تجارت جهانی بر سر دوراهی تصمیم تعرفه‌ای ترامپ و دادگاه آمریکا

کارشناسان «شورای آتلانتیک» چالش حقوقی قضات آمریکایی بر سر وجاهت قانونی تعرفه‌های «دونالد ترامپ» را چالشی برای تجارت جهانی و عامل سردرگمی کشورها دانستند.

کد خبر: ۸۰۹۱۳۶

تاریخ: ۱۰ خرداد ۱۴۰۴ - ۱۸:۵۹

به گزارش روز شنبه ایران اکونومیست، این اتاق فکر آمریکایی آورده است به لطف تصمیمات دادگاه تجارت بین‌الملل آمریکا مستقر در نیویورک و قاضی منطقه‌ای ایالات متحده در واشنگتن، رژیم تعرفه‌های گسترده «دونالد ترامپ» در بلاتکلیفی قانونی قرار گرفت. هر دو حکم نشان دادند که ترامپ برای تعرفه‌های «روز آزادی» در ۲ آوریل (۱۳ فروردین) از حدود خود تجاوز کرده است و حال به نظر می رسد این نبرد احتمالاً به دادگاه عالی ایالات متحده ارجاع داده شود.

در این شرایط کشورهای جهان مردد هستند که تا روز اجرای تعرفه های متقابل در ۹ ژوئیه (۱۸ تیر)، آیا باید برای مذاکره با دولت ترامپ اقدامی را انجام دهند یا منتظر رای دادگاه باقی بمانند.

کارشناسان شورای آتلانتیک به بررسی پیامدهای این تحولات تعرفه ای پرداخته اند که به صورت خلاصه به این دیدگاه ها اشاره می شود؛

چین؛ از درگیری تجاری تا نبرد ژئواستراتژیک

«دکستر تیف رابرتس» تحلیلگر امور چین و هند-پاسفیک بر این باور است که جنگ تجاری میان آمریکا و چین صرفاً بر سر تعرفه‌ها نیست، بلکه بخشی از یک رقابت عمیق‌تر و سرنوشت‌ساز بر سر فناوری پیشرفته و زنجیره‌های تأمین جهانی است.

وی با اشاره به رویکرد آمریکا علیه هواوی، محدودیت‌های صادرات فناوری و حتی لغو ویزای دانشجویان چینی، این اقدامات را گامی در جهت مهار قدرت تکنولوژیک چین می‌داند. در مقابل، چین نیز با ابزارهایی چون قانون ضدتحریم خارجی و کنترل صادرات عناصر کمیاب، به مقابله برخاسته است.

رابرتس هشدار می‌دهد که این تنش‌ها نه تنها کاهش نخواهد یافت، بلکه بخشی از رقابت راهبردی بلندمدت میان دو قدرت است.

اتحادیه اروپا؛ فشار قانونی بی‌اثر نیست

«پنی ناس» تحلیلگر ارشد امور اروپا می گوید که حتی با وجود حکم اخیر دادگاه تجارت بین‌المللی که برخی از تعرفه‌ها را غیرقانونی اعلام کرده، دولت آمریکا می‌تواند از ابزارهای قانونی دیگر خود برای اعمال تعرفه استفاده کند.

وی اعتقاد دارد که تمرکز ترامپ بر روابط تجاری میان آمریکا و اتحادیه اروپا است، به‌ویژه در حوزه‌های مهمی مانند داروسازی، خودرو و صنایع الکترونیک.

این کارشناس هشدار می‌دهد که این فضای بی‌ثبات موجب تضعیف سرمایه‌گذاری و روابط اقتصادی فراآتلانتیکی می شود و نیاز به توافق فوری، به‌ویژه در آستانه نشست‌های «گروه ۷» و ناتو را مورد تاکید قرار می دهد.

موقعیت خاص بریتانیا

«چارلز لیچفیلد» معاون مرکز ژئواکونومیک شورای آتلانتیک با اشاره به روابط ویژه آمریکا و بریتانیا خاطر نشان می کند که بریتانیا به‌واسطه نداشتن مازاد تجاری بزرگ با آمریکا، از تعرفه‌های کمتر (۱۰ درصدی) برخوردار شده است.

اگرچه برخی مزایای این توافق به دلیل تعلیق موقت تعرفه‌ها از بین رفته‌اند، اما بریتانیا همچنان موفق شده توافقی را با معافیت‌های خاص در بخش‌هایی مانند فولاد و خودرو به دست بیاورد.

وی می افزاید با وجود تهدید ترامپ به اعمال تعرفه ۵۰ درصدی علیه اتحادیه اروپا، بریتانیا توانسته است سطحی از اطمینان تجاری برای شرکت‌های خود حفظ کند.

پیچیدگی شرایط برای شرکای آمریکای لاتین

«جیسون مارزاک» کارشناس ارشد مرکز آمریکای لاتین این اندیشکده بر تأثیر تعرفه‌ها بر کشورهای آمریکای لاتین تمرکز دارد، به‌ویژه اینکه مکزیک بزرگ‌ترین شریک تجاری آمریکا محسوب می‌شود.

وی معتقد است با توجه به مازاد تجاری آمریکا با منطقه، بسیاری از این کشورها خود را هدف اصلی تعرفه‌ها نمی‌دیدند، اما اکنون به دلیل ابهامات قضایی و سیاستی، در بلاتکلیفی به سر می‌برند. حدود نیمی از صادرات مکزیک به آمریکا با تعرفه ۲۵ درصدی مواجه شده‌اند که فشار زیادی بر تجارت دوجانبه وارد کرده است.

مارزاک پیشنهاد می‌کند که مذاکرات تجدیدنظر در «توافق کانادا- مکزیک- آمریکا» (USMCA) زودتر از موعد (سال ۲۰۲۶) آغاز شود.

موقعیت استراتژیک برای هند

«مارک لینسکات» تحلیلگر ارشد حوزه جنوب آسیا معتقد است که هند به‌دلیل نقش خاص خود و سابقه روابط تجاری دوجانبه با دولت ترامپ، در موقعیت مناسبی برای تکمیل یک توافق بلندمدت با آمریکا قرار دارد.

وی می‌گوید که گرچه حکم دادگاه، برخی تعرفه‌ها را زیر سؤال برده، اما هند نباید ادامه مذاکرات را متوقف کند زیرا دولت ترامپ همچنان راه‌هایی را برای احیای تعرفه‌ها یا اعمال فشار سیاسی خواهد یافت.

لینسکات تاکید دارد که توافق اولیه هند با آمریکا می‌تواند زمینه‌ساز «توافق جامع دوجانبه» (BTA) شود که هم از نظر اقتصادی برای هند سودمند است و هم از نظر سیاسی برای «ناراندرا مودی» دستاورد محسوب می‌شود.

این گزارش در کل تصریح دارد که گذشته از روندهای حقوقی، جهت‌گیری سیاسی و راهبردی دولت آمریکا نقش تعیین‌کننده‌ای در تداوم یا توقف این تعرفه‌ها دارد، و کشورها باید در این فضای پیچیده، تصمیمات خود را هوشمندانه تنظیم کنند.