پیشگیری همیشه بهتر از درمان؛ نقش خودمراقبتی در کنترل بیماری‌ها

مراقبت بیماری‌های واگیر به معنای شناسایی و کشف موارد بیماری‌های عفونی واگیرداری است که می‌توانند باعث بیماری‌زایی گسترده و عوارض زیاد در جامعه انسانی شوند.

کد خبر: ۸۰۰۶۹۴

تاریخ: ۱۷ ارديبهشت ۱۴۰۴ - ۱۳:۰۹

‌عوامل بیماری‌زای عفونی متعددی توانایی ایجاد بیماریهای خطرناک و گاها کشنده را دارا هستند که درصورتیکه به موقع شناسایی و کشف شوند، می توان با مداخلات کنترلی و مراقبتی مناسب و بموقع از انتقال و انتشار گسترده آنها در جوامع انسانی پیشگیری کرد و لذا همکاری و همیاری مردم در شناسایی و گزارش اینگونه موارد بسیار کمک کننده خواهد بود.

تعدادی از عوامل عفونی واگیر که در دنیا وجود دارند، بنا به دلایل جغرافیایی و تغییرات مولکولی و زیست شناختی می توانند از حالت معمول خود خارج شده و توانایی بیماری‌زایی گسترده و شدید را به دست آورند و بدین طریق باعث انتشار و انتقال مجدد در قالب بیماری های نوظهور و جدید شوند و لذا خطر انتقال و انتشار اینگونه بیماری ها همیشه وجود دارد.

با توجه به اینکه تعدادی از بیماری های واگیر بومی هر منطقه جغرافیایی خاص هستند، چنانچه افراد غیر محلی در چنین مناطقی تردد یا مسافرت کنند، ممکن است به این بیماری ها آلوده و مبتلا شوند و لذا رعایت دستورالعمل ها و توصیه های بهداشتی در هر منطقه ضروری و الزامی است.

در هنگام مسافرت به سایر مناطق دنیا توجه به بیماری های عفونی و واگیر شایع در آن مناطق ضروریست و لذا باید قبل از سفر اطلاعات کافی در این مورد کسب شده و توصیه های بهداشتی هر منطقه مورد رعایت قرار گیرد.

در صورت مسافرت یا تردد در سایر کشورها و در هنگام برگشت به مقصد، چنانچه علائم ناخوشی و بیماری (بالاخص تب، علائم تنفسی، علائم گوارشی، علائم پوستی، علائم عصبی) در طی حداقل ۲-۳ هفته پس از برگشت ظاهر شد، باید بلافاصله به پزشک یا مرکز ارائه کننده خدمات سلامت مراجعه شده و ذکر شود که مسافرت خارجی داشته اند.

در صورت بروز تب، علائم تنفسی، علائم گوارشی، علائم پوستی، علائم عصبی، هرگونه علامت ناخوشی و بیماری در طی حداقل ۲ -۳ هفته پس از برگشت از مسافرت یا در تماس با مسافران و مهمانان خارجی، بلافاصله به پزشک یا مرکز ارائه کننده خدمات سلامت مراجعه شود.

با عنایت به بروز و شیوع بیماری های نوظهور و جدید در سایر کشورها، ضروری است در هنگام تماس یا ارتباط با اتباع خارجی، بالاخص اتباع خارجی که طی ۲ تا ۳ هفته اخیر از مسافرت برگشته اند و یا آنانی که دارای مهمان اتباع خارجی بوده اند یا در تماس هستند، لازم است حداقل ۲ تا ۳ هفته علائم حیاتی افراد تحت مراقبت قرار گرفته و چنانچه علائم ناخوشی و بیماری (بالاخص تب، علائم تنفسی، گوارشی، پوستی و عصبی) ظاهر شد، بلافاصله به پزشک یا مرکز ارائه کننده خدمات بهداشتی مراجعه شود.

همچنین، در صورت تماس یا ارتباط با مسافر یا مهمانی که به تازگی و در طی ۲ تا ۳ هفته اخیر از مسافرت خارجی مراجعه کرده است، لازم است حداقل به مدت ۲ تا ۳ هفته علائم حیاتی افراد تحت مراقبت قرار گرفته و چنانچه علائم ناخوشی و بیماری ظاهر شد، بلافاصله به پزشک یا مرکز ارائه کننده خدمات بهداشتی مراجعه شود.

مسافران ورودی از کشورهای خارجی لازم است در هنگام ورود به کشور، نسبت به خوداظهاری در زمینه داشتن علائم بیماری واگیر (بالاخص تب، علائم تنفسی، گوارشی، پوستی و عصبی) به پرسنل بهداشتی مراقبت مرزی ( پایگاه مراقبت بهداشتی مرزی) اقدام کنند. این اطلاع رسانی و اعلام مرزی در صورتیکه فرد از یک کشور دارای اعلام طغیان بیماری واگیر یا بروز بیماری ناشناخته باشد، بسیار ضروری است. در صورتی که علائم بیماری یا ناخوشی بعد از چند روز پس از ورود به کشور ظاهر شود، ( حداقل در طی ۲ تا ۳ هفته پس از ورود) بلافاصله به پزشک یا مرکز ارائه کننده خدمات بهداشتی مراجعه شود.

خودمراقبتی به معنای رعایت اصول بهداشت فردی و بهداشت اجتماعی و همچنین توجه به سلامت عمومی، یک اصل است که در صورت بروز علائم ناخوشی و بیماری بلافاصله فرد با پرهیز از خوددرمانی غیر اصولی و با خود اظهاری باید به پزشک یا مرکز ارائه کننده خدمات بهداشتی مراجعه کرده و در صورت وجود احتمال بروز یک بیماری عفونی واگیر، از انتقال و انتشار گسترده ان به اعضای خانواده و جامعه پیشگیری کند.

درصورت داشتن علائم بیماری های تنفسی مانند سرماخوردگی تا برطرف شدن علائم از حضور در محل تحصیل، کار و جامعه خودداری کنید.

در زمان حضور در محل های تجمع، برای حفاظت از خود در برابر بیماری های عفونی واگیردار از ماسک استفاده کنید.

شست و شوی دست ها و خودداری از تماس دست با سر و صورت، یک راهکار موثر برای پیشگیری از ابتلا به بیماری های تنفسی واگیر است.

*رییس مرکز مدیریت بیماری های واگیر وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی