فساد مالی در فیفا و آینده نامعلوم این نهاد جهانی

فسادهای مالی اخیر که در 20 سال گذشته بر فدراسیون بین المللی فوتبال (فیفا) و نهاد حاکم بر محبوب ترین رشته ورزشی جهان سایه افکنده، توجه فوتبال دوستان را به آینده این نهاد ورزشی جلب کرده است.

کد خبر: ۸۰۱۷۵

تاریخ: ۱۹ خرداد ۱۳۹۴ - ۱۴:۱۹

ایران اکونومیست - به گزارش منابع خبری، این نهاد در سال 1904 در پاریس تاسیس شد و در آغاز امر کمیته ای بود برای تصویب قوانین و اتخاذ رهنمودها برای رشته جدید فوتبال که از قضا شتابان هم گسترش پیدا کرد.

به دلیل آن که شهر پاریس مقر تشکیل فیفا بود، این سازمان هم حروف مختصر خود را از زبان فرانسه اقتباس کرد: ّFederation International de Football Association با نام اختصاری ˈFIFAˈ.

فیفا سازمان مدیریت و نظارت بر فوتبال جهان است و تقریبا اکثر مردم دنیا به نوعی با آن ارتباط دارند.

ژوزف سپ بلاتر در سال 1998 به عنوان جانشین ˈژائو هاوه لانژˈ برزیلی به ریاست این سازمان برگزیده شد.

فیفا در دوران مدیریت هاوه لانژ هم گرفتار بحران های رسوا کننده ای بود. در دوران مدیریت هاوه لانژ , مقامات فیفا متهم به سوء مدیریت مالی، ارتشاء و تبعیض جنسیتی بودند، اما امروز این رسوایی به حدی گسترده شده است که موجب شده مقامات آن پس از سال ها تصمیم بگیرند مراقبت بیشتری از این ورزش به عمل آورند.

بنا به اعلام دستگاه قضایی آمریکا ،ماجراهای فساد مالی در فیفا در بیست سال گذشته اتفاق افتاده و نزدیک به 150 میلیون دلار به طور غیرقانونی رد و بدل شده است.

موضوع ارتشاء در روند اعطای میزبانی مسابقات فوتبال جام جهانی 2022 به قطر هم سال هاست که مطرح شده است.

علی الدین هلال وزیر ورزش پیشین مصر در اوایل این هفته اتهام رشوه گیری جک وارنر در روند اعطای میزبانی جام جهانی 2010 را تایید کرد.

نایب رییس پیشین فیفا از ترینیداد و توباگو از طرف دادگستری آمریکا به فساد مالی، باج گیری و پولشویی متهم شده و از روز چهارشنبه هفته گذشته نامش در فهرست افراد به شدت تحت تعقیب اینترپل وارد شده است.

دستگاه قضایی آمریکا نیز در کیفرخواستی که بر ضد جک وارنر تهیه کرده، وی را متهم کرده است که در ازای سه رای، 10 میلیون دلار رشوه دریافت کرده است تا از نامزدی آفریقای جنوبی برای کسب میزبانی جام جهانی 2010 حمایت کند. اما مسئولان فوتبال آفریقای جنوبی اتهام فساد را در این زمینه رد و تاکید کرده اند که به نشانه همبستگی، 10 میلیون دلار به فدراسیون فوتبال این کشور حوزه کارائیب کمک کرده اند.

این در حالی است که دومنیکو اسکالا رییس کمیته مستقل رسیدگی به شکایات فیفا درگفت و گو با روزنامه سوئیسی زودیچه سایتونگ اعتراف کرد که هر چند هنوز اسناد و مدرکی دال بر فساد مالی این کشورها پیدا نشده است ولی اگر اسناد و شواهدی به دست آید که ثابت کند قطر و روسیه میزبانی جام های جهانی آینده فوتبال را فقط از طریق رشوه دادن به مسئولان فیفا به دست آورده اند، این احتمال وجود دارد که میزبانی این رویداد ورزشی از آنها گرفته شود.

