پشت بامِ خطر؛ چرا آموزش حرفه‌ای ناجی کارگران ساختمانی است؟

گرچه صنعت ساختمان محرک توسعه است، اما کارگرانش بیش از هر گروه شغلی دیگری قربانی حادثه می‌شوند. آمار بالای آسیب و مرگ، نشان‌دهنده نیاز فوری به آموزش حرفه‌ای و ارتقای صلاحیت کارگران است؛ اقدامی که تفاهم‌نامه جدید سازمان آموزش فنی‌وحرفه‌ای و مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی به دنبال آن است تا ایمنی و کیفیت ساخت‌وساز را تضمین کند.

کد خبر: ۸۰۷۰۱۹

تاریخ: ۰۴ خرداد ۱۴۰۴ - ۱۶:۳۵

به گزارش ایران اکونومیست، وقتی نام صنعت ساختمان می‌آید، خیلی‌ها به رشد شهرها و رونق اقتصادی فکر می‌کنند؛ اما حقیقت تلخ این است که کارگران ساختمانی بیشترین قربانیان حوادث شغلی در ایران هستند. این آمارها فقط اعداد نیستند، بلکه هشدار جدی به همه دست‌اندرکاران این حوزه است که باید برای امنیت و کیفیت کار، فکری اساسی کرد.

در شرایط حاضر که ایران با توسعه سریع بخش‌های مختلف عمرانی و افزایش انتظارات از کیفیت و ایمنی در ساخت‌وساز روبه‌روست، مهارت نیروی کار ساختمانی بیش از هر زمان اهمیت یافته است موضوعی که نه فقط به افزایش امنیت خود کارگران که به بهبود کیفیت ساخت و سازها و کاهش حوادث کاری منجر می شود.

مطالعات ملی و گزارش‌های رسمی نشان می‌دهند که بیشترین تعداد حوادث منجر به جرح و مرگ در بین شاغلان کشور، مربوط به کارگران ساختمان است. هر ساله صدها کارگر به‌دلیل سقوط، برق‌گرفتگی، ریزش آوار یا سهل‌انگاری‌های کوچک اما خطرناک، خانواده و سلامتی خود را از دست می‌دهند. دلیل اصلی این وضعیت چیست؟ به عقیده کارشناسان آشنا نبودن با قوانین کار و ایمنی، فقدان آموزش‌های فنی و حرفه‌ای نظام‌مند و بی‌توجهی به رعایت نکات ایمنی و استانداردسازی فرایند کار از جمله این عوامل محسوب می شود.

این عوامل بحرانی، ساخت‌وسازها را به پرخطرترین محیط شغلی تبدیل کرده و ضرورت تحول اساسی در آموزش و ارزیابی صلاحیت کارگران را نشان می‌دهد.

در چنین شرایطی سازمان آموزش فنی و حرفه ای کشور و مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی با علم به اهمیت آموزش حرفه ای کارگران ساختمانی، اقدام به انعقاد تفاهم‌نامه همکاری به منظور نظام‌بخشی توسعه نظام صلاحیت‌حرفه‌ای مشاغل و با موضوع توسعه همکاری‌های فنی، علمی، آموزشی و پژوهشی از طریق ارتقای بهره‌وری نیروی انسانی و مدیریت‌سنجی و توانمندسازی شاغلین حوزه راه، حمل‌ونقل، ساختمان و مسکن و معماری و شهرسازی در سراسر کشور، کرده اند.

مهارت، موتور توسعه؛ الگویی جهانی برای جهش ایران

آلمان، ژاپن و کره پس از ویرانی‌های جنگ جهانی، با تکیه بر مهارت‌آموزی نیروهای انسانی توانستند به قدرت‌های صنعتی و فناورانه بدل شوند. امروز ارتقای مهارت نیروی کار، ستون اصلی تحقق رشد اقتصادی ۳۰ درصدی در برنامه هفتم توسعه ایران است؛ موضوعی که غلامحسین محمدی رئیس سازمان آموزش فنی‌وحرفه‌ای با تاکید بر نقش هم‌افزایی تخصصی، آن را ضامن امنیت، سلامت و رونق اقتصادی کشور می‌داند. سازمانی که با شبکه‌ای گسترده و آموزش‌های تقاضامحور آماده است ایران را در مسیر «جهش تولید و کیفیت نیروی کار» هم‌ردیف الگوهای موفق جهانی سازد.

وی در مراسم انعقاد این تفاهم‌نامه با بیان اینکه در حال حاضر با کاهش مواد اولیه و افزایش ساخت‌وسازها و استانداردها در صنعت ساختمان، مواجه هستیم، گفت: دلیل این موضوع، ارتقای فناوری و بهره‌وری نیروی‌کار است؛ این ۲ عامل در کنار همدیگر موجب رشد اقتصادی می شوند.

محمدی با تاکید بر هم‌آفرینی و مشارکت سازمان‌های متولی امور تخصصی، بهره‌وری و تربیت نیروی ماهر در مسیر نهادسازی، تصریح کرد: با توجه به قدمت این سازمان در تربیت نیروی انسانی ماهر و تخصص و بسامد مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، می‌توان به یک رویه در حوزه‌ تربیت نیروی ماهر و راه‌اندازی نظام صلاحیت حرفه‌ای و شغلی، دست یافت.

