آیا اروپا می‌تواند قطع احتمالی کمک‌های آمریکا به اوکراین را جبران کند؟

در حالی که رئیس جمهور آمریکا همچنان بر درخواستش از کی‌یف از بابت چشم‌پوشی از اراضی تصرف شده توسط روسیه با هدف پایان دادن به جنگ تاکید کرده و تهدید به خروج از فرآیند صلح اوکراین در صورت سخت شدن شرایط برای حصول توافق می‌کند، اروپایی‌ها به دنبال پاسخ به این سوال هستند که بدون واشنگتن چطور به روند کمک رسانی به کی‌یف در جنگ ادامه دهند.

کد خبر: ۷۹۸۱۹۹

تاریخ: ۰۹ ارديبهشت ۱۴۰۴ - ۲۱:۱۳

به گزارش ایران اکونومیست، متحدان اروپایی اوکراین حامی ادامه یافتن جنگ اوکراین بوده چون معتقد هستند این جنگ تاثیر بنیادی بر امنیت این قاره گذاشته و حالا به دنبال یافتن راه‌هایی برای تداوم پشتیبانی‌های نظامی از کی‌یف صرف نظر از اینکه «دونالد ترامپ»، رئیس جمهور آمریکا، اوکراین را به حال خود رها کند یا نه هستند.

ترامپ پیش از این بارها به «ولودیمیر زلنسکی»، رئیس جمهور اوکراین تاخته و او را به طولانی ساختن جنگ در یک «میدان کشتار» با مخالفت کردن با این خواسته‌اش که اوکراین شبه‌جزیره کریمه را به عنوان بخشی از روسیه به رسمیت بشناسد، متهم کرده است.

خبرگزاری آسوشیتدپرس گزارش داده است: «طرح صلح در ازای زمین ترامپ به منزله یک تغییر قابل توجه در نظم پس از جنگ جهانی دوم بوده که عرف و رسوم قبلی را مبنی بر اینکه مرزها نباید با توسل به زور بازترسیم شوند، فروپاشانده است.»

«فرانسوا هیسبورگ»، مشاور ویژه در بنیاد پژوهش استراتژیک در شهر پاریس با اشاره به اینکه آلمان نازی زمانی اتریش را قبل از جنگ جهانی به خاک خود منضم کرده بود، گفت: «به اندازه یک جنگ جهانی زمان لازم برد تا الحاق‌های قانونی برداشته شوند و ۶۰ میلیون نفر در جنگ کشته شدند. نه اروپایی‌ها و نه اوکراین آن را نخواهند پذیرفت.»

دیپلمات‌ها و کارشناسان سناریوهای مختلفی را در صورت تصمیم ایالات متحده برای خروج از فرآیند صلح اوکراین توصیف کرده‌اند. این سناریوها از توقف کمک‌های مستقیم ایالات متحده به اوکراین – در ضمن اجازه دادن به کشورهای اروپایی برای انتقال اطلاعات و سلاح‌های حیاتی آمریکا به کی‌یف - تا ممنوع کردن انتقال هرگونه فناوری آمریکایی به اوکراین اعم از ممنوع ساختن انتقال قطعات یا نرم‌افزارهای مورد استفاده در سلاح‌های اروپایی توسط ترامپ متغیر هستند.

چندین تحلیلگر و دیپلمات به خبرگزاری آسوشیتدپرس گفتند که هرگونه قطع کمک‌های نظامی آمریکا به اوکراین می‌تواند مشکلات جدی برای اروپا ایجاد کند. در آن صورت توانایی کی‌یف برای ادامه دادن به جنگ به اراده سیاسی اروپا برای جمع‌آوری پول و سلاح با هدف پر کردن شکاف‌های ایجاد شده توسط واشنگتن بستگی خواهد داشت.

یک دیپلمات اروپایی که نامش را فاش نساخت، گفت: «اگر این کار آسان بود اروپا همین الان هم داشت بدون آمریکا کارها را به پیش می‌برد.»

انستیتوی Keil اعلام کرده است آمریکا از زمانی که دونالد ترامپ بار دیگر رئیس جمهور آن شده دیگر هیچ بسته کمکی جدیدی را برای اوکراین تصویب نکرده است حتی با این وجود که کشورهای اروپایی به طور دسته‌جمعی حجم کمک‌های بیشتری را به نسبت کمک‌های واشنگتن به اوکراین عرضه کرده‌اند.

جنگ اوکراین

طبق برآورد این انستیتوی آلمانی میزان کمک‌های اروپا به اوکراین به حدود ۱۵۷ میلیارد دلار رسیده که ۲۶ میلیارد دلار از میزان کمک‌های آمریکا بیشتر است اما میزان کمک‌های نظامی که واشنگتن به کی‌یف عرضه کرده کمی بر کمک‌های اروپایی‌ها برتری داشته است.

