۷ دلیل برای اینکه فهرست خریدتان را روی «کاغذ» بنویسید، نه در گوشی

فهرست خرید کاغذی شما در سکوت، ویژگی‌هایی مانند برنامه‌ریزی وظیفه‌شناسانه، حافظه قوی‌تر، تمرکز بالا، خرید آگاهانه، تعامل حسی هوشمندانه، مدیریت استرس و نوستالژی شادی‌بخش را به همراه دارد.

کد خبر: ۸۰۸۶۷۶

تاریخ: ۰۷ خرداد ۱۴۰۴ - ۲۲:۱۱

به گزارش ایران اکونومیست، فرادید نوشت: آیا تا به حال در راهروی فروشگاه بخاطر فهرست خریدتان که آن را روی کاغذ نوشته‌اید احساس کرده‌اید از زمان عقب هستید، در حالی‌که دیگران از اپلیکیشن‌هایشان برای یادداشت‌برداری استفاده می‌کنند؟

روانشناسان پیوسته به این نتیجه رسیده‌اند افرادی که به نوشتن فهرست خرید با دست پایبند مانده‌اند، تنها از روی عادت عمل نمی‌کنند، بلکه دارای ویژگی‌های مثبت و جالب‌توجه هستند.

در ادامه، هفت ویژگی را می‌خوانید که پژوهشگران بارها آن‌ها را در این افراد یافته‌اند:

۱. شما ذاتاً فردی وظیفه‌شناس هستید و از اینکه همه چیز تحت کنترل‌تان باشد لذت می‌برید

دهه‌ها تحقیق در «روانشناسی شخصیت» نشان داده که ویژگی وظیفه‌شناسی (منظم بودن، انضباط شخصی و هدف‌مندی) می‌تواند عامل موفقیت شغلی، عادات سالم و موارد زیاد دیگر باشد. کسانی که این ویژگی را دارند، بیشتر اهل فهرست‌نویسی هستند.  یک نظرسنجی در بریتانیا نیز این نکته را تأیید کرده: به گفته‌ی ۶۸ درصد از بزرگسالان، نوشتن فهرست موجب می‌شود احساس نظم و کنترل داشته باشند و بیش از نیمی از آن‌ها هنوز کاغذ و قلم را به اپلیکیشن‌ها ترجیح می‌دهند.  وقتی چیزی را یادداشت می‌کنید، آن غریزه برنامه‌ریزی را به کار می‌گیرید که موتور موفقیت بلندمدت شماست.

۲. حافظه‌تان تمرین اضافه دریافت می‌کند

نوشتن با دست فعالیت‌های عصبی بیشتری را در نواحی مرتبط با یادگیری و یادآوری در مغز فعال می‌کند، چیزی که تایپ کردن نمی‌تواند از آن تقلید کند. یک مطالعه‌ی MRI در ژاپن نشان داده کسانی که از تقویم‌های کاغذی استفاده می‌کنند، بخش‌های مرتبط با حافظه را بیشتر فعال کرده‌اند و ۲۵٪ سریع‌تر از کاربران تقویم‌های گوشی، جزئیات را به یاد می‌آورند.  پژوهش‌های جدیدتر هم نشان داده‌اند یادداشت کردن با دست، اتصال گسترده‌تری بین نواحی مرتبط با تثبیت حافظه در مغز ایجاد می‌کند.  پس فهرست خریدتان فقط یک یادآور ساده نیست، بلکه تمرینی پنهان برای حافظه‌تان است.

۳. تمرکزتان را از حواس‌پرتی‌های دیجیتالی محافظت می‌کنید

صرف نزدیک بودن به گوشی همراه می‌تواند حافظه کاری و توان یادگیری‌تان را کاهش دهد، حتی اگر آن را از جیب‌تان هم بیرون نیاورید. در یک فراتحلیل در سال ۲۰۲۴ که ۴۹ مطالعه درباره چندوظیفگی را بررسی کرده بود، تأیید شد که پریدن از کاری به کار دیگر به‌واسطه گوشی، به‌شکل مداوم به تمرکز و یادآوری لطمه می‌زند.  وقتی به جای اپلیکیشن به سراغ قلم بروید، وسوسه‌ی چک‌کردن پیام‌ها، دیدن شبکه‌های اجتماعی یا مقایسه قیمت‌ها وسط فروشگاه را از بین می‌برید. نوتیفیکیشن کمتر یعنی ذهن خلوت‌تر که منجر به خرید آگاهانه‌تر و شاید حال بهتر می‌شود.

