مشکلات دانش‌آموزان نابینای پشت کنکوری

توجه به دغدغه زندگی افراد نابینا یا کم‌بینا از بدو تولد تا دوران تحصیل و انتخاب شغل برای آنان می‌تواند انگیزه یک زندگی خوب را برای این قشر ایجاد کند؛ مجتمع نابینایان محبی تهران یکی از مجتمع‌هایی است که دانش‌آموزان بسیاری از سراسر کشور در آن مشغول تحصیل هستند هرچند گلایه‌هایی هم به جهت کم لطفی مسئولان وجود دارد.

کد خبر: ۷۹۷۸۸۶

تاریخ: ۰۹ ارديبهشت ۱۴۰۴ - ۱۳:۲۲

به گزارش ایران اکونومیست، وجود دانش‌آموزان با نیازهای ویژه در همه کشور و موضوع تعلیم و رفع کاستی های آنان در جهت حضور فعال آنان در جامعه یکی از مهمترین و اساسی‌ترین موضوعاتی است که نیازمند توجه همه مسئولان بخصوص وزارت آموزش و پرورش است که وظیفه اصلی را در جهت پروراندن استعدادهای این گروه جامعه را دارد.

سمیه برزویی نژاد معاون آموزشی مجتمع نابینایان محبی که ۳۱ سال از زندگی خود را با دانش‌آموزان نابینا گذرانده است در گفت‌وگو با ایران اکونومیست، از تلاش‌هایی که در این مجتمع برای توجه به دانش‌آموزان نابینا می‌شود صحبت کرد.

وی با بیان اینکه این مجتمع ۱۱۳ دانش‌آموز مشغول به تحصیل دارد که نسبت به قبل این آمار کاهش داشته و همین مسئله باعث شده که تنها یک معاون آموزشی داشته باشد افزود: در این مجتمع همه دانش‌آموزان نابینا، کم بینا و گاها دانش‌آموزان نابینا در کلاس‌های ویژه تحصیل می‌کنند. کلاس‌های ویژه برای کسانی است که علاوه بر مشکل نابینایی، مشکل ذهنی نیز دارند.

معاون آموزشی مجتمع با بیان اینکه این دانش‌آموزان باید کتاب‌های مدارس عادی را بخوانند و همان کتاب‌ها را در کنکور سراسری با همان محتوا امتحان دهند ادامه داد: بعضی از کتاب‌ها مانند ریاضی مباحث مختصات آن که شکل دارند یا مباحثی که نیاز به الگوهای شکلی دارند باید مناسب سازی شود.

برزویی نژاد با بیان اینکه هر مدرسه در کشور براساس آماری که دارد خدمات توانبخشی و ... به آن تعلق می‌گیرد گفت: درست است که آمار مجتمع کاهش یافته ولی دانش‌آموزان مشکلات خیلی زیادی دارند و واقعا لازم است گفتار درمان و کار درمان در مدرسه داشته باشیم. در گذشته بینایی سنجی، گفتار درمان و کار درمان به صورت ثابت در مدرسه حضور داشتند اما اکنون حتی هفته یک روز هم نداریم و کار درمانی که دوستمان است برای رضای خدا یک روز در هفته اینجا حاضر می شود و با بچه‌ها کار می‌کند چون خط بریل خط اصلی این دانش‌آموزان است و باید دست‌های آنان خیلی تقویت باشد.

وی با بیان اینکه گاها نیاز داریم از کارهای تخصصی توانبخشی استفاده کنیم افزود: امکانات، تجهیزات، اتاق تاریک، زمین چمن و سالن ورزشی و ... وجود دارد اما کسی که بخواهد این کارها را انجام و مدیریت کند، نداریم. نیرو در حدی است که کتاب‌ها به بودجه‌بندی‌ها برسد تا بچه‌ها از کنکور و امتحانات و بودجه بندی‌های سالانه‌ عقب نمانند.

این معاون آموزشی با بیان اینکه در این مجتمع همه مقاطع تحصیلی از پیش دبستانی تا پایه دوازدهم مشغول تحصیل هستند ادامه داد: دانش‌آموزان پیش دبستانی برای رفتن به کلاس اول حتما باید کارنامه قبولی داشته باشند. در پیش دبستانی دانش آموز باید تقویت لامسه شده باشد و بتواند خط بریل و نقطه ها را به راحتی تشخیص دهد.

