ضرورت توجه به پدیده‌های نوظهور اجتماعی و چالش‌های آن در سند الگوی اسلامی، ایرانی

استاد دانشگاه علامه طباطبائی و رئیس اندیشکده امور اجتماعی، جمعیت و نیروی انسانی مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت گفت: سند الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت، با توجه به داعیه راهبری تحولات جامعه در نیم قرن آینده، باید حساسیت بالایی نسبت به پدیده‌های نوظهور اجتماعی داشته باشد.

کد خبر: ۸۰۳۱۱۷

تاریخ: ۲۴ ارديبهشت ۱۴۰۴ - ۱۵:۲۷

به گزارش خبرنگار ایران اکونومیست، محمدحسین پناهی روز چهارشنبه در پنل «پدیده‌های نوظهور اجتماعی فرهنگی و بایسته‌های اجرایی الگو» چهاردهمین کنفرانس الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت با بررسی جایگاه سند الگو در مواجهه با تغییرات سریع اجتماعی، افزود: با تغییرات گسترده در قرن بیستم و ربع اول قرن بیست‌ویکم «از فراگیری اینترنت و شبکه‌های مجازی گرفته تا تحولات ناشی از هوش مصنوعی» ضروری است که سند الگو موضع خود را نسبت
به این پدیده‌ها مشخص کند.

به گفته وی، تاریخ اجتماعی ایران نشان داده که پذیرش پدیده‌های نوظهور همواره با مقاومت‌های فرهنگی، دینی و سیاسی همراه بوده، اما در نهایت با تغییر نسل، جامعه به پذیرش این تحولات رسیده است.

وی با اشاره به لزوم طبقه‌بندی این پدیده‌ها، افزود: پدیده‌های نوظهور اجتماعی را می‌توان به دو دسته «عینی و ذهنی» تقسیم کرد که در عرصه‌های واقعی و مجازی ظهور می‌یابند، پدیده‌های عینی شامل تحولات ملموس همچون فناوری اینترنت و روابط اجتماعی جدید در حالی که پدیده‌های ذهنی به باورها، اعتقادات و دانش‌های جدیدی اشاره دارند که زمینه‌ساز تحولات عینی هستند.

وی تصریح کرد که مفهوم پیشرفت در سند الگو بر اساس ارزش‌های اسلامی - ایرانی تعریف شده، اما این مفهوم ممکن است با ارزش‌های مورد توافق اکثریت جامعه متفاوت باشد، از آنجا که دستگاه حاکم سیاسی مفسر این ارزش‌هاست، مطلوبیت و نامطلوبیت پدیده‌های نوظهور در ایران پیچیدگی خاصی دارد و نیاز به بررسی دقیق دارد.

پناهی اظهار کرد: بخش بزرگی از پدیده‌های نوظهور منشأ خارجی دارند و از جوامع دیگر به‌ویژه کشورهای غربی وارد جامعه ایران می‌شوند، این پدیده‌ها ممکن است از نگاه فرهنگ سیاسی و دینی حاکم، مطلوب یا نامطلوب تلقی شوند.

وی گفت: لازم است سیاست‌های مشخصی برای مواجهه با این پدیده‌ها تدوین شود، باید بررسی کرد که آیا سند الگو پیش از ورود یک پدیده نوظهور می بایست در مورد آن راهبرد تعیین کند یا آنکه صرفاً پس از پذیرش آن در جامعه واکنش نشان دهد.

پناهی تأکید کرد: با افزایش نقش فضای مجازی در زندگی اجتماعی برخی باورها و ارزش‌ها در سطح جهانی گسترش یافته‌اند، این فضا موجب افزایش آگاهی انسان‌ها از تمدن‌های مختلف شده و موجب تعامل
فرهنگی و علمی بیشتر می شود ضمن اینکه ممکن است برخی باورهای مخرب مانند اسلام‌هراسی نیز در این فضا گسترش یابد که سند الگو باید نسبت به این تحولات واکنش مناسبی داشته باشد.

وی بر اهمیت نوآوری های اجتماعی برای سند الگوی اسلامی تاکید کرد و افزود: اما سوال اصلی این است که سند الگو تا چه میزان به پدیده های نوظهور اجتماعی توجه دارد؟

چهاردهمین کنفرانس الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت از امروز، ۲۴ اردیبهشت ماه ۱۴۰۴ با موضوع "تمهید مقدمات و الزمات اجرا "آغاز به کار کرده و برنامه نشست‌های تخصصی آن در حوزه‌های مختلف علمی، اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و اقتصادی تا فردا ادامه خواهد داشت.