باید جسارت بازگویی مباحث جنگ را داشته باشیم

بنیانگذار نیروی دریایی سپاه با اشاره به اهمیت اتخاذ استراتژی درست در جنگ‌ها گفت: تمام درس جنگ استراتژی است. اگر کشورها در جنگ برای خودشان استراتژی درستی نداشته باشند یا بلند پروازی کنند در اتخاذ استراتژی به شکست خواهند رسید.

کد خبر: ۸۰۱۹۶۲

تاریخ: ۲۰ ارديبهشت ۱۴۰۴ - ۱۸:۴۷

به گزارش ایران اکونومیست، محمد درودیان، پژوهشگر و نویسنده دفاع مقدس در نشست تخصصی نقد و بررسی جلد پنجم مجموعه کتاب‌های «مسائل اساسی جنگ» با موضوع؛ «تغییر در استراتژی سپاه برای پیروزی نظامی در خاک عراق» بیان کرد: در معرفی کتاب چندین مشکل دارم. وقتی کتابی را می‌نویسم و تمام می‌شود دیگر ذهنم درگیر آن نیست و خودم منتقد آن می‌شوم.

وی گفت: می‌خواهم ابتدا سردار حسین علایی آغاز کند و پس از آن درباره این کتاب پنج جلدی که آن را نوشته‌ام صحبت کنم.

در ادامه ، سردار حسین علایی از فرماندهان و نویسندگان دفاع مقدس در سخنانی بیان کرد: آقای درودیان از برجسته ترین نویسندگان دفاع مقدس هستند. در بیشتر حوزه‌هایی که تحقیق کرده‌اند، پیشتاز هستند. خودش از ابتدا تا پایان جنگ شاهد در صحنه‌ای مختلف آن بوده و پس از جنگ وقت فراوانی را روی مطالعه جنگ و دفاع مقدس قرار داده است. از این رو کتاب‌های ایشان قابل توجه و استناد است. از آقای محمدزاده هم باید یاد کنیم. تدوین مسائل جنگ بسیار مهم است.

بنیانگذار نیروی دریایی سپاه گفت: درودیان اهل نوآوری است و با خوانش آثار او، هر کتابی که نوشته است نو آوری محسوب می‌شود و نگاه مسئله محور به جنگ دارد. او از نظر علمی بی‌طرفانه به جنگ پرداخته است . با وجود آنکه به شهدا و ارزش‌ها پایبند هستند اما تا کنون نشده که نگاه مقدس به جنگ داشته باشد و رویکردی انسانی و نگاه بشری به موضوع جنگ دارند.

وی با اشاره به آثار درودیان خاطرنشان کرد: با خوانش کتاب‌های سیر در جنگ و مسائل ، نگاه تحلیلی به سپاه و ارتش داشته است و از این جهت نیز  آثار ارزشمند هستند. کتاب پنج جلدی «مسائل جنگ» به مسائل پس از آزادسازی خرمشهر تا پایان جنگ پرداخته است.

سردار علایی افزود: پس از خرمشهر ادامه جنگ دو دلیل داشت. صدام به اهدافش به آغاز جنگ نرسد و یک وجب از خاک کشورمان را از دست ندهیم. به جنگ روسیه و اوکراین توجه کنید . بیشتر کشورهای جهان از اوکراین حمایت کردند تا اجازه ندهند روسیه پیروز شود اما اکنون همین کشورها پذیرفته‌اند که سرزمین‌های اوکراین که ۲۰ درصد از خاک این کشور است در دست روسیه بماند.   ما در جنگ حدود ۱۵ هزار کیلومتر از خاک کشورماندر دست صدام بود. ایران برای بازپس‌گیری این درصد کوچک، تنها با یاری خدا و فرمان‌های امام (ره)  مقاومتی نشان داد که نگذارد حاکمان در چنگ دشمن باقی بماند.

این نویسنده دفاع مقدس گفت: تاریخ دفاع مقدس به این دلایل یک گنج است که برای تمامی آینده ایرانیان درس دارد تا محکم به پیش بروند.   نمی‌توانیم بگوییم در تغییر استراتژی  جنگ فقط سپاه نقش داشته است بلکه کشور در آن نقش داشتند. در آن مقطع ما به دنبال شیوه و چگونگی پایان جنگ بودیم. امام خمینی هم در مذاکرات شورای عالی دفاع هم چنین سئوالی مطرح کردند.

وی اظهار کرد: حفظ تمامیت ارضی ایران، پذیرش معاهده الجزایر، مشخص شدن آغازگر جنگ، پذیرش تبعات حقوقی و مادی ناشی از آغازگری جنگ توسط عراق‌، چارچوب خانمه جنگ بوده است.  نظر اولیه امام مبتنی بر عبورنکردن از مرز بوده است. پیش از عملیات فتح المبین هم آقا محسن رضایی از امام(ره) کسب تکلیف کردند و نظر قطعی ایشان عبورنکردن از مرز و رسیدن به اهداف بوده است، اما پس خرمشهر شورای عالی دفاع استدلال می‌کند که برای پایان جنگ باید از مرز عبور کرد و عملیات رمضان هم از همین مقطع آغاز می‌شود.

