پژوهش‌های کاربردی باید به حل مسائل واقعی جامعه کمک کنند

رئیس باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان دانشگاه آزاد اسلامی با تاکید بر اهمیت پژوهش‌های کاربردی گفت: هدف ما در باشگاه پژوهشگران این است که دانش‌آموزان به‌گونه‌ای آموزش ببینند که پژوهش‌های آنان در نهایت به حل مسائل واقعی جامعه منتهی شود.

کد خبر: ۷۹۸۹۵۳

تاریخ: ۱۴ ارديبهشت ۱۴۰۴ - ۱۳:۰۷

به گزارش ایران اکونومیست، حامد حسن پور، رئیس باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان دانشگاه آزاد اسلامی در نشست خبری هفتمین جشنواره پروژه‌های دانش آموزی که در دانشگاه علوم تحقیقات برگزار شد، اظهار کرد: یکی از اصلی‌ترین رویکردهای ما در باشگاه پژوهشگران، توجه به رویکرد پروژه‌محور در پژوهش‌های دانش‌آموزی است. ما تلاش داریم تا دانش‌آموزان، پژوهش را نه به‌عنوان یک فرآیند صرفاً تئوری، بلکه به‌عنوان یک پروژه با زمان‌بندی مشخص و با هدف حل مسائل واقعی فراگیرند.

آموزش پژوهش‌های کاربردی و حل مسئله گروهی

وی با بیان اینکه پژوهش در باشگاه پژوهشگران شامل دو بعد آموزش و کاربرد است، ادامه داد: ما به دانش‌آموزان یاد می‌دهیم که چگونه پژوهش کنند و به آن‌ها آموزش می‌دهیم که پژوهش باید به حل مسائل واقعی جامعه کمک کند. پژوهش‌های ما باید به‌گونه‌ای باشد که مسیرهای مختلفی برای حل مسائل پیش‌بینی شود و حتی اگر به نتیجه نرسند، آن‌ها را در مسیر توسعه فناوری و علمی قرار دهند.

انتقاد از پژوهش‌های از پیش‌تعیین‌شده و تاکید بر پژوهش‌های نوآورانه

حسن‌پور در ادامه با انتقاد از پژوهش‌هایی که به‌طور پیش‌فرض نتایج آن‌ها مشخص است، افزود: یکی از مشکلات اصلی پژوهش‌های کشور این است که برخی پژوهش‌ها به‌طور پیش‌فرض به‌دنبال نتایج از پیش‌تعیین‌شده هستند. ما باید به دانش‌آموزان یاد بدهیم که پژوهش واقعی به‌طور معمول با عدم قطعیت همراه است و در این فرآیند ممکن است به نتیجه نرسیم، اما از هر گام از این مسیر، دستاوردهای جدیدی به‌دست می‌آید.

این مقام مسئول همچنین بر اهمیت کار گروهی در پژوهش‌ها تاکید کرد و گفت: برای حل مسائل بزرگ و پیچیده، کار گروهی الزامی است. در دنیای امروز، حل مسائل به‌طور فردی تقریباً غیرممکن است و تیم‌سازی برای انجام کارهای بزرگ و مهم ضروری است. ما در باشگاه پژوهشگران معتقدیم که پژوهش و پروژه‌های علمی باید با همکاری تیمی انجام شوند تا نتایج قابل توجهی به‌دست آید.

ترویج عدالت آموزشی در رویدادهای پژوهشی

حسن‌پور در ادامه صحبت‌های خود به عدالت آموزشی در رویدادهای باشگاه پژوهشگران اشاره کرد و افزود: یکی از مسائل اصلی در رویدادهای ما، ایجاد عدالت آموزشی است. در این رویدادها، تمام دانش‌آموزان، بدون توجه به سطح اجتماعی یا اقتصادی خود، فرصت مشارکت و ارائه پروژه‌ها را دارند. ما اطمینان داریم که هزینه‌های تحقیقاتی در این رویدادها برای دانش‌آموزان بسیار پایین است و با حمایت حداقلی، امکان انجام پژوهش‌های موثر برای تمامی شرکت‌کنندگان فراهم می‌شود.