هیسبورگ گفت: «این کار سختی است اما راه‌هایی هست که از طریق آنها اروپا می‌تواند پول نقد با هدف تامین کمک برای اوکراین پیدا کند که این شامل تصرف کردن دارایی‌های مسدود شده روسیه می‌شود اما گلوله‌ها را صرفا با پول نمی‌توان شلیک کرد.»

«توماس گومارت»، مدیر اندیشکده امور بین‌المللی فرانسوی IFRI عنوان کرد: «اشتباه بزرگ اروپا این بود که بعد از جنگ سرد دست به کوچک‌سازی شدید ارتش‌هایش کرد و این که فکر کرد این جنگ نه در فوریه ۲۰۱۴ همزمان با حمله مسکو به شبه جزیره کریمه برای الحاق آن بلکه در فوریه ۲۰۲۲ شروع شده است.»

به نوشته آسوشیتدپرس، اروپایی‌ها همزمان با مواجهه با محدودیت‌ها در زمینه ظرفیت تولید تسلیحات، یک صنعت دفاعی چند تکه شده و چندین دهه اتکا به ایالات متحده، به تکاپو افتاده‌اند تا هم برای خودشان و هم اوکراین تسلیحات تامین کنند.

کارشناسان می‌گویند اوکراین از زمان حمله روسیه به خود سطح تولید مهمات و پهپاد را تقویت کرده و به این ترتیب می‌تواند کمی ظرفیت اضافی برای تولید تسلیحات فراهم کند اما چیزی که جایگزین کردنش خیلی سخت‌تر است برخی از تسلیحات پیشرفته آمریکایی شامل سامانه‌های پدافند هوایی است.

روسیه از زمانی که ارتش خود را در فوریه ۲۰۲۲ به اوکراین فرستاده تقریبا هر شب حملاتی را در این کشور ترتیب داده و موشک‌ها و پهپادهای خود را به آسمان اوکراین فرستاده که شامل حملات فریبکارانه با پهپادهای بدلی با هدف خسته کردن سامانه‌های پدافند هوایی محدود اوکراین می‌شوند. چند حمله در ماه آوریل دست کم ۵۷ کشته بر جای گذاشت.

«داگلاس بری» یک کارشناس ارشد امور هوا و فضای نظامی در انستیتوی بین‌المللی مطالعات استراتژیک در لندن بیان کرد: «اگر سامانه‌های ضد هوایی پاتریوت آمریکا از آسمان اوکراین محافظت نمی‌کردند تلفات حملات روسیه به این کشور به طرزی اجتناب ناپذیر بالاتر می‌رفت.

کی‌یف از این سامانه‌ها برای محافظت از زیرساخت‌های مهمی همچون شبکه توزیع برق استفاده می‌کند.

زلنسکی اوایل ماه جاری میلادی درخواست خرید ۱۰ سامانه موشکی پاتریوت دیگر را مطرح کرد، درخواستی که ترامپ آن را رد کرد. او یک روز پس از حمله روسیه به شهر «سومی» اوکراین که منجر به کشته شدن ۳۵ نفر شد، گفت: «شما جنگی را علیه کسی که ۲۰ برابر از شما بزرگتر است به این امید که دیگران به شما موشک بدهند آغاز نمی‌کنید.»

بری با اشاره به پایگاه صنایع نظامی بزرگ و ذخایر نظامی بیشتر ایالات متحده گفت: «فرانسه و ایتالیا سامانه‌ دفاع هوایی Aster SAMP/T را به اوکراین داده‌اند، اما مساله بر سر کیفیت نیست بلکه بر سر کمیت است.»

هر چند ترامپ چند روز پیش از ولادیمیر پوتین از بابت حملات موشکی به اوکراین انتقاد و از احتمال وضع تحریم‌های بیشتر علیه روسیه صحبت کرد اما اروپا به این مواضع ترامپ اعتماد ندارد.

تانک آمریکایی آبرامز در جنگ اوکراین

کارشناسان می‌گویند در سیاست خارجی تهاجمی ترامپ هیچ چیز از دستور کار خارج نیست.

بری تاکید کرد بدترین سناریو می‌تواند ممنوعیت صادرات و انتقال سلاح‌های آمریکایی به اوکراین در ضمن ممنوعیت اینکه کشورهای اروپایی سلاح‌های آمریکایی را با هدف اعطا به کی‌یف بخرند یا سلاح‌های دارای قطعات یا نرم‌افزار آمریکایی را در اختیار کی‌یف بگذارند باشد.

این سناریو می‌تواند به این معنی باشد که کشورهایی نظیر آلمان، که قبلا موشک‌های پاتریوت آمریکایی به اوکراین داده‌اند، از انجام مجدد این کار منع می‌شوند. چنین اقدامی به طور جدی توانایی اروپا در پشتیبانی از کی‌یف را مختل ‌کرده و یک تغییر پارادایم اساسی را در روابط آمریکا با متحدانش رقم می‌زند.

