اجماع بی‌سابقه در میان پژوهشگران: اقدامات اسرائیل در غزه مصداق «نسل‌کشی» است

اغلب پژوهشگران برجسته جهان در حوزه مطالعات نسل‌کشی، اقدامات رژیم صهیونیستی در نوار غزه را «نسل‌کشی» دانسته‌اند؛ ارزیابی‌ای که با توجه به نبود اجماع جهانی در تعریف دقیق این جنایت، نشانه‌ای بی‌سابقه از شدت فاجعه انسانی در غزه است.

کد خبر: ۸۰۴۳۱۹

تاریخ: ۲۸ ارديبهشت ۱۴۰۴ - ۱۷:۱۷

به گزارش ایران اکونومیست، رسانه هلندی در مقاله‌ای با بررسی اظهارات برجسته‌ترین پژوهشگران در حوزه مطالعات نسل‌کشی، گزارش داد هیچ‌ پژوهشگر مطرحی نیست که تمامی ابعاد جنایات رژیم صهیونیستی در غزه را مشاهده کرده باشد، اما هنوز آن را «نسل‌کشی» ننامد.

به گزارش روزنامه هلندی «ان‌آرسی»، شمار فزاینده‌ای از برجسته‌ترین پژوهشگران مطالعات نسل‌کشی در جهان بر این باورند که اقدامات رژیم صهیونیستی در نوار غزه مصداق بارز نسل‌کشی است. این روزنامه در تحقیقات خود با هفت پژوهشگر سرشناس در حوزه نسل‌کشی از ۶ دولت مختلف - از جمله رژیم صهیونیستی- گفت‌وگو کرده که همگی عملیات نظامی در غزه را «نسل‌کشانه» توصیف کرده‌اند. بسیاری از آن‌ها گفته‌اند که همکارانشان نیز همین ارزیابی را دارند.

«راز سگال» پژوهشگر مستقر در اراضی اشغالی در گفت‌وگو با ان‌آرسی تصریح کرد: «آیا کسی را می‌توانم نام ببرم که کارش را محترم می‌دانم و با این دیدگاه که این نسل‌کشی نیست، موافق است؟ نه، هیچ استدلال مخالفی وجود ندارد که با در نظر گرفتن تمام شواهد، به مخالفت خود ادامه دهد.»

«اوغور اومیت اونگور» استاد دانشگاه آمستردام و مؤسسه‌ای فعال در حوزه جنگ، هولوکاست و مطالعات نسل‌کشی می‌گوید: «شاید پژوهشگرانی باشند که می‌گویند این نسل‌کشی نیست، اما من آن‌ها را نمی‌شناسم.»

به گزارش ان‌آرسی، این روزنامه ۲۵ مقاله علمی جدید منتشرشده در مجله «مطالعات نسل‌کشی» را بررسی کرده و دریافته است که «تمام هشت نویسنده‌ای که از پژوهشگران این رشته هستند، یا به نسل‌کشی یا حداقل به خشونت نسل‌کشانه در غزه اشاره کرده‌اند.» این در حالی است که به گزارش روزنامه هلندی، هنوز اجماع جهانی مشخصی درباره تعریف نسل‌کشی وجود ندارد و اجماع پژوهشگران درباره مسئله غزه، نشان‌دهنده شدت جنایات رژیم صهیونیستی است.

سازمان‌های برجسته حقوق بشری نیز به این نتیجه رسیده‌اند که رژیم صهیونیستی مرتکب نسل‌کشی شده است. در دسامبر ۲۰۲۴، سازمان عفو بین‌الملل اولین نهاد بزرگی بود که رسماً اعلام کرد این رژیم در جنگ غزه مرتکب نسل‌کشی شده است. سازمان دیده‌بان حقوق بشر نیز با احتیاط بیشتر، از وقوع «اَعمال نسل‌کشانه» سخن گفت.

غزه

«فرانچسکا آلبانیز» گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور فلسطین نیز در ۲ گزارش سال گذشته خود تأکید کرده بود که نسل‌کشی در غزه در حال وقوع است.

در ادامه گزارش آمده است حتی پژوهشگرانی که در گذشته نسبت به استفاده از اصطلاح نسل‌کشی مردد بودند، اکنون موضع خود را تغییر داده‌اند؛ از جمله «شموئل لدرمن» از دانشگاهی در اسرائیل. همچنین «ویلیام شاباس»، استاد حقوق بین‌الملل از کانادا که استفاده از واژه نسل‌کشی محافظه‌کارانه رفتار می‌کند، معتقد است اقدامات رژیم صهیونیستی در غزه «بی‌تردید» نسل‌کشی است.