امیدواری برای توسعه رویدادهای پژوهشی در دیگر نقاط کشور

رئیس باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان دانشگاه آزاد اسلامی در پایان به امکان گسترش این نوع رویدادها در دیگر نقاط کشور اشاره کرد و گفت: "ما امیدواریم که بتوانیم این رویدادها را در دیگر شهرها و مناطق کشور نیز برگزار کنیم. هزینه‌های کم و حمایت‌های حداقلی باعث می‌شود که پژوهش‌های پروژه‌محور در سطح کشور گسترش یابد و بتوانیم در سطح ملی به نتایج بهتری دست یابیم.

حسن‌پور  افزود: ما امیدواریم که این سیاست‌های جدید در زمینه پژوهش، به‌ویژه در رویدادهای باشگاه پژوهشگران، به نتایج خوبی برسد و دانش‌آموزان بتوانند با استفاده از این رویدادها، تجربه‌های جدیدی در زمینه تحقیق و پژوهش به‌دست آورند.

وی با اشاره به ساختار دانشگاه آزاد اسلامی و باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان، گفت: باشگاه پژوهشگران در دو حوزه دانش‌آموزی و دانشجویی فعالیت دارد. دانشگاه آزاد اسلامی علاوه بر داشتن واحدهای دانشگاهی، مدارس سمای خود را نیز دارد که بزرگترین شبکه مدارس در کشور محسوب می‌شود. این ویژگی خاص دانشگاه آزاد است که در هیچ‌جای دیگری نمی‌توان نمونه مشابه آن را یافت.

رئیس باشگاه پژوهشگران جوان دانشگاه آزاد اسلامی افزود: دانشگاه آزاد اسلامی در کنار آموزش‌های دانشگاهی، به دانشجویان خود در رشته‌های خاص، امکان کارآموزی و کارورزی در مدارس سمای خود را نیز فراهم می‌آورد. این موضوع یک تفاوت عمده با مدل‌های آموزشی سایر کشورهاست.

وی ادامه داد: در گذشته، در دوران تحصیل ما، "معلم یار" در کلاس‌ها حضور داشت که اغلب دانشجویان رشته‌های تربیت معلم بودند. این افراد به مدت کوتاهی در کلاس‌ها حضور می‌یافتند و با نحوه اداره کلاس آشنا می‌شدند. اکنون این تجربه در دانشگاه آزاد اسلامی برای دانشجویان رشته‌های آموزش ابتدایی و دانشکده‌های تعلیم و تربیت اسلامی وجود دارد.

توسعه رویدادهای پژوهشی بلندمدت در مدارس

وی در خصوص پروژه‌های پژوهشی در مدارس سمای دانشگاه آزاد، گفت: ما پروژه‌های پژوهشی را به‌طور بلندمدت اجرا می‌کنیم. این پروژه‌ها برای مدت هشت، نه یا ده ماه، یا حتی یک سال در مدارس برگزار می‌شود. در این پروژه‌ها، دانش‌آموزان به همراه یک تیم مشخص و معلم پژوهش خود کار می‌کنند. این روند یک اصالت ویژه دارد که باعث می‌شود پژوهش‌های انجام شده در این دوره‌ها کاملاً کاربردی و عمیق باشد.

امکان تجاری‌سازی پروژه‌های پژوهشی دانش‌آموزان

حسن‌پور همچنین به امکان تجاری‌سازی پروژه‌های دانش‌آموزی اشاره کرد و گفت: یکی از ویژگی‌های مهم باشگاه پژوهشگران، امکان تجاری‌سازی ایده‌های پژوهشی است. سامانه پایش به دانش‌آموزان این امکان را می‌دهد که پروژه‌های خود را به اشتراک بگذارند و به‌صورت رایگان اکانتی دریافت کنند. از طریق این سامانه، دانش‌آموزان می‌توانند ایده‌ها و پروژه‌های دیگران را مشاهده کنند و نظرات خود را ارائه دهند.

