وزیر نیرو، اقدامات موثر ساتبا برای حمایت از بخش خصوصی و پروژه های مردمی را تشریح و تصریح کرد: توانستیم منابع درنظرگرفته شده را به عنوان اهرم توسعه، در اختیار بانک ها قرار دهیم و تسهیلات به پروژه های سامانه های خوشیدی کیلوواتی و نیروگاه های یک مگاواتی و دو مگاواتی بدهیم؛ تسهیلاتی نیز از ردیف اشتغالزایی تبصره ۱۸ بودجه سال قبل در اختیار ساتبا قرار گرفت که امروز فرایند را طی کرده است.

وی، محل تامین منابع مالی برای توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر را سازمان برنامه و بودجه و بانک مرکزی، اعلام کرد و افزود: اعتباراتی نیز باید از منابع ارزی کشور پرداخت شود، چرا که در ردیف بودجه برای آن پیش بینی نشده است.

طرزطلب به نقل از رییس جمهور می‌گوید که اگر برق نباشد درآمد صادراتی هم وجود نخواهد داشت، بنابرابن هر اعتباری نیاز است باید برای توسعه این بخش در اختیار وزارت نیرو قرار گیرد، در این صورت برای تخصیص منابع ارزی نیاز است مقررات اجازه دهد که در نتیجه آن خوشبختانه از این محل، اعتبار ارزی در اختیار ما قرار گرفته است.

به گفته معاون وزیر نیرو، بخش خصوصی می تواند از منابع صندوق توسعه ملی استفاده کند و مشکل اینجاست که وقتی سرمایه‌ گذاران می خواهند تسهیلات دریافت کنند باید مسیر را از طریق بانک های عامل طی کنند؛ بانک های عامل نیز به دنبال دریافت وثایق مطمین هستند تا اصل و فرع پول برگردد؛ به عنوان مثال بانک از سرمایه گذار می خواهد در ازای ۱۰۰ میلیون دلار سرمایه گذاری، ۸۰ میلیون دلار وثیقه دریافت کند که هیچ کجای دنیا چنین موضوعی وجود ندارد. به عبارتی دیگر اگر بانک ها وثایقی به غیر از قراردادهای منعقده سرمایه گذار با ساتبا دریافت کند، اقدام سرمایه گذاران برای ادامه فعالیت در این زمینه دشوار می شود؛ وثیقه درخواست شده بانک ها شامل ملک و ... است که در واقع  امکان پذیر نیست.

طرزطلب پیشنهاد کرد: بانک های عامل قرارداد را به عنوان وثیقه قبول کنند و راهکار این است که با کمک بانک مرکزی، سازمان برنامه و بودجه، رئیس جمهور و وزارت نیرو، برنامه ای عملیاتی شود که برق تولیدی نیروگاه های جدیدالتاسیس در اختیار صندوق توسعه ملی قرار گیرد و صندوق مطمین شود که می تواند برق را در بازار بفروشد.

طبق اعلام وزارت نیرو، ساتبا در حال تلاش برای حل این مساله است؛ در همین راستا نامه ای به رییس جمهور ارسال شده و رییس جمهور هم با این موضوع موافق است؛ در تلاش برای دریافت اذن رهبری هستند که در صورت موافقت، صندوق توسعه ملی مالک برق تولیدی خواهد بود و متقاضیان موظف می شوند برق را فروخته و پول صندوق را بدهند در غیر این صورت صندوق مالک آن خواهد بود.
همزمان نیز بازارهای مطمین برای توسعه سرمایه گذاری در حوزه انرژی های تجدیدپذیر در حال توسعه است تا سرمایه گذاران بیشتری بتوانند با اطمینان خاطر بیشتری به سرمایه گذاری بپردازند؛ آنچانکه معامله برق در تابلوی برق سبز بورس انرژی به هر کیلووات  ۶۷۰۰ تومان رسیده است که پیش بینی می شود تا یک ماه آینده با توجه به رشد تقاضا، قیمت آن به بیش از ۱۰ هزار تومان خواهد رسید.