جنتی: تاریخ جامع ایران نمایش هویت ایرانی است

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: مجموعه بیست جلدی تاریخ جامع ایران نمایش هویت ایرانی در سه بعد جوهری آن یعنی سیاست، فرهنگ و جامعه است.

کد خبر: ۸۰۷۵۰

تاریخ: ۲۶ خرداد ۱۳۹۴ - ۱۶:۳۹

ایران اکونومیست - علی جنتی روز سه شنبه در آیین رونمایی از مجموعه 20 جلدی تاریخ جامع ایران در مرکز دایره المعارف بزرگ اسلامی اظهار کرد: تاریخ نویسی و دایره المعارف نگاری، دشوارترین نوع پدیدآوری است.

وی با بیان اینکه این دشواری از سه منظر قابل توجه است افزود: چنین فعالیتی زمان بر است تا آنجا که امکان دارد پژوهشگر چند دهه از عمر خود را صرف کنند و چه بسا تاریخ نگارانی که در حین پدیدآوری یا تکمیل یک اثر، رو به دامن خاک کشیده و حاصل کار خود را مشاهده نمی کنند.

وی ادامه داد: این موضوع در تهیه مجموعه تاریخ جامع ایران نیز مشاهده شد و استادانی از جمله ایرج افشار، شرف الدین خراسانی، یحیی شهیدی و آذر نفیسی در این سال ها جان به جان آفرین تسلیم کردند؛ اما روح آنان از این تاریخ نگاری خرسند است.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: تاریخ نویسی و دایره المعارف نگاری از آن منظر که نیاز به قواعد و شیوه های بین المللی دارد و دانش جامعی می طلبد، باید به صورت بسیار دقیق انجام شود و این موضوع که مهمترین نوع پدیدآوری در فرهنگ مکتوب به شمار می آید از عهده هر فردی بر نمی آید.

جنتی افزود: صرف زمان طولانی برای پدیدآوردن چنین اثر ارزشمندی صرفه مادی ندارد و اگر عشق به فرهنگ و مردم ایران نبود چنین اثری پدید نمی آمد یا به دشواری ممکن بود.

وی گفت: از محتوای مجموعه تاریخ جامعه ایران به خوبی مشخص است که ویرایش و تهذیب چنین آثاری بسیار دشوار است و نویسندگان این اثر در تسلط به منابع تغییر، استخراج، استنباط منابع، تحلیل و شیوه عرضه بیان، رسم الخط،، ارجاع، ضبط دقیق اعلام و غیره تا چه حد دقیق بوده اند و قدر مسلم رنج چندین ساله کار بر خود هموار ساخته تا مجموعه ای مستند و معتبر پدید آورند.

وزیر ارشاد خاطرنشان کرد: هدف اصلی تالیف چنین اثری آشنایی عمیق ایرانیان با تاریخ عناصر هویت ساز ایرانی و همچنین آشنایی جهانیان با تاریخ و فرهنگ مردم این سرزمین بوده است؛ سرزمین بزرگی که دارای حوزه وسیع تمدنی است و خدمات بسیاری به دانش و فرهنگ بشری کرده است.

وی ادامه داد: ملتی که از تاریخ خود خبر نداشته باشد به طور حتم به سنگلاخ کشیده می شود و طعم تلخ شکست را بیش از پیروزی مشاهده می کند.

جنتی اضافه کرد: بی خبری مردم نسبت به گذشته موجب ناآگاهی آنان از زمان حال می شود و فراموش کردن حال و گذشته یک ملت سبب تسلیم شدن آن می شود که راه احیای چنین ملتی آن است که تاریخ، فرهنگ، سنت ها و اساطیرش را بازخوانی کند.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: فراموش کردن تجربه های گذشتگان، ما را نیز به فراموشی مبتلا می کند تا جایی که همیشه از امور عادی و قابل پیش بینی تعجب می کنیم.

جنتی با بیان اینکه تاریخ یک ملت حافظه آن ملت است، افزود: میراث گذشته هر ملت، سازنده هویت آن ملت است و ملتی که گذشته خود را فراموش کند، سنت ها، فرهنگ و تمدن آن ملت رو به افول می رود و با فراموش کردن هویت خود تسلیم ارزش های دیگران خواهد شد.

وی ادامه داد: تاثیر تاریخ تنها در ابعاد مادی و فیزیکی نیست، بلکه استفاده عمیق تر آن در سازندگی انسان نهفته است به طوری که از یک سو مایه حیات معنوی، اقتصادی و سیاسی هر جامعه بر حرکت گذشتگان استوار است و ملت ها بر نردبانی صعود می کنند که پله های آن توسط پیشینیان ساخته شده است و از سوی دیگر ثمره حیات خود را به منزله حیات جدید در اختیار آیندگان قرار می دهد.

وی اضافه کرد: آثار گذشتگان ثروت هایی در اختیار نسل بعد هستند و همه آنها در گرو ثبت و ضبط دقیق تاریخ است که با اهتمام و دانش بزرگان اهل قلم و دایره المعارف نگاران و تاریخ نویسان فاضل صورت گرفته و آشکار می شود.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: مرکز دایره المعارف بزرگ اسلامی طی 30 سال کارنامه قابل تقدیر بر جای گذاشته است و یکی نمونه های بارز آن تلاش برای گردآوری مجموعه تاریخ جامع ایران است؛ مجموعه ای که از این پس یکی دیگر از اسناد هویت ملی ایرانیان تلقی می شود.

جنتی افزود: شاید بتوان گفت که پیش از این اثر با موضوع تاریخ ایران به جامعیت مجموعه 20 جلدی تاریخ جامع ایران پدید نیامده است؛ اثری که دو بخش اصلی قبل و بعد اسلام را در بر می گیرد و واژه جامع به حق برازنده آن است، چرا که درباره هر موضوع و سرفصلی از تاریخ تحقیق و تدبری عالمانه در آن یافت می شود.

وی با قدردانی از تمامی پدیدآورندگان مجموعه تاریخ جامع ایران اضافه کرد: انتشار این مجموعه گرانقدر نه تنها سطح پژوهش های تاریخی را به طور قابل توجه ارتقا خواهد داد، بلکه هویت و شان تاریخی سرزمین و مردم ایران را که برخی از وجود آن پشت غبار زمان پنهان بوده است بیش از پیش برای جهانیان به خصوص اهل تحقیق و نظر آشکار خواهد ساخت.

کتاب تاریخ جامع ایران در 20 جلد زیر نظر سیدکاظم موسوی بجنوردی دارای چند سرویراستار است که حسن رضایی باغ بیدی و محمود جعفری دهقی سرویراستاران دوره ایران باستان و صادق سجادی سرویراستار دوره اسلامی است.

این کتاب 20 جلدی بیش از 55 عنوان اصلی و 160 عنوان فرعی و حدود 300 عنوان فرعی تر را در بر می گیرد و هرچند در خلال تحقیق و تدوین این اثر، موضوع ها و عناوین فرعی دیگری به نظر رسیده که در طرح اولیه وارد شده، اما ساختار اصلی طرح تاریخ جامع ایران، همچنان به قوت خود باقی است.