سوریه ۶ ماه پس از اسد؛ چالش‌های بزرگ حاکم جدید دمشق

وضعیت سوریه ۶ ماه پس از برکناری اسد نشان می‌دهد الجولانی با چالش‌هایی چون ناامنی، ضعف زیرساخت‌ها، فقر گسترده، اختلافات قومی و خطر بازگشت جنگ داخلی روبه‌روست.

کد خبر: ۸۰۹۵۳۰

تاریخ: ۱۳ خرداد ۱۴۰۴ - ۲۱:۴۰

به گزارش ایران اکونومیست، رسانه فرانسوی در گزارشی به بررسی مهم‌ترین چالش‌هایی پرداخته که در برابر حاکمان جدید این کشور قرار دارند.

خبرگزاری فرانسه می‌نویسد: «۶ ماه پس از کنار زدن بشار اسد، احمد الشرع، رئیس‌جمهور موقت سوریه توانسته است جایگاهی بین‌المللی برای خود تثبیت کند و تحریم‌های فلج‌کننده را لغو نماید؛ اما او هنوز باید نهادهای ملی را بازسازی کرده، اقتصاد را احیا کند و کشوری از هم‌گسیخته را متحد سازد.»

پس از برکناری اسد، «ابومحمد الجولانی» یا همان الشرع، سرکرده «هیئت تحریر الشام» که خود را رئیس‌جمهور سوریه خوانده، باید میان چهار نهاد سیاسی که هر یک دارای ساختارهای مدنی، اقتصادی، قضایی و نظامی خود هستند، حرکت می‌کرد: دولت مرکزی در دمشق، اقتدار شورشیان سابق در شمال‌غرب که قبلاً در اختیار اسد بود، گروه‌های مورد حمایت ترکیه در شمال و اداره خودگردان کردها در شمال‌شرق.

به گفته «رضوان زیادَه»، مدیر اجرایی مرکز مطالعات سیاسی و راهبردی سوریه در واشنگتن، ایجاد ثبات نسبی در چنین شرایط شکننده‌ای یک «دستاورد قابل توجه» برای الشرع محسوب می‌شود. اما او هشدار می‌دهد که تضمین موفقیت پنج سال گذار سیاسی «دشوارترین چالش» پیش رو خواهد بود.

توانایی مقامات جدید در حفظ ثبات، زمانی زیر سؤال رفت که در ماه مارس در سواحل سوریه و در ماه بعد در اطراف دمشق، درگیری‌های فرقه‌ای مرگباری رخ داد. بنا بر اعلام دیده‌بان حقوق بشر سوریه، بیش از ۱۷۰۰ نفر، عمدتاً از اقلیت علوی که اسد نیز به آن تعلق داشت، در خشونت‌های سواحل کشته شدند. درگیری‌های اطراف دمشق نیز شامل اقلیت دروزی بود.

زیاده تأکید می‌کند که نحوه برخورد با اقلیت‌ها یکی از «بزرگ‌ترین چالش‌های داخلی» است، زیرا «ایجاد اعتماد میان اقوام مختلف نیازمند تلاش سیاسی گسترده‌ای برای تضمین هم‌زیستی و وحدت ملی» است.

کشتار علویان در سوریه

نباید مسائل سیاسی با راه‌حل‌های امنیتی و نظامی پاسخ داده شوند

«بدران چیا کرد» مقام ارشد اداره خودگردان کردها در شمال‌شرق که خواستار یک نظام غیرمتمرکز در سوریه است، هشدار داد که «نباید مسائل سیاسی با راه‌حل‌های امنیتی و نظامی پاسخ داده شوند.»

او در گفت‌وگو با خبرگزاری فرانسه گفت دولت انتقالی باید «پذیرای مؤلفه‌های مختلف سوری باشد و آنان را در فرآیند سیاسی مشارکت دهد» و از لزوم تدوین یک قانون اساسی فراگیر سخن گفت که پایه‌ای برای یک نظام دموکراتیک خواهد بود.

«مارکو روبیو» وزیر خارجه آمریکا در ماه میلادی گذشته هشدار داد که مقامات سوریه ممکن است تنها چند هفته با آغاز «جنگ داخلی تمام‌عیار» فاصله داشته باشند.

«نیل کویلیام» پژوهشگر اندیشکده «چتم‌هاوس» نیز گفت: «بزرگ‌ترین چالش الشرع، ترسیم مسیری است که همه سوری‌ها بخواهند بخشی از آن باشند؛ و این کار باید به‌اندازه کافی سریع انجام شود، بدون آن‌که بی‌ملاحظه باشد.»

