چهره جدید اعتیاد در بین نوجوانان

شاید برای شما هم پیش آمده باشد که این روزها در خیابان های شهر خود، پارک ها، کافه ها نوجوانان کم سن و سالی را در حال کشیدن سیگار و یا استفاده از ویپ ببینید. تصویری نگران کننده که به امری عادی در زندگی روزمره مان تبدیل شده است.

کد خبر: ۸۰۹۵۲۴

تاریخ: ۱۳ خرداد ۱۴۰۴ - ۲۱:۳۴

به گزارش ایران اکونومیست، پارسینه نوشت: کافی‌ست سری به چند فروشگاه آنلاین یا کوچه‌های پر رفت‌وآمد شهرهای بزرگ بزنید تا نوجوانانی با چهره‌ای کودکانه، در حال کشیدن سیگار و یا پُک‌زدن به ویپ‌هایی رنگارنگ و براق که بیشتر به اسباب‌بازی شباهت دارند تا ابزار مصرف نیکوتین را ببینید. واقعیتی تلخ که از این موضوع حکایت دارد که مصرف دخانیات دیگر فقط تصویر مردی میانسال با سیگار بر لب نیست، حالا پسران و دخترانی کم‌سن‌وسال، با ابزاری مدرن‌تر، سریع‌تر و به‌ظاهر بی‌خطرتر، وارد دنیای دود و اعتیاد و وابستگی می‌شوند.

ویپ؛ مد روز اعتیاد نوجوانان

تا همین چند سال پیش، نیکوتین تنها در قالب سیگار یا قلیان در دست بزرگ‌ترها جا داشت. اما حالا ویپ ها، این دستگاه‌های کوچک با اسانس‌های میوه‌ای جذاب، میان نوجوانان ۱۳ تا ۱۸ ساله به‌طور نگران‌کننده‌ای رواج یافته‌اند. ظاهر جذاب، بوی مطبوع و تبلیغات گسترده در فضای مجازی باعث شده برخی از نوجوانان گمان کنند که ویپ کم‌ضرر است در حالی‌که واقعیت، خلاف آن را نشان می‌دهد.

طبق گفته‌ یکی از متخصصان ترک اعتیاد، نیکوتین موجود در ویپ‌ها گاهی تا سه برابر بیشتر از یک نخ سیگار است. وابستگی شدید، مشکلات تنفسی، افزایش اضطراب و بی‌خوابی تنها بخشی از عوارض مصرف مداوم این ابزارهاست. بدتر اینکه بسیاری از نوجوانان پس از مدتی، به سراغ نسخه‌های قوی‌تری از اعتیاد می‌روند.

ویپ؛ قدم اول نوجوانان برای آغاز اعتیاد به مواد مخدر

یکی از نگران‌کننده‌ترین ابعاد این ماجرا، نقش ویپ به‌عنوان دروازه ورود به دنیای مواد مخدر دیگر است. بسیاری از خانواده‌ها تصور می‌کنند فرزندشان فقط ویپ مصرف می‌کند و خبری از مواد خطرناک‌تر نیست. اما طبق گزارش‌های منتشرنشده‌ی برخی مراکز مشاوره و ترک اعتیاد، درصد قابل‌توجهی از نوجوانانی که درگیر مصرف گل، حشیش یا حتی روان‌گردان‌ها شده‌اند، مصرف نیکوتین را از طریق ویپ آغاز کرده‌اند.

یک مشاور اجتماعی در گفت‌وگو با خبرنگار ما عنوان می‌کند: ویپ به دلیل قابل‌پنهان‌بودن و بی‌بو بودن، در بسیاری از مدارس و جمع‌های خانوادگی مورد استفاده قرار می‌گیرد. متأسفانه این موضوع باعث می‌شود سطح حساسیت خانواده‌ها نسبت به رفتار فرزندان پایین بیاید.

کاهش نگران‌کننده‌ی سن مصرف ویپ

آمارهای رسمی وزارت بهداشت در این رابطه شاید به‌روزرسانی نشده باشد، اما هشدارهای غیررسمی کارشناسان نشان از کاهش شدید سن مصرف دخانیات دارد. بنابر گزارش‌های میدانی، دانش‌آموزان دوره اول متوسطه نیز به ویپ و سیگار الکترونیکی دسترسی دارند. فروش آسان این محصولات از طریق شبکه‌های اجتماعی، بدون هیچ نظارت یا محدودیت سنی، وضع را نگران کننده تر کرده است. گفته می شود، ۶۸ درصد از نوجوانان خودشان اقدام به خرید سیگار می کنند.

در برخی مدارس مناطق شمال شهر تهران، دانش‌آموزانی با سن ۱۳ تا ۱۵ سال به طور منظم از ویپ استفاده می‌کنند. در جنوب شهر نیز، مصرف قلیان و سیگار سنتی همچنان در بین نوجوانان شایع است. این تفاوت ظاهری در ابزار مصرف، ماهیت خطر را تغییر نمی‌دهد؛ بلکه تنها نشانه‌ای از تغییر سبک و شکل اعتیاد در طبقات مختلف جامعه است. درحالی‌که بحران در حال گسترش است. تاکنون هیچ برنامه‌ی جدی و فراگیر برای پیشگیری از مصرف ویپ در مدارس اجرا نشده و آموزش‌های خانواده‌محور نیز بسیار محدود و پراکنده است.

یک پزشک متخصص سلامت نوجوانان در این رابطه عنوان می کند: ویپ صرفاً یک ابزار جدید است، اما ریشه‌ی مصرف آن در خلأ آموزش، نبود سرگرمی‌های سالم و فشار روانی سیستم آموزشی نهفته است. نوجوانی که با اضطراب بزرگ می‌شود، به‌دنبال تخلیه‌ی این فشار خواهد بود.

برای حل این بحران، به رویکردی چندلایه نیاز است: آموزش خانواده‌ها، نظارت جدی بر فروش آنلاین این محصولات، ارائه خدمات روانشناسی رایگان در مدارس و تولید محتواهای بازدارنده در فضای مجازی می توانند برای مقابله با این بحران موثر باشند. در کنار همه این‌ها، قطعا جامعه نیازمند بازتعریف سرگرمی برای نسل جدید است. نسلی که در غیاب شادی‌های ساده، دنبال لذت‌های خطرناک می‌گردد.