نغمه‌های پرویز مشکاتیان در سالروز تولد ۷۰ سالگی جان گرفت + فیلم

کنسرت «بر سریر نغمه» در گرامیداشت هفتادمین زادروز «پرویز مشکاتیان» با اجرای نغمه‌ها و آثار ماندگار این آهنگساز و نوازنده فقید سنتور در تالار وحدت برگزار شد.

کد خبر: ۸۰۳۴۹۴

تاریخ: ۲۵ ارديبهشت ۱۴۰۴ - ۱۳:۰۶

به گزارش خبرنگار موسیقی ایران اکونومیست، کنسرت «بر سریر نغمه» شامگاه چهارشنبه (۲۴ اردیبهشت) در گرامیداشت هفتادمین زادروز زنده‌یاد پرویز مشکاتیان آهنگساز، موسیقیدان، استاد دانشگاه، پژوهشگر و نوازنده سنتور توسط خانواده این هنرمند فقید با مشارکت بنیاد رودکی و همراهی گروه موسیقی ایرانی «همنوازان وَداد» به سرپرستی کیارش داودی با خوانندگی مجتبی عسگری و پوریا اخواص در تالار وحدت برگزار شد.

این آیین برخلاف برنامه‌های مرسوم نکوداشت هنرمندان موسیقی و سخنرانی‌های متعدد، به اجرای نغمه‌ها و آثار ماندگار زنده‌یاد مشکاتیان اختصاص داشت و یادآور شکوه موسیقی اصیل ایرانی بود که با استقبال قابل توجه مخاطبان نیز مواجه شد و مخاطبان مشتاقانه تا پایان کنسرت که تا بامداد به طول انجامید، با گروه همراهی کردند.

همایون شجریان، آوا مشکاتیان فرزند زنده‌یاد پرویز مشکاتیان، حمیدرضا نوربخش مدیرعامل خانه موسیقی، محمد اله‌یاری مدیرعامل، امیرعباس ستایشگر معاون آفرینش‌های فرهنگی هنری بنیاد فرهنگی هنری رودکی، مظفر شفیعی، مهدی آذرسینا، بهرام ساعد، فرخ مظاهری، زیدالله طلوعی، آرش فرهنگ‌فر، سیدعباس سجادی از میهمانان ویژه این رویداد بودند.

در ابتدا فیلمی از خوانش دلنوشته‌ آوا و آیین مشکاتیان فرزندان زنده‌یاد پرویز مشکاتیان، همراه با تصاویر از این استاد فقید با این مضمون پخش شد؛ «با ما خیال کن، اردی‌بهشت رسیده و او در امتدادِ سنگفرش سفالینِ باغ، کنار روشنای فیروزه‌گون آب ایستاده و آیینه‌های طاقِ مقرنس، نگاه اساطیری‌اش را در خود پیوسته، تکرار می‌کنند. با ما خیال کن، حالا نقره‌گونِ موهایش با سال‌های عمر رفته‌اش در تناسب ‌است و نوای مضرابش با دلِ مِهین میهنش کوک. با ما خیال کن، او نرفته است و ما شمعِ هفتادم را به اشک نمی‌افروزیم.»

سپس کنسرت «بر سریر نغمه» با حضور گروه «همنوازان وَداد» در صحنه آغاز شد. این کنسرت در دو بخش با عنوان‌های «وطن من» در دستگاه سه‌گاه به خوانندگی مجتبی عسگری و «افق مهر» در دستگاه همایون به خوانندگی پوریا اخواص برگزار شد. در جریان برگزاری کنسرت نیز در صفحه نمایشگر تصاویری از زنده‌یاد مشکاتیان به نمایش گذاشته شد.

کیارش داودی (سرپرست، آهنگساز و نوازنده‌ سنتور)، محمد یوسفی (نی)، امیر محمدرضایی، فردین میرزا حسینی (کمانچه)، علی قنبری (تار)، علی افتخاری (بم‌تار)، محمدرضا حسن‌خانی (عود)، یاسمن کوزه‌گر (ویلنسل)، امیر خیری (تمبک) و آرین رضایی (دف) از نوازندگان گروه «همنوازان وَداد» بودند.

«وطن من»؛ نشانی از ایران دوستی

بخش نخست با عنوان «وطن من» کنسرت، نام آلبومی به همین نام به آهنگسازی زنده‌یاد پرویز مشکاتیان و خوانندگی زنده‌یاد ایرج بسطامی بود. آلبوم «وطن من» سال ۱۳۷۳ منتشر شد و شامل پنج قطعه؛ تصنیف وطن من (شعر از ملک الشعرای بهار)، پیش‌درآمد، تصنیف سرو بلند (شعر از حافظ شیرازی)، تصنیف سمن بویان (شعر از حافظ شیرازی) و جنگ و صلح اثر علی‌اکبر شهنازی است.

یکی از مهمترین و بارزترین آثار این آلبوم، تصنیف «وطن من» است که با ملودی فراموش نشدنی مشکاتیان و صدای منحصر به فرد زنده‌یاد بسطامی، آن را تبدیل به اثری ماندگار کرده و نشان دهنده ایران دوستی این هنرمندان است که شامگاه گذشته این اثر توسط مجتبی عسگری خوانده شد.