عناصر وابسته به حاکمان جدید سوریه

۶ جنگجوی خارجی در وزارت دفاع جدید سوریه ارتقا یافته‌اند

چالش‌های امنیتی فوری در این کشور وجود دارد. دیده‌بان حقوق بشر سوریه و گزارش‌های منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی، از آدم‌ربایی، بازداشت و قتل‌هایی سخن گفته‌اند که گاه به گروه‌های وابسته به دولت نسبت داده می‌شوند. دور اخیر خشونت‌های فرقه‌ای نگرانی‌ها درباره توانایی الجولانی برای مهار نیروهای رادیکال در درون نیروهایش را افزایش داده است.

طبق این گزارش، واشنگتن خواهان خروج جنگجویان خارجی از سوریه است، اما الجولانی ممکن است نتواند به‌راحتی از نیروهایی که سال‌ها در کنار او جنگیده‌اند دل بکند؛ به‌ویژه آن‌که برخی کشورها حاضر نیستند این افراد را بازگردانند.

۶ جنگجوی خارجی در وزارت دفاع جدید سوریه ارتقا یافته‌اند؛ موضوعی که انتقادهای بین‌المللی را برانگیخته است. با این حال، یک منبع سوری مطلع گفت دمشق به آمریکا اطلاع داده که این انتصابات را تعلیق کرده است.

آمریکا همچنین خواستار آن است که دولت سوریه کنترل زندان‌ها و اردوگاه‌های اداره‌شده توسط کردها را که هزاران مظنون به عضویت در داعش و خانواده‌هایشان در آن نگهداری می‌شوند، در دست بگیرد، اما دمشق به لحاظ منابع انسانی برای این کار با مشکل مواجه است.

دیدار ترامپ و جولانی

اقتصاد و دیپلماسی

خبرگزاری فرانسه نوشته الجولانی رهبری کشوری را به عهده دارد که پس از ۱۴ سال جنگ داخلی ویران شده است. اقتصاد آن تضعیف شده، زیرساخت‌ها تخریب شده‌اند و اکثریت مردم در فقر زندگی می‌کنند.

با این حال، تحت رهبری مقامات جدید، دسترسی به سوخت و برخی کالاها – از جمله میوه‌هایی که پیش‌تر واردات آن‌ها تقریباً غیرممکن بود – افزایش یافته است. پس از لغو بسیاری از تحریم‌ها از سوی دولت‌های غربی، منابع نزدیک به الجولانی می‌گویند که اکنون اولویت او مبارزه با فقر برای «ایجاد ثبات در کشور و جلوگیری از بروز مشکلات» است.

«کارام شعر» اقتصاددان می‌گوید فراتر از ثبات سیاسی که برای رشد اقتصادی ضروری است، موانع دیگری نیز وجود دارد، از جمله «چارچوب‌های نظارتی و مجموعه قوانینی که برای سرمایه‌گذاری لازم‌اند و متأسفانه در بسیاری از بخش‌ها مبهم به‌نظر می‌رسند.»

مقامات اعلام کرده‌اند در حال بررسی قوانینی هستند که می‌توانند سرمایه‌گذاری را تسهیل کنند و هم‌زمان به دنبال جذب سرمایه خارجی هستند. بازسازی زیرساخت‌های سوریه یکی از کلیدهای اصلی برای تشویق میلیون‌ها پناه‌جوی سوری به بازگشت به کشور است؛ موضوعی که از مطالبات اصلی کشورهای همسایه و برخی دولت‌های اروپایی محسوب می‌شود.

در عین حال، سوریه باید با رژیم صهیونیستی، که از ماه دسامبر تاکنون چندین حمله و یورش انجام داده، مقابله کند.

«نیل کویلیام» از اندیشکده چتم‌هاوس می‌گوید که دمشق «هنوز فاصله زیادی تا حتی اندیشیدن به عادی‌سازی روابط با اسرائیل دارد»؛ اقدامی که واشنگتن بر آن پافشاری دارد و چند کشور عربی نیز در سال‌های اخیر آن را پذیرفته‌اند.

دمشق اذعان کرده که مذاکراتی غیرمستقیمی با رژیم صهیونیستی داشته، اما دولت هنوز موضع رسمی و روشنی درباره عادی‌سازی روابط اتخاذ نکرده است.