آموزش «خودمراقبتی»، بخش مهمی از طبابت

نقش پزشکان در تجویز نسخه‌های رفتاری - اجتماعی

مدیر دفتر آموزش و ارتقای سلامت وزارت بهداشت، آموزش خودمراقبتی را بخش مهمی از طبابت خواند و گفت: از پنجره خودمراقبتی و توانمندسازی بیمار برای اتخاذ رفتار سالم، پزشکان فقط نویسنده نسخه‌های شفابخش نیستند، بلکه معماران سلامت بیماران خود هستند.

کد خبر: ۸۰۲۴۸۰

تاریخ: ۲۳ ارديبهشت ۱۴۰۴ - ۰۶:۰۳

دکتر فرشید رضایی در گفت‌وگو با ایران اکونومیست، از برگزاری اولین دوره  مهارت افزایی پزشکان در راستای برنامه افزایش سواد سلامت و کمک به اجرای بهتر پزشکی خانواده خبر داد و درباره مواجهه پزشکان با بیماران اظهار کرد: شاید هر پزشکی در کار خود این تجربه را داشته باشد که گاهی بیماران علائم کلیدی بیماری خود را پنهان می‌کنند یا به درستی بیان نمی‌کنند. در چنین شرایطی، لازم است پزشک سوالات هدفمند را مطرح کند تا بتواند نیازهای واقعی سلامت بیمار را شناسایی کند. امروزه، به روشنی می‌دانیم بیمارانی که آموزش مناسب را از تیم پزشکی خود دریافت نمی‌کنند، حتی تا ۴۰ درصد بیشتر احتمال دارد در پیگیری علائم یا مصرف داروها کوتاهی کنند و این موضوع ممکن است منجر به تشخیص دیرهنگام شود.

ضرورت توجه به خودمراقبتی

وی با بیان اینکه «خودمراقبتی» بخش مهمی از سواد سلامت فرد و خانواده محسوب می‌شود، گفت: «خودمراقبتی»، دانش و مهارت و اعمالی اکتسابی، آگاهانه و هدفدار است که یک فرد مسئولانه برای خلق سلامت، حفظ سلامت، بهبود سطح سلامت و درمان و توانبخشی بیماری‌های خود، خانواده‌اش و جامعه‌ای که به آن تعلق دارد، به کار می‌گیرد. دفتر آموزش و ارتقای سلامت در وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، اولین کارگاه توانمندسازی خانواده ها برای خود مراقبتی ویژه کارکنان سلامت را در راستای برنامه سواد سلامت و کمک به اجرای بهتر پزشکی خانواده، در روز 22 اردیبهشت ماه برگزار کرد.

مدیر دفتر آموزش و ارتقای سلامت وزارت بهداشت ادامه داد:  اولین دور از سلسله کارگاه های ۳ روزه مهارت‌افزایی کارکنان سلامت نظام بهداشتی کشور با حضور اولین گروه از پزشکان منتخب کشور آغاز شد. بخش اعظم مراقبت‌هایی که یک فرد در زندگی دریافت می‌کند توسط خود او انجام می‌شود. در واقع دانش، مهارت و توانایی بیماران در خود مراقبتی تکمیل‌کننده تلاش پزشک در درمان است. از پنجره خودمراقبتی و توانمندسازی بیمار برای اتخاذ رفتار سالم، پزشکان فقط نویسنده نسخه‌های شفابخش نیستند، بلکه معماران سلامت بیماران خود هستند.

آموزش خودمراقبتی بخش مهمی از طبابت

رضایی با بیان اینکه افزایش دانش و مهارت کارکنان سلامت در خودمراقبتی از مسائل مهم اجرای صحیح برنامه پزشکی خانواده است، گفت: تقویت مهارت آموزش بهداشت به بیماران و توجه به عوامل اجتماعی تعیین کننده سلامت به عنوان بخش های مهمی از طبابت از اهداف افزایش دانش و مهارت  کارکنان سلامت در خود مراقبتی به حساب می‌آید.

اهمیت عملکرد پزشکان در تجویز نسخه‌های رفتاری -  اجتماعی

وی درباره کارگاه‌های مهارت‌افزایی توضیح داد: جمعی از اساتید برجسته آموزش بهداشت و آموزش پزشکی، این سلسله کارگاه‌ها را برگزار می‌کنند و امید است این حرکت به رضایت بیشتر بیماران، توانمندسازی بیشتر خانواده‌ها و بهبود سواد سلامت جامعه منجر شود. یک پزشک برای اینکه بتواند بیمار خود را در خودمراقبتی توانمند کند و همچنین در نوشتن نسخه رفتاری-اجتماعی عملکرد موفق‌تری داشته باشد، نیاز دارد تا ضمن شناخت صحیح مراجعه‌کننده، مهارت نیازسنجی رفتاربهداشتی، برنامه‌ریزی تغییر رفتار و بازبینی دوره‌ای برنامه تغییر رفتار را داشته باشد.

ضرورت توجه به آسیب‌های ثانویه بیماری‌های مزمن

مدیر دفتر آموزش و ارتقای سلامت وزارت بهداشت با بیان اینکه برخی بیماری‌ها مزمن هستند، گفت: بیماری‌های مزمن مانند MS، دیابت، فشارخون بالا، سکته مغزی و ... بیماری‌های پیچیده‌ای هستند که نمی‌توان با یک نسخه (در اصطلاح عام به نسخه طلایی و دست شفابخش معروف است) بیمار را درمان قطعی کرد؛ بلکه به ماه‌ها و سال‌ها مراقبت لازم است تا از پیشرفت بیماری جلوگیری کرد. نه تنها لازم است به بیماری زمینه‌ای مزمن بیمارتوجه داشت، بلکه ضرورت دارد که به پیامدهای روانی، انزوای اجتماعی و آسیب‌های ثانویه بیماری در فرد و خانواده نیز دقت کرد.

وی درباره تاثیر مسائل اقتصادی بر حوزه سلامت اظهار کرد: بحران‌های اقتصادی دنیای امروز، کشورهای جهان را برای ارتقای سلامت با چالش روبرو کرده و جوامع برای حفظ سلامت خود در خطر قرار گرفته‌اند. صاحب‌نظران سلامت برای خلق آینده‌ای سالم‌تر به مهارت پزشکان و سایر کارکنان سلامت در ارتباط شفابخش و آموزش خودمراقبتی بسیار تاکید دارند. سرمایه‌گذاری در حوزه آموزش کارکنان سلامت در زمینه خودمراقبتی، نه تنها کیفیت درمان را بهتر می‌کند، بلکه با شکل‌گیری رفتارهای سالم و افزایش حمایت خانواده از بیمار، کاهش هزینه‌های نظام سلامت را به دنبال دارد.