گلریزان؛ جشنی برای آزادی زندانیان

رمضان در زندان‌ها همیشه ماه ویژه‌ای است، بویژه در بندهای زندانیان جرایم غیرعمد؛ آنجا که بدهکاران مهریه و نفقه و دیه و محکومان مالی غیرکلاهبرداری برای آزادی هر لحظه خداخدا می‌کنند.

کد خبر: ۸۰۹۳۴

تاریخ: ۳۰ خرداد ۱۳۹۴ - ۱۱:۰۴

ایران اکونومیست-  امیدها در زندان به جشن های گلریزان است، به گردهمایی خیران در شهرهای مختلف کشور که در 27 سال گذشته هزاران محکوم جرایم غیرعمد را از بند رهانده اند و این امید را در دل زندانیان کاشته اند که آنها نیز ممکن است شانس آزادی پیدا کنند.
فردا روبان افتتاحیه بیست وهشتمین جشن گلریزان در تهران قیچی می خورد، نخستین جشن گلریزان رمضان امسال که آغازگر 244 جشن دیگر است.

تهران بجز جشن 31 خرداد، 13 گلریزان دیگر را نیز میزبانی می کند که امید است در آن رقم های بزرگی از نیکوکاران جمع شود.

سال گذشته 170 جشن گلریزان در ایران برگزار شد که حاصل مالی اش شد 35 میلیارد تومان که کفاف آزادی 512 زندانی غیرعمد واجد شرایط را داد.

واجدان شرایط آزادی را ستادهای دیه سراسر کشور انتخاب می کنند که زنان بویژه سرپرستان خانوار در اولویت قرار دارند، جوان ها نیز در اولویت آزادی هستند چون منطق این است که صلاح نیست عمرشان در زندان تلف شود و لازم است زودتر پی بازسازی زندگی شان بروند.

افراد مسن هم واجد شرایطند چرا که عمر آنها نباید در حبس به سرآید، بیماران صعب العلاج نیز اگر مرتکب جرایم غیرعمد شده باشند در فهرست واجدان شرایط آزادی جای می گیرند چون قرار نیست هیچ مجرم غیرکلاهبرداری در حبس جان به جان آفرین تسلیم کند.

امسال اما تعداد جشن های گلریزان، جهشی قابل ملاحظه یافته و امید است به همین میزان کمک های مردمی نیز جهش کند و زمینه آزادی افراد بیشتری فراهم شود.

از 31 خرداد تا پایان ماه رمضان 245 جشن در شهرهای مختلف کشور برگزار می شود که نکته جالبش سهم پررنگ استان های محروم از این گلریزان هاست؛ سیستان و بلوچستان 19 جشن، بوشهر 21 جشن و خوزستان 20 جشن.

امسال برای اولین بار شهرهای مسجدسلیمان، اندیمشک و گتوند نیز تدارک جشن گلریزان دیده اند و برای نخستین بار این جشن وارد عشیره های خوزستان نیز شده است که از ریشه گرفتن فرهنگ گلریزان در کشور حکایت دارد.

این که استان های گلستان و خراسان جنوبی نیز تصمیم دارند امسال فقط یک جشن گلریزان برگزار کنند یا این که قم به رویه سال های قبل در ماه رمضان امسال نیزجشنی برگزار نمی کند یا این که استان کرمان همچون سال های قبل گلریزانش را در جشن میلاد امام رضا می گیرد، از نکاتی است که دانستنش خالی از لطف نیست.

8195 زندانی با 400 میلیارد تومان بدهی

جشن های گلریزان سال گذشته مبلغ مورد نیاز برای آزادی 512 محکوم غیرعمد را فراهم کرد، اما در طول سال کمک های مردمی آن قدر بود که موجب آزادی 8498 نفر از محکومان غیرکلاهبردار شد؛ رقمی که باید زندان های کشور را از محکومان غیرعمد پاک می کرد اما چنین نشد؛ چون به تعبیر اسدالله جولایی، رئیس ستاد دیه کشور زندان ها همچون حوضی است که از یک طرفش زندانی خارج می شود و از سوی دیگر زندانی واردش می شود و این ورودی و خروجی تقریبا برابر، هیچ وقت مجالی برای خالی ماندن زندان ها از محکومان غیرعمد باقی نمی گذارد.

