نشست‌های مشترک اروپا و آسیای مرکزی زنگ خطری برای چین و روسیه

تارنمای تایمز آسیای مرکزی در گزارشی نوشت که نشست آسیای مرکزی- ایتالیا در شهر آستانه پایتخت قزاقستان، با حضور سران این کشورها چارچوبی نو برای همکاری‌های اقتصادی و نشان‌دهنده رقابت فزاینده اروپا با چین و روسیه در این منطقه استراتژیک است.

کد خبر: ۸۰۸۸۹۸

تاریخ: ۱۰ خرداد ۱۴۰۴ - ۱۲:۰۹

به گزارش ایران اکونومیست به نقل از این روزنامه انگلیسی زبان چاپ بیشکک، نشست آسیای مرکزی و ایتالیا که در ۳۰ مه ۲۰۲۵ (۹ خرداد ۱۴۰۴) در شهر آستانه برگزار شد، چارچوب جدیدی برای گفت‌وگو بین اتحادیه اروپا و قزاقستان، قرقیزستان، ازبکستان، تاجیکستان و ترکمنستان ایجاد کرد. مشارکت سران هر پنج کشور آسیای مرکزی در کنار جورجیا ملونی، نخست وزیر ایتالیا، بر اهمیت استراتژیک و اقتصادی رو به رشد این منطقه تاکید دارد.

پیش از این نشست، نخست وزیر ایتالیا با قاسم ژومارت توکایف رئیس جمهوری قزاقستان دیدار و گفت‌وگو داشت. تجارت بین دو کشور در سال ۲۰۲۴ میلادی، ۲۴ درصد رشد کرد و به ۲۰ میلیارد دلار رسید. ایتالیا سومین شریک تجاری بزرگ قزاقستان و یک سرمایه‌گذار عمده است که حدود هفت میلیارد و ۶۰۰ میلیون دلار در ۲ دهه گذشته در آن سرمایه‌گذاری کرده است. در حال حاضر بیش از ۲۷۰ شرکت ایتالیایی در قزاقستان فعالیت می‌کنند.

ملونی این رابطه را «استثنایی» خواند و بر علاقه ایتالیا به گسترش همکاری در حوزه‌های تجارت، انرژی و بشردوستانه تاکید کرد. یکی از نتایج این دیدار، امضای بیانیه مشترک در مورد تقویت مشارکت‌های استراتژیک بود.

بر اساس این گزارش، نشست روز جمعه سی۵+ایتالیا در شهر آستانه منعکس کننده یک روند ژئوپلیتیکی گسترده‌تر است؛ [که همانا] افزایش رقابت بین قدرت‌های جهانی چین، روسیه، ترکیه، اتحادیه اروپا و آمریکا برای نفوذ در آسیای مرکزی است.

تحلیلگران تارنمای روزنامه تایمز آسیای مرکزی معتقد هستند که موضع غیرتهاجمی و عمل‌گرایانه اقتصادی ایتالیا، آن را به شریکی جذاب برای این منطقه تبدیل می‌کند.

بیانیه مشترک این نشست، بر تعهدات به گفت‌وگوی سیاسی و همکاری در زیرساخت‌ها، لجستیک، انرژی و فناوری پیشرفته تاکید کرد. طرفین متعهد شدند که از پروژه‌های سرمایه‌گذاری متمرکز بر شرکت‌های متوسط و کوچک حمایت کنند و بر انرژی سبز و مواد اولیه حیاتی تاکید کردند.

از محورهای مهم نشست این بود که سران کشورهای آسیای مرکزی و ایتالیا به طور مشترک بر اهمیت مسیر حمل و نقل بین المللی ترانس خزر (TITR) به عنوان یک کریدور چندوجهی قابل اعتماد و کارآمد که آسیای مرکزی و اروپا را به هم متصل می‌کند، تأکید کردند.

بر اساس نتایج این اجلاس، شرکت‌های راه‌آهن و لجستیک ایتالیا ممکن است به طور فعال در پروژه‌های حمل و نقل، زیرساخت و مشاوره در آسیای مرکزی مشارکت کنند. همچنین سران شرکت کننده بر اهمیت بهبود اتصال ریلی در سراسر منطقه برای تضمین حمل و نقل روان‌تر و کارآمدتر بار تاکید کردند.

آنها همچنین توافق کردند که توسعه راهگذر ترانس خزر را ادامه دهند و تلاش‌های خود را با استراتژی دروازه جهانی اتحادیه اروپا که زیرساخت‌های پایدار و مقاوم را برای اتصال اروپا به مناطق همسایه در اولویت قرار می‌دهد، هماهنگ کنند.

این قالب جدید نشست، منعکس کننده قالب‌های دیگری مانند سی۵+۱ آمریکا و «آسیای مرکزی-آلمان» است که نشان دهنده تمایل این منطقه برای تعامل با شرکای خارجی است.

فراتر از انرژی و تجارت، رویکرد ایتالیا با هدف نهادینه کردن حضور خود در منطقه و گواهی آن گفت‌وگوی «۵+۱» در سال ۲۰۱۹ و تکرار آن در سال ۲۰۲۴ در سطح وزرای امور خارجه است.

برگزاری این نشست در سطح رئیس دولت در شهر آستانه، به طور نامحسوس نقش محوری قزاقستان در هماهنگی منطقه‌ای و ظرفیت ایتالیا برای شکل‌دهی به تعامل خود به عنوان یک اقدام چندجانبه و استراتژیک را برجسته می‌کند.

همسویی سرمایه‌گذاری‌ها و همکاری‌های صنعتی رم با اهداف نوسازی آستانه، این کشور را قادر می‌سازد تا خود را در یک استراتژی گسترده‌تر اوراسیا جای دهد. برای ایتالیا، این مشارکت، ردپای اقتصادی گسترده‌تر، منابع انرژی متنوع‌تر و جایگاه محکم‌تری را در منطقه‌ای که روسیه، چین و ترکیه به طور فزاینده‌ای نتایج را شکل می‌دهند، به همراه خواهد داشت.