وی در ادامه افزود: در دانشگاه آزاد اسلامی، تحقیقات به‌ویژه در مقاطع تحصیلات تکمیلی و پروژه‌های صنعتی با هدف تجاری‌سازی و تولید فناوری انجام می‌شود. این تحقیقات توسط معاونت‌های تخصصی، از جمله معاونت فناوری، حمایت می‌شود و پارک علم و فناوری دانشگاه آزاد اسلامی به‌عنوان متولی این امور، از دانش‌آموزان، دانشجویان و اعضای هیئت علمی برای ایجاد محصولات و فناوری‌های جدید حمایت می‌کند.

حسن‌پور با اشاره به اهمیت فناوری در روند پژوهش‌ها گفت: پارک علم و فناوری دانشگاه آزاد اسلامی که به‌عنوان یکی از بزرگترین مراکز حمایت از پروژه‌های فناورانه در کشور شناخته می‌شود، برای دانش‌آموزان و دانشجویان حمایت‌های مالی، فاندها و اسکالرشیپ‌های ویژه‌ای را فراهم می‌آورد.

وی افزود: ما در باشگاه پژوهشگران به‌دنبال این هستیم که پژوهش‌ها به‌طور مستقیم به حل مسائل صنعتی و تجاری منجر شوند. این رویکرد پروژه‌محور به‌ویژه در زمینه پژوهش‌های دانش‌آموزی، باعث می‌شود که نتایج آن‌ها قابلیت تبدیل به محصول و فناوری داشته باشد.

حسن‌پور تأکید کرد: این اقدامات در راستای تسهیل تجاری‌سازی پروژه‌های پژوهشی و ایجاد فضای تحقیقاتی برای دانش‌آموزان و دانشجویان است. این فرآیند، از مدل‌های متداول آموزش‌محور در کشور فاصله می‌گیرد و به‌جای آن، بر انجام پروژه‌های علمی کاربردی تأکید دارد که می‌تواند منجر به نوآوری‌های جدید در عرصه صنعت و فناوری شود.

حسن‌پور در مورد حمایت‌های جدی از پروژه‌های پژوهشی و تجاری‌سازی آنها گفت: بچه‌های پارک معاونت فناوری در روزهای رویدادها به‌طور فعال حضور دارند و مشارکت می‌کنند. در برخی از رویدادها، مانند مسابقات روبوکاپ، شاهد بوده‌ایم که پروژه‌ها به راحتی موفق به کسب نتایج عالی می‌شوند. این نوع پژوهش‌ها، پژوهش‌های واقعی هستند که مسئله واقعی را مطرح می‌کنند و در نهایت به فناوری‌های سطح بالا منجر می‌شوند.

وی افزود: در بسیاری از پروژه‌ها، ممکن است که نتیجه‌گیری‌های اولیه درست نباشد، اما در نهایت با چیدمان صحیح پژوهش و رویکرد اصولی، موفق به رسیدن به نتایج مطلوب می‌شوند. حمایت‌هایی که از این پژوهش‌ها انجام می‌شود، از سوی صندوق‌های پژوهشی است که تنها به پژوهش‌های جدی و قابل رقابت توجه دارند و از حمایت‌های سطحی یا دل‌خوش‌کنک اجتناب می‌کنند.

حمایت از پژوهش‌های جدی و پروژه‌های واقعی

حسن‌پور در خصوص نوع حمایت‌ها از پژوهشگران گفت: این صندوق‌ها، حمایت‌های جدی و استانداردی از پروژه‌ها می‌کنند و ضمانت‌های لازم برای تحقق نتیجه‌ها را می‌خواهند. این حمایت‌ها برای پژوهش‌هایی است که بتوانند در فضای بیزینس و صنعت قابل ارائه و رقابت باشند.

وی ادامه داد: ما معتقدیم که پژوهش‌ها باید به‌طور جدی و کاربردی مورد حمایت قرار گیرند. پژوهش‌هایی که هدف آنها فقط تحقیق به‌خاطر تحقیق نباشد، بلکه به سمت تولید محصول و فناوری بروند که قابلیت تجاری‌سازی داشته باشند.