رئیس سازمان آموزش فنی‌وحرفه‌ای اذعان داشت: تربیت نیروی ماهر در حوزه صنعت ساختمان، یکی از بندهای قانون اساسنامه این سازمان را تشکیل می‌دهد که از لحاظ امنیت و سلامت برای کشور ما و همه‌ی دنیا، حائز اهمیت است.

به گفته وی، این سازمان با داشتن ۷۰۰ مرکز آموزشی دولتی و ۲۰ هزار آموزشگاه‌ آزاد در سراسر کشور به ارائه آموزش‌های مهارتی به ۱۹ گروه هدف از سنین ۱۵ سالگی، اعم از دانش‌آموزان، فارغ‌اتحصیلان، شاغلین صنایع، زندانیان، زنان سرپرست خانواده و ... می‌پردازد.

محمدی با بیان اینکه سازمان آموزش فنی‌وحرفه‌ای، دارای ظرفیت‌های بی‌نظیری در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا (به اصطلاح، منطقه‌ منا) است، ادامه داد: سازمان آموزش فنی‌وحرفه‌ای، سازمانی تنظیم‌گر است که آموزش‌های تقاضامحور را جایگزین عرضه‌محور کرده و با رویکرد مشارکت‌جویی و ائتلاف جمعی، مهارت‌آموزان را به فرصت‌های شغلی و ارائه‌دهندگان کسب و کار، متصل کند.

وی با تاکید بر پیاده‌سازی نظام صلاحیت شغلی و حرفه‌ای، تعریف بسته‌های شغلی برای تدوین استانداردهای آموزشی و برگزاری رویدادهای تبلیغی با همکاری طرفین، یادآورشد: عقیده دارم که این تفاهم‌نامه، یکی از رویه‌سازترین تفاهم‌نامه‌هایی است که در کشور می‌تواند شکل بگیرد، همان‌طور که سازمان نظام مهندسی در رویه‌سازی مهارت مهندسین کشور در اجرا و نظارت ساختمان‌ها بسیار موفق بوده‌است.

صلاحیت شغلی؛ رمز عبور فارغ‌التحصیلان و تحول صنعت ساختمان

در حالی که مسئولیت‌های زیرساختی برنامه هفتم توسعه، بار سنگینی را بر دوش نظام ساخت‌وساز و شهرسازی کشور گذاشته، غزال راهب رئیس مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی در مراسم امضای این تفاهم نامه همکاری، بر ضرورت نهادسازی و سنجش صلاحیت حرفه‌ای تاکید کرد.

وی با بیان سهم بالای فارغ‌التحصیلان دانشگاهی از آموزش‌های مهارتی، وجود نظام صلاحیت شغلی را راهکار کلیدی برای تربیت نیروی ماهر و ارتقای کیفیت در پروژه‌های عمرانی دانست.

رئیس مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی از ایجاد انگیزه‌های همکاری با سازمان آموزش فنی‌وحرفه‌ای سخن گفت و خاطرنشان کرد: طبق برنامه هفتم، مسئولیت‌های زیادی به عهده ماست که باید نهادسازی برای آن در کشور صورت بگیرد.

راهب از تربیت نیروی انسانی ماهر در ساخت‌وساز، مسکن و شهرسازی، حمل و نقل و ... به عنوان یک ضرورت، نام برد و بر سنجش صلاحیت‌حرفه‌ای در حوزه‌های مختلف، تاکید کرد.

تدوین و بازنگری استانداردهای شایستگی و ارزشیابی حرف و مشاغل حوزه راه، مسکن و شهرسازی، ارائه آموزش‌های مهارتی فنی و غیرفنی (مهارت‌های نرم) عمومی و تخصصی و سنجش مهارت، تعیین صلاحیت شغلی حرفه‌ای شاغلین و کارکنان حوزه راه، مسکن و شهرسازی و فراهم کردن زمینه اشتغال و به کار گماری دارندگان گواهینامه مهارت از زمینه‌های همکاری در این تفاهم‌نامه است که به امضای غلامحسین محمدی معاون وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی و رییس سازمان آموزش فنی‌وحرفه‌ای و غزال راهب رئیس مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، رسید.

به گزارش ایران اکونومیست، تفاهم‌نامه جدید میان سازمان آموزش فنی‌وحرفه‌ای و مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، به تقویت نظام صلاحیت حرفه‌ای در حوزه‌های ساخت‌وساز، ارزیابی مستمر مهارت، استانداردسازی آموزش‌ها و تعریف مسیرهای پیشرفت شغلی کمک می‌کند. این همکاری، حلقه گمشده‌ایست که می‌تواند ساختار سنتی و غیرایمن اشتغال در حوزه ساختمان را متحول کند.

امنیت جانی کارگران ساختمانی، کلیدی‌ترین سرمایه هر جامعه است. جایی که بیشترین آمار حوادث را دارد، باید بیشترین سهم را هم از آموزش‌های هدفمند، ارزیابی صلاحیت و ارتقای مهارت ببرد.

مأموریت مشترک نهادهای متولی آموزش و راهبری صنعت ساختمان امروز، ساختن پشت بامی امن برای زندگی و آینده کارگران فرداست.