روزنامه تلگراف چاپ انگلیس روز شنبه پرده از رسوایی برداشت که دریک سوی آن کشور آلمان و در طرف دیگر کشور عربستان قرار دارد. بر این اساس ، عربستان در قبال موافقت برلین با امضای یک توافقنامه تسلیحاتی ویژه با ریاض، با واگذاری میزبانی جام جهانی سال 2006 به کشور آلمان موافقت کرده بود.

این خبرها زمانی منتشر می شود که رییس اتحادیه فوتبال انگلیس پیش بینی کرد سپ بلاتر رییس مستعفی فیفا در ادامه پیگیری پرونده فساد در فدراسیون بین المللی فوتبال، بازداشت خواهد شد.

** چه اتفاقاتی بعد ازدستگیری مقامات فیفا در 27 مه (6 خرداد) روی داد؟
اگر چه یک هفته در سیاست مدت زمان طولانی است ولی در فیفا یک عمر است. به دنبال رسوایی های مالی در چند دهه اخیر، مسئولان اجرایی سابق و کنونی فیفا هم اکنون در پلیس اف.بی.آی آمریکا خیلی عصبانی هستند.

چندین نفر از مقامات فیفا دو هفته قبل و دو روز قبل از برگزاری انتخابات فیفا، توسط پلیس زوریخ سوئیس به اتهام اخاذی، کلاهبرداری و پولشویی دستگیر و تحویل دادستانی آمریکا شدند.

با این وجود، شصت و پنجمین کنگره فیفا که در حقیقت قانونگذار برای بحث و تصمیم گیری در مورد مسائل مهم مدیریتی جهانی فوتبال محسوب می شود، روز جمعه 8 خرداد 94 به میزبانی زوریخ برگزار شد و سپ بلاتر برای پنجمین دوره متوالی به عنوان رییس این نهاد انتخاب شد و فقط 4 روز بعد از انتخاب مجدد، از این سمت استعفا داد.

این در حالی است که هفت نفر از مقامات فیفا توسط افسران سوئیسی، دو روز قبل از برگزاری انتخابات فیفا دستگیر شدند.

علاوه بر مقامات ارشد بازداشت شده، پنج مقام اجرایی دیگر فیفا هم متهم به توطئه برای اخاذی و فساد اداری هستند.

جفری وب رییس کنفدراسیون فوتبال کونکاکاف و نایب رییس فیفا ، جک وارنر که پیش از وب ریاست کنفدراسیون حوزه کارائیب را بر عهده داشت، اوگنیو فیگوئردو، رئیس فدراسیون اروگوئه و فوتبالیست سابق، ادورادو لی، رییس فدراسیون کاستاریکا، خولیو روچو، مامور توسعه فیفا، رافائل اسکوئیول، رییس فدراسیون ونزوئلا، خوسه ماریا مارین، رییس سابق فدراسیون برزیل ونیکولاس لئوز، رییس سابق کنفدراسیون آمریکا جنوبی در بین این دستگیرشدگان بوده اند که به اتهام 47 فقره کلاهبرداری و پولشویی متهم شدند.

دستگیری جفری وب، رییس کنفدراسیون فوتبال کونکاکاف (کنفدراسیون اتحادیه فوتبال آمریکای شمالی و مرکزی و کارائیب) و نایب رییس فیفا خیلی ها را در فوتبال شوکه کرد، همچنین موقعیت بلاتر را تخریب کرد.

اسناد نشان می دهد 10 میلیون دلار از سوی فیفا به حساب جک وارنر ریخته شده که این پول که به نمایندگی از آفریقای جنوبی و پیش از میزبانی جام جهانی 2010 پرداخت شد، قرار بود در جهت توسعه فوتبال در میان جامعه آفریقایی های حوزه کارائیب مصرف شود.

اما اسناد تازه نشان می دهد که وارنر از این مبلغ برای مقاصدی همچون وام شخصی و پولشویی استفاده کرده است.