حسن‌پور در پاسخ به این سؤال که آیا پروژه‌هایی از این رویدادها به تجاری‌سازی رسیده‌اند یا نه، گفت: بله، نمونه‌هایی داریم که در دوره‌های گذشته به تجاری‌سازی رسیده‌اند. در حقیقت، پروژه‌های برتر از دوره‌های ششم جشنواره اکنون وارد فضای بیزینس شده‌اند. این افراد در حال حاضر در حال توضیح دادن تجربیات خود هستند و نشان می‌دهند که چگونه از پروژه‌های پژوهشی خود به سمت کسب‌وکار رفته‌اند.

وی افزود: این افراد، حتی در زمان دریافت جوایز، از جایزه‌های خود راضی نبوده‌اند و در عوض از مسیر رشد و پیشرفت در فضای بیزینس و تجاری‌سازی پروژه‌ها صحبت می‌کنند. این خود نشانه‌ای از موفقیت و اثربخشی این رویدادها در آماده‌سازی جوانان برای ورود به دنیای کسب‌وکار است.

رئیس باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان دانشگاه آزاد اسلامی با تأکید بر اهمیت تغییر پارادایم در آموزش‌های کارآفرینی، گفت: فضای آموزشی کشور باید به سمت ترویج فرهنگ کسب‌وکار و کارآفرینی حرکت کند. این موضوع باید از مدارس آغاز شود و دانش‌آموزان از همان ابتدا با مفاهیم کارآفرینی آشنا شوند.

وی افزود: ایجاد این تغییرات در سیستم آموزشی، می‌تواند کمک شایانی به پرورش کارآفرینان آینده در حوزه‌های مختلف کند. این امر نه‌تنها به تقویت کارآفرینی در حوزه‌های نرم و سخت می‌پردازد، بلکه به ایجاد یک بستر مناسب برای تبدیل ایده‌ها به کسب‌وکارهای موفق نیز کمک می‌کند.

نیاز به تقویت فضای پژوهشی و فناوری در کشور

حسن‌پور همچنین به وضعیت پارک‌های فناوری و شرکت‌های دانش‌بنیان در کشور اشاره کرد و گفت: «امروز در کشور، ۱۰ هزار شرکت دانش‌بنیان به‌عنوان هدف‌گذاری مطرح شده است، اما این رقم به‌راحتی قابل تحقق نیست. در عین حال، تعداد پارک‌های فناوری در کشور بسیار کمتر از استانداردهای جهانی است. این وضعیت نشان‌دهنده نیاز به تقویت فرهنگ کارآفرینی و پژوهش در کشور است.

وی افزود: در واقع، تعداد پارک‌های فناوری ما باید حداقل ده برابر بیشتر از وضعیت کنونی باشد تا بتوانیم محیطی مناسب برای رشد فناوری‌های نوآورانه ایجاد کنیم. این مسیر باید از مدارس شروع شود، جایی که دانش‌آموزان به کارآفرینی و فناوری علاقه‌مند شوند و در نهایت به نوآوران و کارآفرینان آینده تبدیل شوند.

پشتیبانی از پروژه‌های پژوهشی و فناوری در باشگاه پژوهشگران

حسن‌پور در خصوص سامانه پایش و امکانات آن برای پژوهشگران گفت: در باشگاه پژوهشگران، سامانه پایش به‌عنوان یک پلتفرم برای اشتراک‌گذاری پروژه‌ها ایجاد شده است. این سامانه به دانش‌آموزان و پژوهشگران این امکان را می‌دهد که پروژه‌های خود را با دیگران به اشتراک بگذارند و از تجربیات دیگران بهره‌مند شوند.

وی در پایان تأکید کرد: این سامانه کمک می‌کند تا دانش‌آموزان با دیدگاهی وسیع‌تر به پروژه‌های خود نگاه کنند و بتوانند از دیگر پروژه‌ها ایده بگیرند و نقدهای سازنده دریافت کنند. این امر در نهایت به افزایش کیفیت پژوهش‌ها و دستیابی به نتایج عملی و کاربردی کمک می‌کند.