سردار علایی گفت: آقای درودیان در جلد پنجم کتاب مسائل اساسی جنگ  از عملیات رمضان تا پایان جنگ شیوه ادامه جنگ و عبور از مرز را بحث کرده‌اند. آقای درودیان باید بگویند این تغییر استراتژی برای پیروزی نظامی بر عراق و صدام چگونه ارزیابی می‌شود؟

در ادامه،محمد درودیان نویسنده کتاب پنج جلدی مسائل اساسی جنگ توضیح داد: سردار علایی چارچوب مسائل پس از فتح خرمشهر را بیان کردند. در این کتاب من ننوشته‌ام مسائل اساسی در جنگ، بلکه به اسناد و آثار ارتش و سپاه توجه داشته‌ام. جنگ تاریخی شده است و آن نیل و موضوعات تمام شده اما پیامدهای سیاسی، اجتماعی، ساختاری و فرهنگی آن در کشورمان وجود دارد.   مسئله من گذشته نیست چرا که مباحث گذشته همواره موضوعیت دارد. آنچه آرامم نمی‌کند این است که اگر این تجربه به دعوای سپاه و ارتش محدود شود در تاریخ مدفون می‌شود.

این پژوهشگر گفت: در کتاب «سیری در جنگ» به موارد مرتبط با جنگ اشاره کرده‌ام. مسئله اکنون ما آینده است. به میزانی که برای ما درس شود برای ما می‌ماند و اگر به دعوای بین سپاه و ارتش تبدیل شود مردم ما حوصله خواندن آن را ندارند. به عنوان مثال ما در تاریخ مشروطه انباشت تاریخی نداریم و همچنان درگیر دعواهای آن هستیم. به میزانی که بتوانیم از این دعواها عبور کنیم این میراث برای آیندگان باقی خواهد ماند. به نظرم عملیات هفتم اکتبر جنگ آینده‌ای بود که در گذشته منتظرش بودیم. باید از این مباحث درس بگیریم.

وی ادامه داد: اگر فرماندهان جنگ به مفاهیم اساسی بپردازند در تاریخ می‌ماند. کاری که کرده‌ام این است که به مسائل اساسی بپردازم. قدرت اینکه بتوانم آن را در یک جلد بگنجانم نداشتم و برای همین کتاب پنج جلد شد. اسناد سپاه و ارتش فراوان بود و اگر به یک طرف می‌پرداختم دیگران به من نکاتی را یادآور می‌شدند.

درودیان افزود:  شکست‌ها عامل درس گرفتن و پیروزی آینده هستند. ما با درس پیروزی ایران و عراق در جنگ یک بخش را به خاطره تبدیل کردیم و کسی در این تردید ندارد. آنچه محل بحث است این است که قدرت فهم استراتژیک در جامعه را مخدوش کردیم و کسی نتوانسته قدرت پیش بینی در جنگ را داشته باشد. به این دلیل که به خاطره محدود شدیم.

وی گفت: با در نظر گرفتن منطق توافق و جنگ چگونه می‌توانیم فهم پیروزی در جنگ را ایجاد کنیم؟ کسی جوابی برای آن ندارد.   سپاه معتقد بود می‌شود امام معتقد بود که با سرنگونی صدام این پیروزی شکل بگیرد و آقای هاشمی اعتقاد داشت که با پیروزی بزرگ جنگ به پایان می‌رسد. اینکه چرا نتوانستیم جنگ را با پیروزی نظامی به پایان برسانیم، هیچ گاه فرماندهان ما به این پرسش پاسخ ندادند.  ما باید جسارت بازگو کردن این مباحث را داشته باشیم. روزی ما نیستیم و باید میراث خون شهدا حفظ شود و فقط برای تبلیغات نباشد. بلکه برای بیمه کردن کشور است. تا زمانی که ندانیم در جنگ ایران و عراق چه اتفاقی افتاده به نتیجه نخواهیم رسید.

در پایان این نشست، سردار حسین علایی از فرماندهان جنگ گفت: تمام این کتاب می‌خواهد بگوید ما استراتژی مان ایراد داشته یا نتوانستیم آن را درک کنیم. تمام درس جنگ استراتژی است. اگر کشورها در جنگ برای خودشان استراتژی درستی نداشته باشند یا بلند پروازی کنند در اتخاذ استراتژی به شکست خواهند رسید. معتقدم در بزرگترین تجربه ای که می‌توانیم بگیریم در تدوین و اتخاذ استراتژی درست است که با شرایط و منابع همخوانی داشته باشد.