برنامه‌های اربعین در سال‌های اخیر همواره رو به پیشرفت و گسترش بوده‌اند

در جلسه کمیته فرهنگی و آموزشی اربعین که  با محوریت انتخاب و معرفی شعار اربعین در محل سازمان حج و زیارت برگزار شد بر ضرورت پویایی و نوآوری مستمر در فعالیت‌های مرتبط با مراسم اربعین تأکید شد.

کد خبر: ۸۰۰۱۹۳

تاریخ: ۱۶ ارديبهشت ۱۴۰۴ - ۱۵:۱۰

به گزارش ایران اکونومیست، حجت‌الاسلام والمسلمین سید عبدالفتاح نواب- نماینده ولی‌فقیه در امور حج و زیارت- امروز سه‌شنبه( ۱۶ اردیبهشت) در جلسه کمیته فرهنگی و آموزشی اربعین که  با محوریت انتخاب و معرفی شعار اربعین در محل سازمان حج و زیارت برگزار شد بر ضرورت پویایی و نوآوری مستمر در فعالیت‌های مرتبط با مراسم اربعین تأکید کرد و گفت: اگر پویایی نباشد و برنامه‌ها هر سال بهتر از قبل اجرا نشوند و کارهای نو و خلاقانه انجام نشود، به مرور حذف خواهیم شد. راه امام حسین(ع) نیز همین‌گونه است؛ هر سال یاران و خادمان جدیدی می‌یابد و پویا پیش می‌رود. به لطف خدا، برنامه‌های اربعین در سال‌های اخیر همواره رو به پیشرفت و گسترش بوده‌اند.

وی در ادامه به دیدار اخیر خود با سفیر قطر در تهران اشاره کرد و گفت: قطر در مکه مکرمه، در ایام حج، مسیر بین طریق طائف تا خیابان بن باز را در اختیار دارد و مسجدی بزرگ و باشکوه ساخته است که بخش‌های کنسولی این کشور نیز در آن مستقر هستند. در دیدار با سفیر قطر به ایشان گفتم که کشور قطر با توجه به توان اقتصادی و حضور شیعیان و محبان اهل بیت در این کشور، می‌تواند نقش مؤثری در خدمت به زائران اربعین ایفا کند، اما جای خالی قطر در این مسیر حس می‌شود.

نواب افزود: به سفیر قطر گفتم که با وجود مشکلات فراوان، فلسطینی‌ها در مسیر پیاده‌روی نجف تا کربلا موکب "الاقصی" را راه‌اندازی کرده‌اند، و این موضوع باعث تعجب او شد. تأکید کردم که کشوری چون قطر می‌تواند خدماتی ارائه دهد که در یادها بماند. البته اگر قطر هم وارد میدان نشود، کار امام حسین(ع) به هر حال پیش خواهد رفت، چرا که مشتاقان خدمت به زائران اربعین بسیار زیاد هستند. سفیر قطر که سید هم بود، پس از شنیدن سخنانم به فکر فرو رفت و وعده داد که پیگیری‌هایی برای انجام اقدامات و خدمات‌رسانی در این مسیر انجام خواهد داد.

حجت الاسلام نواب با بیان اینکه فعالیت‌ها در این مسیر جنبه سیاسی ندارند، تأکید کرد: کار ما در راستای راه امام حسین(ع) است، نه سیاست.

وی با طرح این پرسش که «گر بخواهیم پویایی داشته باشیم، باید چه کنیم؟ ادامه داد: خداوند به ما رهبری پویا عطا کرده است. در دیدار اخیر دست‌اندرکاران کنگره حج با مقام معظم رهبری، نخستین سخن ایشان درباره دلداری به خانواده‌های جان‌باختگان حادثه بندر شهید رجایی بندرعباس بود، نه درباره مناسک حج. این توجه به مردم و خانواده‌های داغ‌دیده نشان از رهبری زنده، دلسوز و پویای انقلاب دارد.