آخرین آمار سال 94 گویای حضور 8195 مددجو در زندان های کشور است که 94 نفر از آنها زن هستند، این درحالی است که ستاد دیه همزمان با روز زن (20 فروردین)، همه مددجویان زن را آزاد کرده بود (292نفر)، ولی دراندک زمانی مجدد زنان با جرایم غیرعمد راهی زندان ها شده اند.

اغلب این افراد محکومیت های مالی از نوع چک دارند که یا یکی به نام آنها چک دریافت کرده و دست به سوءاستفاده زده یا این زنان ضامن کسی در بانک ها شده اند و حاصل اعتماد کردن به این افراد بی تعهد برایشان زندان شده است.

اگر زنان مددجو را جدا کنیم 8101 نفر از زندانیان جرایم غیرعمد، مرد هستند که هم به واسطه صدور چک بلامحل به حبس افتاده اند و هم به علت ضمانت، بدهکاری دیه در تصادفات، دیه ناشی از حوادث کارگاهی، مهریه و نفقه.

طبق آمارهای ستاد دیه کشور هم اکنون 6781 محکوم مالی غیرکلاهبردار در حبس به سر می برند که 1043نفر از آنها راننده و بدهکار دیه هستند (571 نفر بابت دیه ناشی از جرح و 453 نفر بابت دیه ناشی از فوت.)

در جمع زندانیان مالی غیرعمد، بدهکاران مهریه مشهورترین افراد هستند که هم اکنون تعدادشان 1831 نفر است؛ مردانی اغلب کمتر از 35 سال، با شغل های ضعیف و نامطمئن که مهریه های سنگین را تعهد کرده اند و در پی یک زندگی ناآرام و خالی از تفاهم راهی زندان شده اند.

در کنار اینها زندانیان نفقه نیز حضور دارند با جمعیتی 450 نفره که معمولا در اولویت آزادی قرار نمی گیرند، مگر این که تنگدستی آنها و عمدی نبودن ترک نفقه شان برای ستادهای دیه کشور محرز شود.

زندانیان مهریه نیز معمولا مورد الطاف ویژه قرار نمی گیرند؛ زیرا ستادهای دیه معتقدند جوان ها هنگام تعیین مبلغ مهریه باید هوشیار باشند و تعهدی فراتر از توان مالی خود را نپذیرند. البته به بدهکاران مهریه تسهیلات بانکی تعلق می گیرد که سقف آن برای امسال 50 میلیون تومان است و مددجو باید این وام 4 درصدی را در عرض 12 سال و حداکثر تا 20 سال بپردازد.

در حال حاضر زندان های تهران بیشترین محکومان مالی کشور را در خود جای داده (447 نفر) و کمترین زندانیان در سیستان و بلوچستان به سر می برند که این نشان می دهد زندان های تهران برای خالی شدن از زندانیان محکومیت های مالی غیرکلاهبرداری تا چه اندازه به یاری مردم نیک اندیش نیاز دارد.

البته اگر تعبیر رئیس ستاد دیه کشور از زندان ها به حوضی را که هیچ وقت از مددجو خالی نمی شود، بار دیگر تکرار کنیم این چنین معنی می دهد که خیران هر چه در جشن های گلریزان و در طول سال می ریسند، به دست مردمی که خواهان به زندان افتادن طرف دعوی خود هستند پنبه می شود.

محاسبه ستاد دیه کشور نشان می دهد مبلغ بدهی زندانیان غیرعمد فعلی (8195 نفر) 400 میلیارد تومان است که البته معمولا نزدیک به نیمی از این مبالغ در جلسات صلح و سازش منتهی به گذشت می شود که اگر این اتفاق رخ دهد باز هم بیش از 200 میلیارد تومان برای آزادی زندانیان غیرعمد پول نیاز است و این مبلغی است فراتر از آنچه در آرمانی ترین و سخاوتمندانه ترین جشن های گلریزان روی هم گذاشته می شود.

راه های کمک مالی به ستادهای دیه

برای واریز کمک های نقدی به حساب ستاد دیه کشور پنج حساب بانکی وجود دارد: حساب 74/74 جام بانک ملت، حساب 7777 بانک تجارت،حساب 2240 بانک رفاه، حساب سیبای بانک ملی به شماره 0155550000004 و حساب ارزی 300255.2 نزد بانک ملت.

کسانی که فرصت حضور در جشن های گلریزان را نمی یابند، می توانند در وبسایت ستاد دیه کشور به قسمت پرداخت آنلاین مراجعه و کمک های خود را به حساب های بانک ملت و تجارت واریز کنند.