فرسودگی رژیم صهیونیستی و تلاش‌های نتانیاهو برای بقای سیاسی

دولت ششم نتانیاهو با چالش‌های متعددی روبرو بود، نتانیاهو نیز برای حل آنها، به روش قدیمی خود یعنی ایجاد بحران بزرگتر برای حل بحران‌ کوچکتر روی آورد. اما نشانه‌هایی به چشم می‌خورد که نتانیاهو این بار نتوانسته است مانند گذشته با این روش بحران‌های پیرامون خود را مدیریت کند.

کد خبر: ۷۹۹۱۸۲

تاریخ: ۱۴ ارديبهشت ۱۴۰۴ - ۱۸:۳۹

به گزارش ایران اکونومیست: با روی کار آمدن کابینه اخیر نتانیاهو در سال ۲۰۲۲، رژیم صهیونیستی وارد دوره جدیدی از تحولات داخلی و خارجی شد. در بعد داخلی، نتیجه بازگشت نتانیاهو، روی کار آمدن راستگرا ترین و افراطی کابینه در تاریخ این رژیم جعلی بود. از همان‌ آغازین روزهای شروع کابینه نتانیاهو، اعتراضات داخلی آغاز شد، مسئله‌ای که نشان از تنش و درگیری‌های داخلی شدیدی را در آینده نزدیک در داخل سرزمین‌های اشغالی داشت. سیاست‌های بنیامین نتانیاهو و اعضای کابینه آن در تمام زمینه‌ها از جمله سیاسی، اجتماعی و اقتصادی، در سال‌های اخیر با جنجال‌های زیادی همراه بوده و به بحران‌های سیاسی و اجتماعی داخلی در رژیم منجر شده است.

از جمله مهم ترین محورهایی که میان کابینه نتانیاهو و مخالفان آن به چالش‌های اساسی تبدیل شد، مسائلی از جمله: پروند قضایی نتانیاهو، طرح اصلاحات قضایی، حضور عناصر افراطی در کابینه و امتیازی خواهی‌ آنها، غافلگیری و شکست در هفت اکتبر و پرونده قطر گیت است.

پرونده‌های قضایی نتانیاهو

پرونده ‌های قضایی نتانیاهو و محاکمه وی، یکی از مهمترین رویدادهای حقوقی و سیاسی در رژیم صهیونیستی است که از سال ۲۰۲۰ در دادگاه در جریان است. در دادگاه به سه پرونده جنایی بزرگ می‌پردازد که در آنها بنیامین نتانیاهو، نخست وزیراین رژیم، به رشوه، کلاهبرداری و خیانت در امانت متهم شده است. این پرونده‌ها با نام‌های رسانه‌ای ۱۰۰۰، ۲۰۰۰ و ۴۰۰۰، در مرکز بحث‌های عمومی و حقوقی در مجامع داخلی صهیونیست‌ها قرار دارند و پیامدهای گسترده‌ای برای نظام سیاسی، اقتصادی و حقوقی رژیم صهیونیستی دارند.

طرح اصلاحات قضایی

بنیامین نتانیاهو و برخی از اعضای کابینه وی که پس از بازگشت به قدرت در سال ۲۰۲۲ همچنان گرفتار پرونده‌های قضایی خود بوده و از سوی ساختار قضایی این رژیم تحت فشار بودند، به منظور آنکه بتوانند با مسیری (به ظاهر) قانونی به پرونده‌های قضایی خود خاتمه داده و خود را تبرئه کنند، طرحی تحت عنوان "اصلاحات قضائی" را ارائه دادند، طرحی که با مقاومت سرسختانه جریان اپوزیسیون کابینه نتانیاهو مواجه شد و منجر به آغاز تظاهرات گسترده و منسجی از سوی نهادها و سازمان های مخالف نتانیاهو در سراسر سرزمین‌های اشغالی شد، جریان مخالف نتانیاهو، این طرح را "کودتای قانونی" نامیدند.

بر اساس این طرح، اختیارات ساختار قضایی این رژیم کاهش پیدا کرده و دیوان عالی دیگر توانایی نظارت بر عملکرد کابینه را نخواهد داشت و در واقع کابینه و شخص نخست وزیر، به قدرتمند ترین نهاد و شخص در رژیم صهیونیستی تبدیل خواهند شد و تمرکز قدرت به صورت کامل در دستان شخص بنیامین نتانیاهو خواهد بود.

این طرح، منجر به آغاز اعتراضات و تظاهرات گسترده در سرزمین‌های اشغالی شد که مهم ترین پیامدهای آن، تشدید شکاف سیاسی و اجتماعی میان راستگرایان و چپ‌گرایان و از بین رفتن انسجام داخلی در ساختار نظامی ارتش رژیم صهیونیستی بود.

این درگیرها به آنجایی کشیده شد که آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه وقت ایالات متحده، نگرانی خود را در مورد آسیبی که این اصلاحات به نهادهای دموکراتیک این رژیم وارد می‌کند ابراز کرده و تصریح کرد که اگر ارزش‌های دموکراتیک آسیب ببینند، حمایت از اسرائیل دشوار خواهد بود.

عناصر افراطی در کابینه و امتیاز خواهی

از جمله مسائل دیگری که با بازگشت نتانیاهو گریبان‌گیر رژیم صهیونیستی شد، حضور افراطی ترین و نژادپرست‌ترین عناصر سیاسی در کابینه وی بود، در واقع نتانیاهو برای آنکه موفق به پیروزی و تشکیل کابینه شود، حاضر به امتیاز دهی به احزاب افراطی و مذهبی شده بود. مهم ترین مصدایق این مسئله، حضور ایتمار بن‌گویر و بتصلئل اسموتریچ در کابینه است که علی رغم سیاست‌های افراطی و تندروی‌هایشان، مناصب بسیاری مهم وزارت امنیت داخلی و وزارت دارایی را در دست دارند. از سوی دیگر، احزاب حریدی که در کابینه ائتلافی نتانیاهو حاضر شده‌اند، خواهان امتیازات خاص خود هستند، از جمله طرح معافیت اعضای جامعه حریدی از سربازی، این مسئله نیز تبدیل به یکی دیگر از مناقشات اصلی میان کابینه نتانیاهو و مخالفان آن شده است.

در حالی که ارتش رژیم صهیونیستی به علت کمبود نیروی انسانی در فشار شدیدی قرار دارد و حضور جوانان حریدی در ارتش ‌می‌تواند تا حدقابل توجهی این کمبود را جبران کند، اما احزاب حریدی به دلیل اعتقادات خاص خود حاضر به خدمت سربازی نبوده و نخست وزیر این رژیم را تهدید می‌کنند که در صورت عدم تصویب این قانون، از کابینه ائتلافی خارج خواهند شد، مسئله‌ای که منجر به سقوط نتانیاهو خواهد شد. همچنین تهدیدات مشابهی علیه نتانیاهو از سوی بن‌گویر و اسموتریچ دررابطه با مسائل دیگری چندین مرتبه تکرار شده است.

غافلگیری و شکست هفت اکتبر

مهم‌ترین پیامد حضور کابینه افراطی و تندروی نتانیاهو در راس قدرت و ایجاد تنش و شکاف‌های داخلی در رژیم صهیونیستی، تضعیف ساختار نظامی و امنیتی و کشیده شدن تمرکز صهیونیست‌ها به درگیری‌های داخلی بود، مسئله‌ای که منجر به وارد شدن سخت ترین، هولناک ترین و بزرگترین شکست امنیتی و نظامی به رژیم صهیونیستی در تاریخ هفت اکتبر شد.

بنیامین نتانیاهو که به دلیل سیاست‌های بحران‌زای خود تحت فشار شدید و گسترده‌ای قرار داشت و به علت تنش‌های داخلی که بخاطر منافع شخصی خود میان صهیونیست‌ها ایجاد کرده بود، مورد انتقاد شدید مخالفان خود بود، با حمله مقاومت فلسطین در هفت اکتبر و شکست فاجعه بار در برابر چشم جهانیان، تبدیل به بدنام ترین نخست وزیر تاریخ این رژیم شد.

پس از هفت اکتبر، موج تنش و درگیری‌ها میان مخالفان و کابینه نتانیاهو بیش از پیش شعله ور شده و سطح اختلافات داخلی میان صهیونیست‌ها به نقطه‌ای بی بازگشت رسید و در این شرایط شعارهای دو طرف علیه یکدیگر، شدت بیشتری پیدا کرد.

پرونده قطر گیت

در حالیکه اختلافات و درگیری‌های داخلی میان صهیونیست‌ها روز به روز شدیدتر می‌شد، افشاگری از یک پرونده جنجالی، موجی از شگفتی و بحران را در سرزمین‌های اشغالی ایجاد کرد. بر اساس افشاگری‌های صورت گرفته، تعدادی از اعضای دفتر نخست وزیری و بسیار نزدیک به شخص نتانیاهو، روابطی مخفیانه با قطر داشته و در ازای انجام اقدامات مورد نظر برای دولت دوحه، مبالغ قابل توجهی دریافت کردهاند، همچنین احتمال درز اطلاعات محرمانه دفتر نخست وزیری رژیم صهیونیستی در این روند دور از انتظار نیست.

افشای این پرونده که مانند بمبی سهمگین در رسانه‌ها، مقامات و بطن جامعه رژیم صهیونیستی صدا کرد، تبدیل به یک اهرم سنگین فشار از سوی جریان اپوزیسیون بر روی بنیامین نیانیاهو شد، چرا که مخالفان نتانیاهو از این مسئله به عنوانی یک اتفاق امنیتی خطرناک و بک آبروریزی تمام عیار در تمام تاریخ این رژیم یاد می‌کنند. با اینکه ابعاد پرونده قطر گیت هنوز آشکار نشده است اما به گفته کارشناسان ابعاد این پرونده بیش از آن است که در رسانهها منتشر شده و حتی درگیر بودن شخص نخستوزیر نیز دور از ذهن نیست.

تفرقه و درگیری بی‌سابقه

درگیری‌های بی سابقه و شدید در درون رژیم صهیونیستی با محوریت مسائل فوق، ‌ به حدی رسیده است که امروز جامعه رژیم صهیونیستی عملا به دو بخش مجزا تبدیل شده و جریان چپگرایان در برابر راستگرایان، اقدام به صف آرایی کرده اند، صف آرایی که خبر از یک جنگ داخلی میان صهیونیست‌ها می‌دهد، همانطور که در حکومت اول و دوم یهودیان در سرزمین‌های فلسطین رخ داد و نتیجه آن چیزی جز نابودی حکومت‌ یهودیان نبود، حکومت‌هایی که هیچ کدام هشتاد سالگی خود را ندیدند. نفتالی بنت، نخست وزیر سابق رژیم صهیونیستی در آستانه کنار رفتن خود از قدرت و پیش از آغاز انتخابات، طی نامه‌ای مشروح به صهیونیست‌ها اینگونه سخنان خود را آغاز می‌کند:

در طول تاریخ، یهودیان دو بار در این سرزمین صاحب یک کشور مستقل و یکپارچه بودند. اولین بار به مدت ۸۰ سال یک حکومت یهودی وجود داشت و سپس به دلیل درگیری های داخلی تجزیه شد.

بار دوم، حکومت یهودیان حدود ۷۷ سال وجود داشت و سپس به دلیل درگیری های داخلی، حاکمیت آن توسط رومیان از بین رفت.

اسرائیل سومین دوره حکومت یهودیان است. اکنون این کشور در ۷۵ سالگی خود قرار دارد. همه ما در برابر این آزمون قرار داریم که آیا به عنوان یک کشور مستقل و متحد موفق خواهیم شد از دهه هشتاد عبور کنیم، یا به دلیل درگیری های داخلی دوباره شکست خواهیم خورد؟

حاشیه‌های حکمرانی کابینه نتانیاهو در دو سال و نیم گذشته، باعث شده است ساختارهای حکومتی این رژیم، به‌ویژه کابینه و کنست (پارلمان)، به دنبال سیاست‌های جنجالی و بحران‌های مذکور با کاهش شدید مشروعیت مواجه شوند. نافرمانی نتانیاهو از احکام دیوان عالی، مانند عدم پذیرش حکم دیوان عالی در رابطه با برکناری رئیس شاباک و زیر پا گذاشتن بسیاری از منافع عالی به دلیل مصالح شخصی، مانند تلاش برای تصویب قانون معافیت حریدی‌ها از خدمت سربازی منجر به آن شده است که میزان باور و مشروعیت این نهادها در میان صهیونیست‌ها کاهش پیدا کند.

همچنین ساختارهای امنیتی اسرائیل، به‌ویژه ارتش، شاباک و موساد نیز با بحران مشروعیت مواجه هستند، این نهادها زمانی به‌عنوان ستون‌های اصلی رژیم و نماد وحدت در این رژیم دیده می‌شدند. همچنین تاکید بنیامین نتانیاهو بر ادامه جنگ و از سوی دیگر، عدم دستاورد ارتش این رژیم در غزه، پس از حدود دو سال نبرد، باعث شده است که اعتماد شهرک‌نشینان وصهیونیست‌ها به توانایی ساختار امنیتی و نظامی این رژیم، بیش از پیش سلب شود و امروز شاهد وقوع نافرمانی گسترده در میان نیروهای ذخیره ارتش رژیم صهیونیستی باشیم، نیروهایی که معتقدند جنگ غزه هیچ هدف و دستاوردی نخواهد داشت و تنها دلیل ادامه این نبرد، منافع شخصی بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر این رژیم است.

مسائل فوق باعث آن شده است که یک فشار مضاعف در داخل این رژیم بر روی نتانیاهو و کابینه تندروی آن قرار بگیرد و بنیامین نتانیاهو و اطرافیان آن، به منظور جلوگیری از سقوط و ازدست دادن قدرت، تمام توان خود در برابر جریان مخالف به کار بگیرند تا بدین صورت، درگیری‌های داخلی نه نتها کاهش پیدا نکرده، بلکه در سطح خطرناک تری برای آینده این رژیم، ادامه پیدا کند. کارشناسان و تحلیلگران صهیونیست هشدار می‌دهند که ادامه این وضعیت از سوی کابینه نتانیاهو نه تنها منافع این رژیم را تهدید کرده، بلکه موجودیت اسرائیل را نیز برای ادامه بقا در آینده با خطر جدی مواجه می‌کند و موجب یک جنگ داخلی و فروپاشی خواهد شد.

نباید فراموش کرد که در حوزه خارجی نیز، وضعیت رژیم صهیونیستی همانند درگیری‌های داخلی، وضعیت سختی است، چرا که به دلیل جنگ وحشیانه در غزه به رهبری نتانیاهو، تاکنون صدها هزار انسان بی‌گناه کشته شده و غزه تبدیل به یک ویرانه شده است، مسئله‌ای که منجر به ایجاد موجی از خشم و نفرت عمیق از صهیونیست‌ها شده و دولت‌های سراسر جهان، حتی دولت‌های متحد اسرائیل که تلاش خود را می‌کردند تا بر نسل کشی غزه چشمان خود را ببندند، امروز نسبت به اقدامت صهیونیست‌ها در غزه اعتراض کرده و نسل کشی رژیم را در مجامع بین المللی محکوم می‌کنند. امروز برای صهیونیست‌ها در هیچ کشوری، مکانی امنی وجود ندارد. در همین رابطه، و پس از حادثه ضرب و شتم صهیونیست‌ها در آمستردام هلند، یکی از خانواده‌های یهودی که سرزمین‌های اشغالی به اروپا مهاجرت کرده بود، در مصاحبه با رسانه‌های عبری زبان، با اشاره به واقعیت تنفر مردم جهان از اسرائیل، فاش کرد که از ترس نمی‌توانیم هویت واقعی خود را فاش کرده و بگوییم اسرائیلی هستیم، چرا که از سوی مردم آن کشور طرد خواهیم شد.

مقامات جریان مخالف بنیامین نتانیاهو بر این باورند این شرایط کنونی که رهبری نتانیاهو که تنها و تنها برای بقای خود می‌جنگد و منافع کلی رژیم صهیونیستی را در نظر نمیگیرد و تنها به پیشبرد اقدامات و طرح‌های خود فکر می‌کند، منجر به یک فاجعه همگانی در رژیم صهیونیستی خواهد شد.