مشکاتیان درباره این اثر که با شعری از ملک‌الشعرای بهار و صدای بسطامی اجرا شده، گفته است: «یک چیزی در نهان خانه ذهن هر ایرانی هست و آن ایران است که برای آن جان‌فشانی می‌کنند، آهنگسازی می‌کنند، اشک می‌ریزند و به موقع هم شمشیر می‌کشند. زمانی که ایرج «وطن من» را خواند اشک مرا درآورد. از آن زیباتر نمی‌شد خواندن این اثر؛ به خاطر اینکه تا از ایران صحبت می‌شد اشکش در می‌آمد. او پی‌خط ایران ای وطن من را حس می‌کرد که یعنی چه؟ برای همین با آن شکوه و عظمت و البته توانایی اجرایش توانست کار را اجرا کند. من افتخار می‌کنم و یا تنها افتخارم این است که این اثر از طرف سازمان ملی یونسکو به عنوان سرودی رسمی انتخاب شد. من به یونسکو کاری ندارم ولی به ایرج، ملک‌الشعرا و ایران خیلی کار دارم».

PausePlay

% buffered00:00

-04:08

UnmuteMute

Settings

CaptionsDisabledQuality360pSpeedNormal

CaptionsGo back to previous menu

QualityGo back to previous menu
360p270p180p

SpeedGo back to previous menu
0.5×0.75×Normal1.25×1.5×1.75×2×4×

PIPExit fullscreenEnter fullscreenDownload

«افق مهر» اثری به یاد خواجوی کرمانی

بخش دوم کنسرت «بر سریر نغمه» با عنوان «افق مهر» نیز نام آلبومی به همین نام با آهنگسازی مشکاتیان و خوانندگی بسطامی بود. آلبوم «افق مهر» در دستگاه‌های چهارگاه، شور و همایون اثری از گروه «عارف» سات که سال ۱۳۷۱ منتشر شد و شامل ۹ قطعه؛ پیش‌درآمد همایون، تصنیف افق مهر، ساز و آواز، تصنیف خوش نوای بی‌نوا، ساز و آواز، بیات راجه، تصنیف مست و خرابات، تکنوازی سه‌تار ـ همایون، تکنوازی بربط - تصنیف دلم ای وای دلم است که در این کنسرت با صدای پوریا اخواص اجرا شد.

آلبوم «افق مهر» همزمان با کنگره جهانی بزرگداشت شاعر نامدار قرن هشتم هجری قمری، خواجوی کرمانی منتشر شده است و به همین مناسبت همه اشعار استفاده شده در این آلبوم از این شاعر است.

PausePlay

% buffered00:00

-02:33

UnmuteMute

Settings

CaptionsDisabledQuality480pSpeedNormal

CaptionsGo back to previous menu

QualityGo back to previous menu
480pSD360p180p

SpeedGo back to previous menu
0.5×0.75×Normal1.25×1.5×1.75×2×4×

پرویز مشکاتیان (۲۴ اردیبهشت ۱۳۳۴ – ۳۰ شهریور ۱۳۸۸) آهنگساز، موسیقیدان، استاد دانشگاه، پژوهشگر و نوازنده سنتور بود. او به نواختن سه‌تار نیز آشنایی داشت. به‌ باور بسیاری او یکی از بزرگترین آهنگسازان و نوازندگان سنتور ایرانی در دوران معاصر به‌ شمار می‌آید. وی از سال ۱۳۵۶، همکاری با رادیو را زیر نظر هوشنگ ابتهاج آغاز کرد. با این حال پس از واقعه ۱۷ شهریور ۱۳۵۷ از رادیو استعفا داد و مؤسسهٔ چاووش را با همکاری هنرمندان گروه‌های عارف و شیدا تشکیل داد.

سپس با همکاری شهرام ناظری، تصنیف «مرا عاشق» را بر روی شعر مولانا ساخت. از سال ۱۳۵۸ تا سال ۱۳۶۷ و بعدتر در اوایل دهه ۷۰ با زنده‌یاد محمدرضا شجریان همکاری داشت که نتیجه این همکاری، آثار ماندگاری همچون بیداد، آستان جانان، سِرّ عشق، نوا، دستان، گنبد مینا، دود عود، جان عشاق و قاصدک بود. وی در اکثر این آثار، به‌ عنوان آهنگساز و نوازنده سنتور (در سِرّ عشق به‌عنوان نوازنده سه‌تار و در جان عشاق و دود عود فقط آهنگساز) همکاری داشت.

مشکاتیان همچنین آثار بسیاری با نوازندگانی همچون حسین علیزاده و زنده‌یاد محمدرضا لطفی دارد. وی با خوانندگانی همچون علی جهاندار، زنده‌یاد ایرج بسطامی، علیرضا افتخاری، حمیدرضا نوربخش، علی رستمیان و شهرام ناظری نیز همکاری داشته است. یکی از واپسین آثار مشکاتیان آلبوم تک‌نوازی تمنا بود که سال ۱۳۸۴ نواخت و منتشر کرد. وی در گشودن راه شعر نیمایی به موسیقی اصیل ایرانی و پرورش نوازندگان جدید نقش قابل‌توجهی داشت و خود جزو نسل طلایی موسیقی پس از انقلاب محسوب می‌شود. از آثار مشکاتیان، کتاب‌های فراوانی منتشر شده است. از این کتاب‌ها می‌توان به اثرهای بیست قطعه برای سنتور، گل آئین، گل آوا، سُل آیین، مجموعه تصانیف، بیداد، لاله بهار و مجموعه کتاب‌های شعر بی‌واژه اشاره کرد.