نماینده ولی‌فقیه در امور حج و زیارت افزود: چنین رهبری باعث می‌شود انسان نیز سعی کند برنامه‌هایش هر سال نوتر و بهتر باشد. در سال‌های اخیر رهبر انقلاب نکات مهمی درباره اربعین بیان کرده‌اند و هرچند کمیته فرهنگی اربعین گام‌هایی برداشته، اما هنوز حق مطلب به طور کامل ادا نشده است.

حجت الاسلام نواب همچنین با اشاره به ظرفیت‌های بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی در مراسم اربعین گفت: سفر اربعین بستر مناسبی برای تحقق ابعاد معنویت، اخلاق و سبک زندگی مورد تأکید در بیانیه گام دوم است. هرچند برخی افراد تازه‌وارد به این مراسم ممکن است هنوز این ارزش‌ها را به‌طور کامل رعایت نکنند، اما حضورشان نشان می‌دهد که زمینه دعوت امام حسین(ع) را دارند. ما باید شرایطی فراهم کنیم که این افراد در مسیر اخلاق و سبک زندگی مطلوب رشد کنند.

نماینده ولی‌فقیه در امور حج و زیارت در ادامه با تأکید بر اهمیت جهاد تبیین اظهار کرد: حرکت زینبیِ تبیین و روشنگری، یکی از نیازهای اصلی راهپیمایی اربعین است و باید در آن پررنگ شود. پیام نوروزی رهبر انقلاب نیز بر نهج‌البلاغه امام علی(ع) تأکید داشت، در حالی که حرکت پیاده‌روی اربعین از محل شهادت این امام بزرگوار آغاز می‌شود. بنابراین ضروری است که نهج‌البلاغه در اربعین مورد توجه جدی قرار گیرد. سبک زندگی، معنویت و اخلاق را می‌توان از نهج‌البلاغه آموخت. باید آسیب‌های روحی جامعه را رصد کرده و درمان آن‌ها را از کلمات امام علی(ع) بجوییم. یک جمله از حضرت می‌تواند تحولی بزرگ ایجاد کند. نباید از نهج‌البلاغه غافل شویم، بلکه باید از آن بهره‌گیری کنیم.

شعار «انا علی العهد» به‌عنوان شعار رسمی اربعین ۱۴۰۴ انتخاب شد

درادامه این نشست، حجت‌الاسلام والمسلمین احمدی- رئیس کمیته فرهنگی و آموزشی اربعین-  با بیان اینکه هر ساله برای موسم اربعین شعاری با مشورت و همکاری نهادهای داخلی و خارجی انتخاب می‌شود، گفت: شعار اربعین باید نمایانگر روح حماسه عاشورا و هم‌راستا با شرایط منطقه‌ای و جهانی باشد. این شعار باید پیام نهضت اربعین را که پرچم برافراشته عاشوراست، منتقل کند. در این راستا، با همکاری و رایزنی با نهادهایی همچون مجمع جهانی اهل‌بیت(ع)، مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه، سازمان اوقاف و امور خیریه، بعثه مقام معظم رهبری و همچنین گروه‌هایی از کشور عراق، هفت شعار پیشنهادی مطرح شد. پس از بررسی و جلسات کارشناسی که در بغداد برگزار شد، دو شعار نهایی انتخاب شدند.

احمدی ادامه داد: با توجه به شعاری که مردم لبنان در مراسم تجلیل از شهدای مقاومت سر دادند، شعار "أنا علی العهد" (من بر عهد خود هستم) به عنوان شعار نهایی انتخاب شد. این شعار در جلسه‌ای که هفته گذشته به صورت همزمان در تهران و بغداد برگزار شد، به ستاد مرکزی اربعین پیشنهاد و در نهایت تصویب شد.