نیکولاس لئوس رییس سابق کنفدراسیون فوتبال امریکای جنوبی (کانمبول) در میان 14 عضو فیفا بود که دادگستری آمریکا علیه آنها به اتهام پولشویی و فساد مالی اعلام جرم کرد.

ریکاردو تیکسیرا رییس سابق اتحادیه فوتبال برزیل که که در سال 2012 مجبور به استعفا شد نیز در میان بازداشت شدگان بود.

همچنین چاک بلیزر عضو سابق کمیته اجرایی فیفا و دبیرکل سابق کونکاکاف است که برای 21 سال دست راست وارنر بود، نیز در میان دستگیرشدگان بود .

وی دو سال قبل به خاطر میلیونها دلار مالیات پرداخت نشده در سال 2013 ، گناهکار شناخته شد.

بلیزر مدعی شده که کشورهای فرانسه و آفریقای جنوبی هم ‏میزبانی شان را با پرداخت رشوه به دست آوردند.

براساس نوارصوتی منتشر شده از بلیزر که در دادگاه فدرال منطقه نیویورک درتاریخ 25 نوامبر 2013 ارایه شد ، وی گفت: در دوره فعالیتم در فیفا و کونکاکاف به همراه چند نفر دیگر رشوه و باج دریافت کردیم.

** چه چیز دیگری در اف.بی.ای تحت بررسی است؟
دنیای 25ساله فوتبال هم اکنون مورد سوء ظن آمریکا است. بازرسان سوئدی به دنبال تحقیقات در باره برگزاری مسابقات پرهرج و مرج برای میزبانی جام جهانی 2018 و 2022 هستند و اف .بی.آی به دنبال این مساله است.

رای برای میزبانی جام جهانی 2010 که آفریقای جنوبی در آن برنده شد نیز مورد سوء ظن است . همچنین رای گیری جام جهانی 1998 در فرانسه و رشوه های که توسط مراکش و سازمان دهندگان جام جهانی 2014 پرداخت شده نیز از دیگر موارد مورد بررسی است.

** آیا احتمال آن وجود دارد که برای جام جهانی 2018 و 2022 رای گیری دوباره شود؟
مایکل گارسیا وکیل آمریکایی قبلا برای تحقیق درباره فرآیند اعطای میزبانی جام های جهانی 2018 و 2022 توسط فیفا استخدام شده بود. او در رزوهای اخیر، دریافت امتیاز میزیانی از سوی روسیه و قطر را نامشروع خواند. او چند هفته بعد از انتشار گزارشش به خاطر نحوه برخورد فیفا با یافته های گزارش استعفا کرد و اظهاراتش به بحث های تازه در مورد سلامت فرآیند تعیین میزبانی 2018 و 2022 دامن زد.

شیخ حمد بن خلیفه بن احمد آل ثانی رییس فدراسیون فوتبال قطر به همتای روسی خود به استناد به همکاری با هیات تحقیق کننده مربوطه، در این باره گفت: به طور کامل با گارسیا همکاری کردیم و مشخص شد کار خطایی انجام نداده ایم. با این حال مشکلی با تحقیقات دادستان سوئیس درباره برگزاری این دو جام جهانی نداریم. از دایک می خواهیم که نگرانی هایش را درباره میزبانی جام جهانی 2022 به صورت قانونی برطرف کند.

از سوی دیگر یکی از مقامات ارشد اتحادیه فوتبال انگلیس روز شنبه اعلام کرد در صورتی که میزبانی جام های جهانی 2018 و 2022 از روسیه و قطر گرفته شود انگلیس علاقه ای به میزبانی این جام ها نخواهد داشت. انگلیس یکی از نامزدهای میزبانی جام جهانی 2018 بود که تنها دو رای به دست آورد.