۴. با هدف خرید می‌کنید و اغلب کمتر خرج می‌کنید

هوانگ و یانگ، پژوهشگران بازاریابی کشف کردند فهرست‌های دستی موجب می‌شوند خریداران چیدمان فروشگاه را در ذهن تجسم کنند و بیشتر به مسیر برنامه‌ریزی‌شده خود بچسبند و این امر موجب کاهش خریدهای ناخواسته نسبت به فهرست‌های دیجیتال می‌شود.  پژوهشگران دانشگاه درِکسِل نیز به همین نتیجه رسیده‌اند: کسانی که از فهرست‌های کاغذی استفاده می‌کنند، خریدهای لحظه‌ای کمتری دارند و در مجموع پول بیشتری صرفه‌جویی می‌کنند.  اگر احساس می‌کنید جمع کل سبد خریدتان وقتی از فهرست کاغذی استفاده می‌کنید پایین‌تر است، علم هم همین را می‌گوید.

۵. شما به تعامل لمسی نیاز دارید (و مغزتان از شما تشکر می‌کند)

نوشتن با قلم روی کاغذ، بازخوردهای حسی غنی ایجاد می‌کند (اصطکاک، فشار، صدای ظریف) که کیبوردها و صفحه‌های لمسی آن‌ها را از بین می‌برند. بررسی EEG منتشرشده در مجله Frontiers in Psychology نشان داده که نوشتن با دست شبکه‌های گسترده‌تری از فعالیت مغز را درگیر می‌کند که به خلاقیت و تولید ایده مرتبط هستند.  این بازخورد لمسی همچنین موجب می‌شود کمی آهسته‌تر عمل کنید و بیشتر فکر کنید. روان‌شناسان این را «شناخت مجسم» می‌نامند؛ یعنی حرکت فیزیکی (مثل شکل دادن به حروف) روی پردازش ذهنی اثر دارد. فهرست خرید شما تبدیل به تمرینی کوچک برای ذهن‌آگاهی می‌شود.

۶. شما از بار ذهنی‌تان می‌کاهید و استرستان را کاهش می‌دهید

نوشتن چیزها نمونه‌ی کلاسیکی از «برون‌سپاری شناختی» است؛ یعنی انتقال داده‌ها از حافظه کاری شکننده به یک «هارد خارجی». مرور پژوهش‌ها در سال ۲۰۲۵ نشان می‌دهد این کار منابع ذهنی را برای وظایف جاری آزاد می‌کند.  این عادت حتی پیش از خواب هم مفید است. کسانی که پنج دقیقه را صرف نوشتن کارهای فردایشان می‌کنند، ۹ دقیقه زودتر از کسانی که این کار را نمی‌کنند به خواب می‌روند، به‌خاطر کاهش آشفتگی ذهنی!  نوشتن فهرست خرید هم همین اثر آرامش‌بخش را دارد؛ یعنی مغزتان آرام می‌گیرد چون می‌داند جزئیات روی کاغذ ثبت شده‌اند.

۷. حس نوستالژی سالمی دارید (و این برایتان خوب است)

پژوهش‌ها مدام ارتباط بین نوستالژی و روابط اجتماعی قوی‌تر، رضایت از زندگی و حتی آستانه تحمل درد بالاتر را نشان داده‌اند.  در دنیای امروزی که با کشیدن انگشت و اسکرول کردن می‌گذرد، انتخاب فهرست دست‌نویس یک ترجیح کوچک احساسی است، اما همین انتخاب کوچک می‌تواند حالتان را خوب کند، چون شما را به روزمره‌گی‌های آشنا و آرامش‌بخش گذشته متصل می‌کند.  پس این کارِ «قدیمی» نه مخالفت با پیشرفت، بلکه یک منبع عاطفی اثبات‌شده است.

جمع‌بندی

بار دیگر که کسی بابت دفترچه یادداشت جیبی‌تان شما را دست انداخت یا خودتان به شک افتادید، به یاد داشته باشید: فهرست خرید کاغذی شما در سکوت، ویژگی‌هایی مانند برنامه‌ریزی وظیفه‌شناسانه، حافظه قوی‌تر، تمرکز بالا، خرید آگاهانه، تعامل حسی هوشمندانه، مدیریت استرس و نوستالژی شادی‌بخش را به همراه دارد.

این همه ویژگی خوب برای یادداشت‌نویسی روی یک تکه کاغذ با خودکار یا مداد عالی نیست؟ پس از نوشتن فهرست خرید روی کاغذ دست برندارید!