رئیس کمیته فرهنگی و آموزشی اربعین با اشاره به مضمون این شعار گفت: هم زیارت عاشورا و هم زیارت اربعین، تجدید عهد و پیمان با حضرت امام حسین(ع) و راه سرخ شهیدان است. ما در مراسم اربعین با تکیه بر آموزه‌های قرآنی، بار دیگر با پیامبر اسلام(ص)، امیرالمؤمنین(ع) و ائمه هدی(ع) پیمان می‌بندیم. شهدای مقاومت نیز با همین عهد، نهضتی آفریدند و جان خویش را در راه آن فدا کردند.

وی در ادامه با اشاره به نقش دفتر مقام معظم رهبری در شکل‌گیری ستاد مرکزی اربعین اظهار داشت: دفتر معظم‌له، با تشکیل شورای سیاست‌گذاری بین‌الملل با عضویت ۳۶ دستگاه، از ما خواست سند جامع فرهنگی اربعین را با رویکردی بین‌المللی و تمدنی تدوین کنیم.

احمدی با بیان اینکه جلسات متعددی در طول یک سال گذشته در ایران و عراق برگزار شده، افزود: پژوهشگاه شهید سلیمانی کمک‌های فکری و برنامه‌ریزی گسترده‌ای ارائه داد. همچنین دانشکده‌های امام صادق(ع) و امام حسین(ع) میزبان نشست‌های اندیشه‌ورز متعددی با مشارکت گروه‌های مختلف علمی و فرهنگی بودند که نهایتاً به تدوین پیش‌نویس سند فرهنگی اربعین انجامید. در فرآیند تدوین سند، بیش از ۸۰ پایان‌نامه و رساله علمی تحلیل و بررسی شد. مبنای فکری این سند فرمایشات مقام معظم رهبری و بیانیه گام دوم انقلاب قرار گرفت. ضروری است اربعین را از نگاه صرفاً ایرانی یا عراقی خارج کنیم و به یک رویداد جهانی با حضور میلیون‌ها زائر از سراسر جهان تبدیل نماییم. شعاری که امسال انتخاب شد، گویای این رویکرد جهانی است.

وی با اشاره به شعار مکمل «همه جهان در اربعین و اربعین در همه جهان» گفت: باید اربعین در همه نقاط جهان برگزار شود. این حرکت آغاز شده و امیدواریم که از تمام کشورها نمایندگانی در این راهپیمایی عظیم حضور یابند و پیام اربعین به گوش جهانیان برسد.

دبیر ستاد مرکزی اربعین: سند جامع فرهنگی اربعین به‌زودی نهایی و الگویی برای خدمت به زائران خواهد شد

در ادامه این نشست باقری- دبیر ستاد مرکزی اربعین- با تبریک دهه کرامت و میلاد با سعادت حضرت ثامن‌الحجج(ع) گفت: تمام تلاش‌هایی که در طول سال در ستاد مرکزی اربعین با مشارکت ۱۸ کمیته لشکری، کشوری و نهادهای حاکمیتی صورت می‌گیرد، با هدف ارتقای فرهنگ و معنویت انجام می‌شود. این فعالیت‌ها در نهایت بر دوش کمیته فرهنگی و آموزشی اربعین سنگینی می‌کند، که مسئولیت اصلی انتقال پیام و روح اربعین را بر عهده دارد.