** چرا بلاتر 4 روز بعد از انتصاب مجدد کناره گیری کرد؟
سپ بلاتر در این باره گفت: ظاهراً انتخاب من برای همه اعضا خوشایند نبوده است. بنابراین، من این جلسه را تشکیل دادم تا صحبت هایی را داشته باشم . من همین جا استعفا می دهم . نمی خواهم بمانم. حالا من این جا را به شما واگذار می کنم البته باید برخی از مراحل قانونی طی شود.

با توجه به اتفاقات اخیر در فیفا احتمال می رود سپ بلاتر نیز برای فرار از دستگیری و متهم شدن، استعفا داده باشد. وی از سال 1998 بر فیفا حکمرانی می کند که این موضوع، انتقادات زیادی را در پی داشته است.

** آیا بلاتر تا پایان سال می ماند؟
بلاتر یک روز بعد از استعفا به کارش بازگشت و قول داد که اصلاحات گسترده ای برای محدود کردن قدرت روسای کنفدراسیون انجام دهد. ولی خیلی ها اعتقاد دارند که او هم اکنون یک مرد مرده است و بازرسان اف.بی .آی و افراد نزدیک او ، وی را مجبور خواهند کرد در ماه های آینده در کناری بایستد و نظاره گر باشد.

** دیدار فرانسه و ایرلند در جام جهانی2010
تیری آنری بازیکن بازنشسته فوتبال فرانسه با گل خود در دیدار برابر ایرلند در سال 2009 ، باعث شد که ایرلند از صعود به جام جهانی بازماند.

جان دلانی رییس اتحادیه فوتبال ایرلند خاطرنشان کرد که فیفا 5 میلیون یورو به فدراسیون فوتبال ایرلند رشوه داد تا آنها پس از اتفاقاتی که در پلی اف جام جهانی 2010 روی داد شکایت نکنند. در بازی فرانسه و ایرلند در پلی آف بود که فرانسه روی خطای محرز تیری آنری و پاس او به گل رسید و بازی را برد. در آن هنگام ایرلندیها خواستار آن شدند که به عنوان تیم سی و سوم راهی جام جهانی شوند و بلاتر درخواست آنها را به سخره گرفت. در هر حال فیفا سپس تصمیم گرفت که مبلغی پول به ایرلندیها بپردازد تا آنها دست از شکایت بردارند. در قراردادی که فیفا و ایرلند امضا کرده اند این جمله آمده است که: اگر این را علنی کنید شما را جریمه می کنیم.

دلانی گفته است: ما احساس کردیم باید از فیفا شکایت کنیم؛ هم به دلیل خطای آنری و هم به دلیل رفتار بلاتر که به ما خندیده بود.

این در حالی است که ژاک لمبرت که ریاست کمیته برگزاری جام ملتهای اروپا درسال 2016 فرانسه را نیز برعهده دارد اخیرا گفته است : اطمینان دارم که هیچ اقدام غیرقانونی از طرف تیم فرانسه در آن زمان صورت نگرفته است.

فرانسه درسال 1992 میزبانی جام جهانی 1998 را با دریافت 12 رای اعضای کمیته اجرایی فیفا مقابل 7 رای برای تنها رقیب خود مغرب به دست آورد.

** تحقیقات بعدی اف بی آی چیست؟
بازرسان آمریکا گفتند که تحقیقات هفته گذشته تازه در مراحل اولیه بود و دو نسل فساد پشت سر فیفا است، که اشاره به گواهی و شهادت بلیزر دارد. در ضمن روند استرداد مجرمان به دنبال دستگیری 7 نفر از مقامات فیفا در زوریخ ادامه دارد.

به نظر می رسد این روزها فوتبال که از ورزش های جذاب و پرهیجان دنیا به شمار می رود دچار عفونت فساد شده است و از هر سو این بیماری بر مهمترین نهاد حاکم بر فوتبال فشار وارد می کند .

در حال حاضر همه چشم ها منتظر این هستند که بالاخره پس از استعفای سپ بلاتر چه کسی جایگزین وی می شود و آیا وی می تواند در بهبود وضعیت فیفا گام بردارد.