خلیج‌فارس؛ آیینه هویت تمدنی و حافظه جهانی

وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی با تاکید بر اینکه خلیج‌فارس، آیینه هویت تمدنی و حافظه جهانی گفت: خلیج‌فارس صرفاً یک پهنه آبی در جنوب غربی آسیا نیست؛ بلکه مفهومی ژئوتمدنی است که در تار و پود تاریخ، هویت و حافظه‌ ملتی ریشه‌دار جای گرفته است.

کد خبر: ۸۰۱۳۰۰

تاریخ: ۱۸ ارديبهشت ۱۴۰۴ - ۱۵:۲۴

به گزارش روز پنج شنبه ایران اکونومیست از روابط عمومی وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی، سیدرضا صالحی‌امیری در واکنش به تلاش‌های اخیر برای تحریف نام «خلیج فارس» در یادداشتی نوشت: این پهنه نه با الفاظ زاده شده و نه با اعلامیه‌ها دگرگون خواهد شد؛ خلیج‌فارس، روایت مکتوبی از هزاران سال تداوم فرهنگی، سیاسی و جغرافیایی ایران‌زمین است که در سکونت‌گاه‌ها و بنادر تاریخی، معماری و شهرسازی، میراث ملموس و ناملموس چند هزار ساله مرتبط با خلیج‌فارس، اسناد تاریخی، نقشه‌های معتبر جهانی و حافظه جمعی بشر ثبت و ضبط شده است.

امروز، طرح ادعاهای بی‌پایه در خصوص تغییر نام این میراث بشری، نه برآمده از جهل، بلکه برخاسته از پروژه‌ای سیاسی برای تحریف هویت و تضعیف اقتدار تاریخی ملتی است که همواره در کانون تعاملات جهانی نقش‌آفرین بوده است. تلاش برای تغییر نام، نه دغدغه‌ جغرافیاست و نه حاصل اجماع علمی؛ بلکه ابزاری است برای استتار واقعیت‌های تاریخی و تحریف میراث مشترک بشری.

در منظومه‌ فکری و راهبردی جمهوری اسلامی ایران، خلیج‌فارس نه‌تنها یک مؤلفه‌ جغرافیایی بلکه سنگ‌بنای قدرت نرم فرهنگی، پیشران دیپلماسی منطقه‌ای و رکن‌ اساسی اقتصاد دریاپایه محسوب می‌شود. این نگاه، برگرفته از اسناد بالادستی و مبتنی بر ظرفیت‌های مشترک فرهنگی با همسایگان جنوبی ایران است.

ما بر این باوریم که خلیج‌فارس می‌تواند به بستری برای هم‌زیستی، صلح پایدار، گفت‌وگوی فرهنگی و هم‌افزایی اقتصادی بدل شود. از همین منظر، هر تلاشی برای حاشیه‌سازی در اطراف نام آن، نه‌تنها بی‌اثر، بلکه برخلاف ضرورت‌های ژئوپلیتیکی جهان معاصر است. صلح، گفت‌وگو و احترام متقابل، پایه‌های عقلانیت در نظم منطقه‌ای نوین‌اند و خلیج‌فارس، باید نماد این عقلانیت بماند.

یادآوری این نکته ضروری است که نام خلیج‌فارس در هزاران سند معتبر بین‌المللی، مکاتبات رسمی رهبران ‌منطقه تا اواخر قرن بیستم و همچنین در آثار علمی و جغرافیایی، به صراحت به همین عنوان آمده است. تحریف آن، نه ارزش حقوقی دارد، نه پذیرش علمی و نه مشروعیت تاریخی.

ایران هرگز در برابر تحریف حافظه جهانی سکوت نخواهد کرد. ما نه با تنش، بلکه با استدلال، نه با تقابل، بلکه با تبیین و نه با هیجان، بلکه با عقلانیت، از میراث تاریخی‌مان دفاع خواهیم کرد.

به همسایگان خود توصیه می‌کنیم در دام پروژه‌های التهاب‌زا و تبلیغاتی نیفتند. منافع بلندمدت منطقه، در گرو حفظ احترام متقابل، هم‌گرایی فرهنگی و ثبات ژئوپلیتیکی است. این احترام، از شناخت واقعیات تاریخی آغاز می‌شود و خلیج فارس، یکی از همین واقعیات خدشه‌ناپذیر است.

ما در وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی، با اتکا بر دیپلماسی فرهنگی، از ظرفیت‌های جهانی برای تثبیت هویت تاریخی خلیج‌فارس بهره خواهیم گرفت. گردشگری فرهنگی، مستندسازی بین‌المللی، توسعه همکاری‌های منطقه‌ای و روایت‌گری تمدنی، ابزارهای مشروع ما برای تقویت این هویت هستند.

خلیج‌فارس، نه یک نام کهن بلکه یک میراث زنده است. پاسداری از آن صرفاً دفاع از یک واژه نیست؛ بلکه حراست از حقیقت، حافظه و هویت ملتی است که هزاران سال بر پهنه تاریخ ایستاده است.

این نام، خواهد ماند. چون حقیقت، ماندگار است.