وی با اشاره به فرآیند آسیب‌شناسی فعالیت‌های سال‌های گذشته افزود: دغدغه‌هایی که ستاد دارد، از طریق رصد دقیق و آسیب‌شناسی توسط ۱۸ کمیته تخصصی بررسی می‌شود. چالش‌ها و کاستی‌هایی که در دوره‌های قبل به چشم آمده‌اند، در جلسات تخصصی ستاد مطرح شده تا در اربعین سال بعد با برنامه‌ریزی بهتر، این کمبودها تکرار نشود. هدف ما برگزاری اربعینی آسان، ارزان، ایمن و عزتمند است و این موضوع در دستور کار دائمی ستاد مرکزی اربعین قرار دارد. یکی از مشکلات جدی ما، حوزه حمل‌ونقل عمومی است. متأسفانه به دلیل تحریم‌های ظالمانه، ناوگان حمل‌ونقل کشور هر ساله تحلیل می‌رود؛ چرا که خودروهای فرسوده از چرخه خارج می‌شوند و جایگزینی مؤثری برای آن‌ها صورت نمی‌گیرد. اگرچه مصوبه‌ای از سوی هیئت دولت درخصوص واردات ناوگان حمل‌ونقل داریم، اما هنوز دستگاه‌های اجرایی به اجماع نرسیده‌اند. این موضوع در سطوح عالی در حال پیگیری است، تا هم مشکل زائران اربعین کاهش یابد و هم گره‌ای از مشکلات حمل‌ونقل عمومی کشور باز شود. واقعیت این است که ظرفیت عظیم اربعین به‌گونه‌ای است که در بسیاری از حوزه‌های ملی تأثیرگذار است و می‌تواند در حل برخی معضلات نیز نقش ایفا کند.

دبیر ستاد مرکزی اربعین در ادامه به خدمات بیمه‌ای اشاره کرد و گفت: تلاش شده است تا پوشش بیمه‌ای زائران با بهترین کیفیت انجام شود، تا هزینه‌های آنان کاهش یابد. خوشبختانه در این زمینه به نتایج خوبی دست یافته‌ایم و امیدواریم امسال نیز بتوانیم به‌خوبی دغدغه‌های بیمه‌ای زائران را برطرف کنیم.

وی با اشاره به تدوین «سند جامع فرهنگی اربعین» اظهار داشت: برخی دستگاه‌ها و نهادها به این بحث وارد شده‌اند و اکنون پیش‌نویس سند آماده شده است. امیدواریم به‌زودی این سند نهایی شود تا بتواند به عنوان یک الگو و نقشه راه برای تمامی علاقه‌مندان و فعالان حوزه اربعین مورد استفاده قرار گیرد. چنین الگویی می‌تواند بازخورد مثبتی در میان زائران و خادمان اربعین ایجاد کند و موجب ارتقاء کیفیت خدمات‌رسانی شود.

تلاش برای تسهیل حضور زائران از کشورهای مختلف در راهپیمایی اربعین

مجتبی شصتی‌کریمی- دبیر ستاد مرکزی اربعین- در ادامه  به تشریح اقدامات و چالش‌های مرتبط با حضور زائران خارجی در مراسم اربعین امسال پرداخت و با اشاره به علاقه‌مندی گسترده کشورهای منطقه به مشارکت در راهپیمایی عظیم اربعین اظهار کرد: ما در منطقه‌ای قرار داریم که کشورهایی مانند افغانستان، پاکستان، کشورهای آسیای میانه و... علاقه‌مند به حضور در اربعین هستند. همکاران ما در بخش کنسولی در تلاش‌اند تا بیشترین تسهیلات را برای حضور این زائران فراهم کنند.

شصتی‌کریمی یکی از مهم‌ترین مسائل در این زمینه را موضوع تأمین وسایل نقلیه عنوان کرد و گفت: سال گذشته برای انتقال زائران پاکستانی با کمک خود مردم این کشور این مشکل تا حدودی حل شد. در مجموع، بیش از ۱۳۰ هزار روادید برای زائرانی که از خاک ایران عبور می‌کردند صادر شد. فرآیند انجام این کار بسیار دشوار است. ما باید به‌طور مستمر با طرف عراقی مذاکره کنیم تا ویزاهای زائران افغان و پاکستانی زودتر صادر شود. چون وقتی این زائران دیرتر به عراق می‌رسند، با تعطیلی مواکب و کاهش خدمات‌رسانی مواجه می‌شوند.

دبیر ستاد مرکزی اربعین با بیان اینکه درخواست‌هایی از طرف عراقی برای صدور ویزا در ایام ماه محرم ارائه شده، افزود: امیدواریم با این هماهنگی‌ها مشکلات سال گذشته تکرار نشود.

