راز «شاهزاده یخی» برملا شد

تحقیقات جدیدی که درباره گور «شاهزاده یخی» انجام شده است، نور تازه‌ای بر زندگی کودکی از خانواده‌ای ثروتمند می‌اندازد که حدود ۱۳۵۰ سال پیش در باواریا، آلمان زندگی می‌کرد.

کد خبر: ۸۰۹۵۶۲

تاریخ: ۱۴ خرداد ۱۴۰۴ - ۰۱:۳۳

به گزارش ایران اکونومیست، بر اساس تجزیه‌ و تحلیل‌های جدید مشخص شد،  پسربچه‌ای چشم‌آبی که بیش از ۱۳۰۰ سال پیش در جنوب آلمان به همراه اشیاء مجلل کمیاب، از جمله شمشیری کوچک، لباس‌های ابریشمی و صلیبی طلایی به خاک سپرده شده بود، به خانواده‌ای ثروتمند و محلی تعلق داشته است و بر اثر عفونتی در حدود ۱۸ ماهگی جان خود را از دست داده است.

«لایوساینس»‌ نوشت، این کودک با لقب «شاهزاده یخی» شناخته می‌شود؛ چراکه باستان‌شناسان برای بیرون کشیدن محتویات آرامگاهش، تمام بقایای آن را به‌صورت یک بلوک یخ‌زده درآوردند. بقایای این کودک در سال ۲۰۲۱ در نزدیکی شهر «Mattsies» در باواریا کشف شد.

آرامگاه این کودک در جنوب منطقه‌ای به نام «Upper Germanic Limes» کشف شد؛ مرزی که روزگاری مرز امپراتوری روم را مشخص می‌کرد. اما امپراتوری روم غربی در این ناحیه در قرن پنجم میلادی، زمانی که قبایل ژرمن به آن حمله کردند؛ یعنی قرن‌ها پیش از مرگ این کودک در قرن هفتم میلادی، نابود شده بود.

تحقیقات جدید شامل بررسی‌های کالبدشناسی است که سن کودک را در زمان مرگ،‌ حدود یک‌ونیم سال برآورد کرده‌اند و تاریخ‌گذاری کربن‌۱۴ نشان می‌دهد او بین سال‌های ۶۷۰ تا ۶۸۰ میلادی درگذشته است. تحلیل ایزوتوپ‌های استرانسیوم در مینای دندان او نشان داد که او در همان منطقه متولد شده و عمدتاً با شیر مادر تغذیه شده است. بررسی DNA او نیز نشان داد که کودک چشم‌های آبی و موهای رنگ روشن داشته است. مطالعات همچنین حاکی از آن است که او به علت یک «عفونت مزمن» ناشی از عفونت گوش میانی جان باخته است.

بنا بر گفته باستان‌شناسان دولت ایالتی باواریا، کودک با لباس چرمی و شمشیری کوچک بر کمربندی مجلل دفن شده بود. جزئیات دیگر گور او و باقی‌مانده‌های نادر لباس ابریشمی که نمادی از ثروت است، حاکی از آن است که کودک متعلق به خانواده‌ای مهم در منطقه خود بوده است.

«شاهزاده یخی»

بر اساس بیانیه‌ای که در سال ۲۰۲۱ منتشر شده بود،‌ آرامگاه سنگی این کودک در میان بقایای ویلایی مربوط به دوران روم در نزدیکی «Mattsies»، در جریان خاک‌برداری برای احداث ساختمان‌های جدید کشف شد. باستان‌شناسان گفته‌اند که به نظر می‌رسد این ویلا شاید به خواست خانواده‌اش،‌ برای دفن کودک تغییر کاربری داده شده است.

در این بیانیه آمده است:‌ «مرگ این کودک باید خانواده مهم منطقه‌ای‌اش را شوکه کرده باشد. آنها ظاهراً تلاش زیادی کرده‌اند تا کودک را به گونه‌ای مطابق با جایگاه اجتماعی‌اش دفن کنند.»

طبق بیانیه،‌ سقف و دیوارهای سنگی آرامگاه با دقت در برابر رسوبات مُهر و موم شده بودند، بنابراین کل گور در «وضعیتی عالی» حفظ شده بود.

باستان‌شناسان تصمیم گرفتند محتویات کامل آرامگاه را با استفاده از نیتروژن مایع به‌سرعت منجمد کنند تا بتوانند آن را به‌صورت یک بلوک یکپارچه طی ۱۴ ساعت بیرون بکشند. پژوهشگران از نیتروژن مایع استفاده کردند، چون دمای منفی ۳۲۰ درجه فارنهایت (منفی ۱۹۶ درجه سلسیوس) مانع از تشکیل کریستال‌های یخ بزرگ و مخرب می‌شود.

گور مجلل

تحقیقات اخیر نشان می‌دهد که بدن کودک روی پتوی خز قرار داده شده بود و یکی از لباس‌هایش پیراهنی آستین‌بلند از کتان بود که با نوارهایی از ابریشم تزئین شده بود. در آن زمان، ابریشم فقط از طریق امپراتوری بیزانس قابل دسترسی بود و نمادی نادر از جایگاه اجتماعی بالا محسوب می‌شد. به گفته پژوهشگران، سالم باقی‌ماندن بی‌نظیر این پارچه‌ها به‌خاطر بسته بودن دقیق آرامگاه، آنها را یافته‌هایی حتی استثنائی‌تر کرده است.

کودک با دستبندهای نقره‌ای روی دستانش و تکه‌های نقره متصل به کفش‌هایش دفن شده بود. امروزه، بیشتر کودکان نوپا بین ۸ تا ۱۸ ماهگی شروع به راه رفتن می‌کنند، بنابراین ممکن است این کودک پیش از مرگ، راه رفتن را آغاز کرده بوده باشد.

در آرامگاه همچنین پارچه‌ای یافت شد که با صلیبی ساخته‌شده از نوارهای نازک طلا تزئین شده بود. این ممکن است نشانه‌ای از باورهای اولیه مسیحی باشد. باواریا تا پس از فتح آن توسط «شارلمانی» در قرن هشتم به‌طور کامل مسیحی نشده بود. علاوه‌بر این، چند شیء خاکسپاری از جمله یک ظرف برنزی، یک شانه، یک کاسه چوبی و یک جام نوشیدنی با قطعات نقره‌ای روی حصیری بافته‌شده در پایین پای جسد قرار داده شده بودند.

باستان‌شناسان همچنین بقایای فندق، سیب و یک گلابی را یافتند که احتمالاً هنگام قرار گرفتن در آرامگاه، کامل بوده‌اند. آنچه در ابتدا تصور می‌شد استخوان‌های یک سگ باشد، اکنون به‌عنوان بقایای تکه‌تکه‌شده‌ یک بچه‌خوک شناسایی شده‌اند، که احتمالاً پخته شده و به‌عنوان پیشکش غذایی در آرامگاه گذاشته شده بود.

بررسی‌ها همچنین نشان داده‌اند که ساختمانی که «شاهزاده یخی» در آن یافت شد، در سال‌های پس از خاکسپاری دو بار بازسازی شده است، که این موضوع نشان می‌دهد این مکان برای مدت طولانی به‌عنوان مکانی برای یادبود مردگان مورد استفاده قرار گرفته بود.