همکاری‌های ایران و کوبا در حوزه واکسن؛ زیرساختی مهم برای مقابله با تهدیدهای آینده

توسعه ظرفیت تولید واکسن به‌عنوان زیرساختی استراتژیک با توجه به هشدارهای سازمان بهداشت جهانی درباره ارتقای ظرفیت کشورها برای مقابله با تهدیدات بهداشتی پیش‌رو و پاندمی‌های آینده و خطر شیوع مجدد بیماری‌های نوپدید، بیش از پیش اهمیت یافته است و در این راستا، همکاری‌های مشترک میان ایران و کوبا در حوزه واکسن می‌تواند نقش مهمی در مدیریت بهتر تهدیدهای آتی ایفا کند.

کد خبر: ۸۰۸۸۶۵

تاریخ: ۱۰ خرداد ۱۴۰۴ - ۱۱:۲۷

این همکاری نه‌تنها یک اقدام فناورانه بلکه گامی بلند در جهت تقویت امنیت سلامت عمومی در سطح ملی و منطقه‌ای محسوب می‌شود. با توجه به تجربه‌های موفق دو کشور در زمینه توسعه واکسن، ادامه و تعمیق این روابط می‌تواند در پاسخ سریع به بحران‌های بهداشتی آینده بسیار مؤثر واقع شود.

انستیتو پاستور ایران از سال ۱۳۷۵ همکاری خود را با مراکز بیوتکنولوژی کوبا برای انتقال فناوری ساخت واکسن هپاتیت بی آغاز کرد. همزمان با آن، دانش فنی ساخت چند دارو نیز در اختیار ایران قرار گرفت و ۳۰ نفر از متخصصان انستیتو پاستور ایران برای آموزش تولید این فرآورده‌ها به کوبا اعزام شدند و متخصصینی از کوبا نیز به ایران آمدند.

اعزام متخصصان ایرانی به کوبا پایه‌گذار تحولی نوین نه‌تنها در انستیتو پاستور ایران، بلکه در صنعت بیوتکنولوژی دارویی کشور بود و شرکت‌های خصوصی و دانش‌بنیان زیادی در کشور بر پایه این دانش کسب‌شده و متخصصان تربیت شده در انستیتو پاستور ایران شکل گرفتند.

از سال ۱۳۹۵ مذاکراتی بین انستیتو پاستور ایران و انستیتو فینلای کوبا برای تولید واکسن پنوموکوک آغاز شد. این همکاری که از سال ۱۳۹۸ شکل رسمی به خود گرفته بود، با شیوع پاندمی کووید-۱۹ و با توجه به تشابه بخشی از فرآیند تولید دو واکسن پنوموکوک کنژوگه و واکسن کووید-۱۹ کنژوگه، با امضای متممی برای تولید واکسن کووید-۱۹ مشترک، شکل تازه‌ای به خود گرفت و واکسن پاستوکووک به میزان بیش از ۱۶ میلیون دوز در ایران تولید شد.

در سال ۱۴۰۲، در جریان سفر دکتر میگل دیاز کانل رئیس‌جمهوری کوبا و هیات عالی‌رتبه همراه وی به ایران، و دیدار با وزیر وقت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و بازدید این هیات از انستیتو پاستور ایران، مسیرهای تازه‌ای برای توسعه همکاری‌های دوجانبه در زمینه تولید واکسن و تحقیقات مشترک گشوده شد. متعاقب آن، حضور رئیس‌جمهور ایران در کوبا و امضای اسناد رسمی، زمینه را برای رفع موانع احتمالی در مسیر اجرایی شدن پروژه‌های مشترک علمی و تحقیقاتی فراهم کرد.

از جمله مهم‌ترین محورهای این همکاری، انتقال تکنولوژی ساخت واکسن پنوموکوک به ایران است که اکنون در چارچوب همکاری میان انستیتو فینلای کوبا و انستیتو پاستور ایران در دست پیگیری است. زیرساخت ایجاد شده برای تولید این واکسن و دانش منتقل شده می‌تواند برای تولید سایر واکسن‌های حیاتی و مورد نیاز در آینده نیز مورد استفاده قرار گیرد.

* سرپرست انستیتو پاستور ایران