شصتی‌کریمی با اشاره به مشکلات سال گذشته در خصوص انتقال زائران افغانستانی گفت: در زمینه تأمین خودرو برای زائران افغان دچار مضیقه بودیم و همین مسئله در ستاد مرکزی مطرح شده است. باید از هم‌اکنون پروتکل‌های مربوط به اتوبوس‌ها مشخص و اجرایی شوند تا امسال برادران افغانستانی با آمادگی کامل در این مسیر شرکت کنند.

وی همچنین درباره زائران افغانستانیِ مقیم ایران افزود: در این زمینه جلساتی با نیروی انتظامی برگزار شد و مقرر گردید برای افرادی که فاقد گذرنامه هستند، سند خادم صادر شود تا بتوانند در مراسم اربعین شرکت کنند.

دبیر ستاد مرکزی اربعین در بخش دیگری از سخنانش به ابعاد جهانی‌شدن حرکت اربعین اشاره کرد و گفت: اربعین دیگر تنها یک حرکت شیعی یا حتی اسلامی نیست، بلکه جهانی شده است. جمع زیادی از پیروان ادیان دیگر نیز در این راهپیمایی شرکت می‌کنند. ما از سفرای خارجی نیز دعوت کرده‌ایم تا در این مراسم شرکت کرده و آن را از نزدیک درک کنند. هر انسانی با دل روشن، بی‌شک جذب این حماسه می‌شود.

وی با اشاره به برگزاری آیین‌های مشابه اربعین در دیگر کشورها گفت: برخی کشورها در روز اربعین مراسمی همانند راهپیمایی تهران برگزار می‌کنند. به نظر من دیگر نباید از لفظ "جاماندگان" استفاده کنیم. این افراد نیز زائران بعید امام حسین(ع) هستند. از کشورهای آسیای شرقی تا اروپا، گزارش‌هایی دریافت کرده‌ایم که مردم در روز اربعین مسافت‌هایی را پیاده‌روی می‌کنند و به امام حسین(ع) عرض ادب می‌نمایند. با حمایت از این اقدامات مردمی می‌توان نهضت حسینی را در سراسر جهان گسترش داد.

پیشرفت چشمگیر در ثبت‌نام زائران اربعین و آمادگی کامل سامانه سماح

در ادامه آقایی- دبیر کمیته ثبت‌نام و امور گمشدگان اربعین- با ارائه گزارشی از روند فعالیت‌ها و اقدامات این کمیته در ستاد مرکزی اربعین، اظهار کرد: با تلاش‌هایی که هر ساله در ستاد اربعین صورت می‌گیرد و امسال نیز به شکلی جامع‌تر در حال انجام است، تصور من این است که امور مربوط به اربعین سال جاری نسبت به دوره‌های گذشته با نظم و پیشرفت بیشتری در حال اجراست. در کمیته ثبت‌نام و اعزام، ما حداقل یک ماه جلوتر از سال گذشته قرار داریم. مباحث مربوط به بیمه زائران بسته شده و سامانه سماح نیز آمادگی کامل برای ثبت‌نام زائران را دارد. نرم‌افزار "همیار اربعین" در حوزه رسیدگی به امور گمشدگان، اشیای گمشده و پیدا شده، به‌طور کامل آماده‌سازی شده و با هماهنگی صورت‌گرفته با کمیته سیاسی و کنسولی، قرار است در ایام عرفه، مراحل آزمایشی این نرم‌افزار انجام شود تا در ایام اربعین بتواند به‌صورت کامل در خدمت زائران قرار گیرد.

آقایی در خصوص خدمات بیمه‌ای اربعین نیز گفت: مطابق با سیاست‌های ستاد مرکزی اربعین، فراخوان عمومی بیمه برای زائران انجام شد. در این فراخوان، شش شرکت بیمه‌گر اعلام نرخ کردند که پس از بررسی، سه شرکت با ارائه نرخ‌های مناسب‌تر و خدمات بهتر انتخاب شدند. شرکت برتر نهایی مشخص شده و مذاکرات پایانی در حال انجام است. پس از نهایی‌سازی، اطلاعیه عمومی آن منتشر خواهد شد.