هیسبورگ گفت: «اینکه آمریکا دیگر نخواهد متحد شما باشد یک مساله است و اینکه آمریکا بخواهد دشمن باشد مساله دیگری است.» وی خاطرنشان کرد که چنین اقدامی می‌تواند به بخش دفاعی خود آمریکا نیز آسیب برساند چون نظم سیاسی ترامپ ممکن است کاری کند که دیگر کسی خرید سلاح در چارچوب این نظم را مفید تلقی نکند.

ماه مارس گذشته دولت ترامپ تبادل اطلاعات با اوکراین را معلق کرد با این هدف که زلنسکی را وادار به پذیرش آتش‌بس با روسیه کند. این تعلیق هر چند تنها حدود یک هفته طول کشید اما به قابلیت اوکراین به منظور رهگیری سربازان، تانک‌ها و کشتی‌های روسیه و هدف گرفتن آنها ضربه زد.

«متیو کرونیگ»، معاون رئیس مرکز استراتژی و امنیت اسکوکرافت وابسته به شورای آتلانتیک در واشنگتن، گفت: «قابلیت‌های خاصی از جمله نظارت و شناسایی سطح بالا با استفاده از ماهواره‌ها وجود دارند که فقط آمریکا می‌تواند ارائه دهد.»

کارشناسان می‌گویند در حالی که میزان اشتراک‌گذاری اطلاعات بین آمریکا و اوکراین مشخص نیست اما این اشتراک‌گذاری احتمالا کی‌یف را از روند اعزام تقریبا بلادرنگ نیروهای جدید روسی مطلع کرده و به حملات دوربرد هدفمند اوکراین کمک می‌کند.

به گفته این کارشناسان، متحدان اوکراین به اندازه آمریکا در زمینه ماهواره‌ها توانمندی ندارند اما می‌توانند در تدارک برای زمانی که ترامپ دوباره جریان به اشتراک گذاری اطلاعات را قطع کند، ماهواره‌های بیشتری پرتاب کنند یا اینکه اوکراین می‌تواند از سامانه‌های تجاری استفاده کند. در مورد گزینه دوم اوکراین احتمالا باید به سراغ یک ارائه‌دهنده اروپایی برود چون در ماه مارس، شرکت آمریکایی ماکسار تکنولوژیز، از شرکت‌های سرشناس حوزه تصاویر ماهواره‌ای تجاری تایید کرد پس از تصمیم دولت واشنگتن برای متوقف کردن اشتراک‌گذاری اطلاعات با کی‌یف، دسترسی به تصاویر ماهواره‌ای غیرمحرمانه خود را به طور موقت به حال تعلیق درآورده است.

اوکراین همچنین نیازمند یک گزینه جایگزین برای شبکه ماهواره‌ای «استارلینک»، متعلق به «ایلان ماسک»، مشاور میلیاردر دونالد ترامپ نیز هست. این شبکه ماهواره‌ای و اطلاعات حاصل از آن نقشی حیاتی در زمینه ارتباطات دفاعی و غیرنظامی اوکراین ایفا کرده است. چند شرکت دفاعی اروپایی مشغول بحث درباره تشکیل یک ائتلاف ماهواره‌ای هستند اما هم‌اکنون هیچ گزینه‌ جایگزینی که با قابلیت‌های آمریکا برابری کند ندارند.

هیسبورگ خاطرنشان کرد: «اگر ترامپ از جریان کمک به اوکراین کنار بکشد یا اگر کی‌یف توافق صلح را رد کرده و به جنگ در ضمن پشتیبانی اروپایی‌ها ادامه دهد، این به منزله این که اوکراین فروخواهد پاشید نخواهد بود. اما مطمئنا اگر آمریکا اوکراین را از قابلیت‌های پدافند هوایی و اشتراک‌گذاری اطلاعاتی خود محروم کند کسان بیشتری کشته خواهند شد.»

به نوشته آسوشیتدپرس کارشناسان تصریح کردند ترامپ رهبران اروپایی را از این موضوع مطلع کرد که باید مسئولیت بخش دفاعی خود را صرف نظر از اینکه چه کسی کاخ سفید را در اشغال خود داشته باشد خودشان بر عهده بگیرند به این معنی که کشورهایی اروپایی لازم است که سرمایه‌گذاری بیشتری در زمینه دفاعی انجام دهند، با یکدیگر با هدف تقویت تولیدات نظامی همکاری کنند و اعتماد را با هدف اشتراک‌گذاری اطلاعات ایجاد کنند.

گومارت گفت: «دیگر این مساله‌ای نیست که اروپایی‌ها بخواهند آن را معطوف به ۲ ماه یا ۲ سال آینده بدانند بلکه این مساله‌ آنها برای حدود ۲ دهه آینده خواهد بود.»