قانون داریم، اجرا نداریم

حکمرانی مصرف انرژی نیازمند متولی قدرتمند است

مدیر برنامه‌ریزی تلفیقی شرکت ملی گاز ایران با انتقاد از ساختار معیوب حکمرانی انرژی کشور گفت: برای مدیریت بحران مصرف انرژی، به یک نهاد قدرتمند و مستقل نیاز داریم؛ چه وزارتخانه‌ای جدید و چه سازمانی راهبردی. بسیاری از قوانین فعلی یا ضمانت اجرا ندارند یا در ساختار موجود، امکان اجرایی‌شدنشان فراهم نیست.

کد خبر: ۸۰۷۸۶۳

تاریخ: ۰۶ خرداد ۱۴۰۴ - ۱۵:۵۸

به‌ گزارش ایران اکونومیست، سعید پاک‌سرشت امروز در نشست بررسی چالش‌های تدوین و نظارت بر مقررات اصلاح الگو مصرف و اثر آن بر ناترازی گاز،  با بیان اینکه امروز درک اجتماعی نسبت به سال‌های ۱۳۸۸ و ۱۳۸۹ تغییر کرده و فهم عمومی از بحران انرژی به‌مراتب عمیق‌تر شده است، اظهار کرد: آن زمان تلاش زیادی شد تا درصدی از قوانین به اجرا برسند، اما نتیجه محدود بود. امروز، هرچند به چشم‌اندازهای تعیین‌شده نزدیک‌تر شده‌ایم، اما مشکلات ساختاری همچنان پابرجاست.

او با استناد به تجربه ناکام اجرای برخی قوانین افزود: قانون‌گذاران می‌گویند قانونی که اجرا نمی‌شود، حتماً ایرادی دارد. حالا باید بررسی کنیم آیا اشکال از قانون بوده یا از مجریان. به نظرم ساختار معیوب حکمرانی یکی از دلایل اصلی ناکامی‌هاست.

مدیر برنامه‌ریزی تلفیقی شرکت ملی گاز ایران با بیان اینکه بحث تشکیل وزارت انرژی از گذشته در جریان بوده و هم‌اکنون نیز در کمیسیون‌های مجلس بررسی می‌شود. این نیاز آن‌قدر جدی است که بارها در جلسات شورای عالی انرژی نیز مطرح شده، اما خروجی مؤثری نداشته‌ایم گفت: سابقه ۱۰ تا ۱۵ ساله شورا عالی انرژی نشان می‌دهد که بسیاری از مصوبات آن الزام‌آور نبوده‌اند. ما سند تراز گاز طبیعی را چند سال قبل تصویب کردیم، ولی هنوز هم با کمبودهایی مواجه هستیم. اگرچه در برخی بخش‌ها از برنامه جلوتر رفته‌ایم، اما انتظار عمومی محقق نشده است.

تنظیم‌گری مستقل؛ ضرورتی برای توسعه بازار گاز

پاک‌سرشت در ادامه به موضوع تنظیم‌گری در بازار انرژی پرداخت و اظهار کرد: اگر می‌خواهیم بازار انرژی به‌ویژه بازار گاز را توسعه دهیم، باید یک تنظیم‌گر مستقل داشته باشیم. این نهاد باید بتواند وظایفش را بدون دخالت‌های دولتی و بر اساس منافع مصرف‌کننده انجام دهد.

وی ادامه داد: بحث اپراتور انرژی نیز امروز مطرح شده و بسیاری از کشورها از تجربه تنظیم‌گری برای توسعه بازار انرژی استفاده کرده‌اند. ما باید این تجربه را بومی‌سازی کنیم. این موضوع از ابزارهای کلیدی در توسعه بازار و بهینه‌سازی مصرف است.

سیاست‌گذاری ناکارآمد و قیمت‌گذاری دستوری، مانع تحول

مدیر برنامه‌ریزی تلفیقی شرکت ملی گاز ایران با اشاره به اینکه بسیاری از سیاست‌ها در حوزه انرژی کارایی لازم را ندارند، گفت: ما یک سبد کامل از سیاست‌های کلان داریم، اما در عمل نتیجه‌ای نگرفته‌ایم. یکی از دلایل اصلی آن، قیمت‌گذاری دستوری و تصمیم‌گیری‌های پوپولیستی و بعضاً رانتی است. این وضعیت باید اصلاح شود البته این نقد متوجه هیچ دولت خاصی نیست.

لزوم بازنگری در قوانین و تقویت سرمایه اجتماعی

پاک‌سرشت یکی دیگر از راه‌حل‌ها را بازنگری در قوانین و مقررات دانست و گفت: قوانین باید به‌روز شوند. ما با دنیا چالش داریم، مسائل بین‌المللی داریم و از طرفی در داخل هم با عدم شفافیت در قوانین مواجه‌ایم. برای عبور از این بحران، باید شفافیت و سرمایه اجتماعی را تقویت کنیم.

او ادامه داد: در این مسیر، نخبگان و خبرگان باید نقش جدی ایفا کنند. سیاست‌گذاری مؤثر تنها زمانی محقق می‌شود که پشتوانه اجتماعی و علمی داشته باشد.

تنوع در سبد انرژی؛ راه‌حل بلندمدت بحران

مدیر برنامه‌ریزی تلفیقی شرکت ملی گاز ایران در پایان سخنان خود با تأکید بر ضرورت تنوع‌بخشی به سبد انرژی کشور گفت: نمی‌توان تنها به یک حامل انرژی  تکیه کرد. باید به سمت سبدی متنوع از حامل‌ها برویم و در این مسیر هم فرهنگ‌سازی کنیم و هم برنامه‌ریزی. آینده انرژی، با ساختار فعلی قابل مدیریت نیست؛ نیازمند تغییرات جدی هستیم.