وی با اشاره به فرآیند ثبت‌نام در سامانه سماح گفت: در سال‌های گذشته، ثبت‌نام زائران از ابتدای ماه محرم آغاز می‌شد و امسال نیز در زمان مناسب، فرآیند ثبت‌نام آغاز خواهد شد. تمام مقدمات فراهم شده است تا زائران بدون دغدغه و با برنامه‌ریزی مناسب، فرآیند ثبت‌نام خود را انجام دهند. تلاش داریم بستری فراهم شود تا نقش اصلی در فرآیند فرهنگی اربعین را کمیته فرهنگی و آموزشی ایفا کند. هدف این است که زائران عزیز از این سفر معنوی، نهایت بهره‌مندی را داشته باشند و در مسیر معرفت‌افزایی و تحول‌آفرینی گام بردارند. این مهم می‌تواند تأثیر مستقیمی بر کاهش برخی معضلات اجتماعی از مسیر نورانی اربعین داشته باشد.

افزایش مبلغان زبان‌دان در مسیرهای اربعین و مستقر شدن در ۱۱ استان عراق

حجت‌الاسلام والمسلمین سید جعفر موسوی‌زاده -مدیرکل تبلیغ بین الملل حوزه‌های علمیه - نیز در این مراسم با اشاره به اقدامات انجام‌شده در حوزه تبلیغ بین‌الملل برای مراسم اربعین سال جاری اظهار کرد: در سال جاری، سامانه "نی‌نوا" را برای ثبت‌نام مبلغان زبان‌دان راه‌اندازی کرده‌ایم. سال گذشته تجربه‌ای بسیار موفق در این زمینه در کشور عراق داشتیم که با هماهنگی قرارگاه تبلیغ بین‌الملل کشور که زیر نظر دفتر مقام معظم رهبری فعالیت می‌کند و همکاری با کمیته فرهنگی و آموزشی اربعین، توانستیم در یازده استان عراق، مبلغان زبان‌دان را در مسیرهای راهپیمایی اربعین مستقر کنیم.

وی با اشاره به آمار سال گذشته گفت: در سال گذشته، بیش از ۵۰۰ مبلغ زبان‌دان ساماندهی شدند و پیش‌بینی می‌شود که این تعداد در اربعین پیش رو افزایش یابد. این افراد پس از ثبت‌نام، مصاحبه و شرکت در دوره‌های آموزشی، به عراق اعزام خواهند شد. ستاد اربعین حوزه‌های علمیه در معاونت بین‌الملل حوزه علمیه تشکیل شده است و همه معاونت‌های حوزه متناسب با مأموریت‌هایی که بر عهده دارند، در ایام اربعین فعال خواهند بود. مبلغان زبان‌دان با هماهنگی طرف عراقی مستقر خواهند شد و در این بخش مشکلی وجود ندارد.

مدیرکل تبلیغ بین الملل حوزه‌های علمیه با تأکید بر نیاز به مبلغ فارسی‌زبان برای زائران ایرانی در عراق گفت: در بخش موکب‌های ایرانی مستقر در عراق که تعداد آن‌ها نیز زیاد است، نیاز به مبلغان ورزیده و توانمند به زبان فارسی برای ارائه خدمات تبلیغی به زائران ایرانی داریم. تأمین مالی این مبلغان بر عهده ما خواهد بود، اما استدعا داریم که زمینه استقرار آن‌ها در مواکب ایرانی توسط نهادهای مسئول فراهم شود.

وی از یک برنامه جدید خبر داد و گفت: برنامه جدیدی که امسال به فعالیت‌ها افزوده شده، برگزاری "ندوات حسینیه" است که با همکاری معاونت علمی و دینی عتبه حسینی انجام خواهد شد و ان‌شاءالله آثار علمی، فرهنگی و معرفتی خوبی به همراه خواهد داشت.