شاباس در ماه میلادی گذشته در مصاحبه‌ای با «میدل‌ایست‌آی» گفته بود: «در تاریخ معاصر چیزی مشابه با این وجود ندارد. مرزها بسته‌اند، مردم جایی برای رفتن ندارند و زندگی در غزه عملاً غیرممکن شده است.»

به گزارش ان‌آرسی، نادیده‌گرفتن رأی دیوان بین‌المللی دادگستری در ژانویه ۲۰۲۴ توسط رژیم صهیونیستی، یکی از عوامل کلیدی بود که بسیاری از پژوهشگران را به این نتیجه رساند که اقدامات این رژیم در غزه مصداق نسل‌کشی است.

این رأی الزام‌آور، رژیم اشغالگر را موظف کرده بود که برای جلوگیری از نسل‌کشی، بلافاصله مسیر کمک‌رسانی به غزه را باز کرده و از اظهارات غیرانسانی که به تحریک برای نابودی فلسطینی‌ها منجر می‌شود، خودداری کند.

به نوشته ان‌آرسی، پس از نادیده‌گرفتن این حکم از سوی نتانیاهو، بسته‌ماندن گذرگاه‌های زمینی و انتشار نامه‌ای از سوی ۹۹ پزشک آمریکایی که در آن گفته شده بود شمار قربانیان غزه از ۱۰۰ هزار نفر گذشته، لدرمن که ابتدا با کاربرد واژه نسل‌کشی مخالفت کرده بود، به این نتیجه رسید که اقدامات رژیم صهیونیستی واقعاً مصداق نسل‌کشی است.

غزه

«ملانی اوبراین»، رئیس انجمن بین‌المللی پژوهشگران نسل‌کشی نیز در گفت‌وگو با روزنامه هلندی تأکید کرد که محروم‌کردن عمدی مردم غزه از غذا، آب، سرپناه و بهداشت توسط رژیم صهیونیستی، عامل کلیدی در ارزیابی او از این عملیات نظامی به‌عنوان نسل‌کشی بوده است.

به‌گفته تمامی پژوهشگرانی که با این رسانه گفت‌وگو کرده‌اند، آنچه در نهایت دیدگاه آن‌ها را شکل داده، نگاه جامع به وضعیت غزه بوده است؛ یعنی ارزیابی کلی از رفتار رژیم صهیونیستی و جمع اقدامات و جنایات جنگی صورت‌گرفته، نه صرفاً یک عامل خاص.

این پژوهشگران همچنین ادعاهای مطرح‌شده در فضای عمومی غرب را رد کردند؛ از جمله اینکه عملیات نظامی صرفاً با هدف شکست حماس انجام می‌شود، یا اینکه طرحی علنی برای نابودی جمعیت فلسطینی وجود ندارد، یا چون کل جمعیت کشته نشده، پس نسل‌کشی اتفاق نیفتاده است، یا اینکه چون هنوز حکم حقوقی صادر نشده، نمی‌توان آن را نسل‌کشی نامید.

آن‌ها تأکید کردند که این استدلال‌ها نشان‌دهنده سوءبرداشت‌های بنیادین از تعریف نسل‌کشی در حقوق بین‌الملل است. به‌موجب کنوانسیون بین‌المللی منع نسل‌کشی، نابودی کامل یک گروه شرط لازم نیست و حتی نابودی جزئی نیز مصداق نسل‌کشی محسوب می‌شود. برای نمونه، کشتار ۸۰۰۰ مرد بوسنیایی در سربرنیتسا در سال ۱۹۹۵ به‌رغم وسعت کمترش در مقایسه با هولوکاست، از نظر حقوقی به‌عنوان نسل‌کشی به رسمیت شناخته شده است.

رسانه هلندی در ادامه گزارش خود یادآور شده که این ارزیابی‌ها در پس‌زمینه یک بحران انسانی گسترده در غزه صورت گرفته است. ۱۹ ماه پس از آغاز حملات رژیم صهیونیستی به این منطقه، دست‌کم ۵۳ هزار فلسطینی به شهادت رسیده‌اند؛ از جمله بیش از ۱۵ هزار کودک. در همین حال، یک‌چهارم نوزادان با سوءتغذیه شدید روبه‌رو هستند؛ آن‌هم در شرایطی که رژیم صهیونیستی ورود کمک‌های بشردوستانه به غزه را ممنوع کرده است.