برزویی نژاد با بیان اینکه در این مجتمع رشته علوم انسانی و از پایه دهم دانش‌آموزان تفکیک و در کلاس موسیقی درس می‌خوانند گفت: همه رشته‌ها به گونه‌ای چیدمان شده که در نهایت به یک شغلی برسند و بتوانند وارد بازار کار و اجتماع شوند. قبلاً رشته کامپیوتر هم داشتیم اما الان این رشته حذف شده است.

وی با بیان اینکه سال گذشته دانش‌آموزان مجبور شدند امتحان نهایی را در یک حوزه امتحانی مدرسه عادی بدهند افزود: امسال با رایزنی‌های انجام شده توسط هر سه مدرسه نابینایان تهران قرار شده یکی از مدارس نابینایان به عنوان حوزه امتحانی انتخاب شود که اگر این اتفاق بیفتد چاپگر بریل در مدارس وجود دارند و در مدت کمتر از نیم ساعت سوالات با خط بریل چاپ و در اختیار دانش‌آموزان قرار می‌گیرد.

معاون آموزشی مجتمع محبی با بیان اینکه این مجتمع دارای خوابگاه است و بچه‌های شهرستانی که از پایه هفتم به بعد در این مجتمع ثبت‌نام می‌کنند می‌توانند در اینجا مستقر و از محیط استفاده کنند ادامه داد: در حال حاضر نزدیک ۳۰ دانش‌آموز در خوابگاه مستقر هستند البته ظرفیت پذیرش تعداد بیشتر دانش‌آموزان را داریم.

برزویی نژاد با بیان اینکه از جنوب و شمال کشور و قم دانش‌آموز در این مجتمع مشغول تحصیل هستند گفت: در شهرستانها مدرسه نابینایان وجود ندارد و اگر هم باشد در مقطع ابتدایی است چون در مقطع دبیرستان از کتاب‌های صوتی استفاده می‌شود که مدارس نمی‌توانند آن‌ها را پذیرش کنند. بنابراین به دلیل عدم پذیرش والدین ترجیح می‌دهند بچه‌هایشان را در اینجا ثبت‌نام کنند تا هم از خوابگاه و امکانات ناهار و ... که به صورت رایگان در اختیار آن‌ها قرار می گیرد، استفاده کنند.

وی تنها شرط پذیرش در این مجتمع را نبود مدرسه نابینایان در شهرستان اعلام کرد و افزود: این مدرسه به لحاظ مالی درآمدزایی زیادی دارد ولی در نهایت اگر به مشکل برخورد کنیم اداره استثنای شهر تهران کمک می‌کند.

در بین تدابیر و تلاش‌های انجام شده برای این گروه از دانش‌آموزان گله‌هایی نیز وجود داشت که بهروز افروز معلم ادبیات فارسی دانش‌آموزان مدرسه نابینایان شهید محبی در جمع خبرنگاران آن را اینگونه مطرح کرد:« به صورت رسمی ۱۰ سال است که در آموزش و پرورش فعالیت می‌کنم اما به صورت تدریس خصوصی از سال ۸۸ یعنی از زمان دانشجویی به این کار مشغول هستم. از سال ۱۳۹۱ تا سال ۱۳۹۵ هم در مرکز نابینایان کشور، رودکی در بخش کتابخانه‌ها به امر تولید و توضیح کتب گویا و بریل مشغول و فعالیت کردم.

وی با بیان اینکه بزرگترین مشکل دانش آموزان نابینا، سیاست‌های کلان امور آموزشی و پرورشی در حوزه دانش‌آموزان آسیب بینایی است افزود: سازمان آموزش و پرورش استثنایی، بازویی مشورتی در امور اجرایی است. متاسفانه دانش‌آموزان متوسطه دوم در پایه‌های یازدهم و دوازدهم باید در امتحان نهایی کشوری شرکت کنند و تاثیر پذیرش آنها در موسسات آموزش عالی دانشگاه‌های کشور با توجه به تاثیر معدل در کنکور ۶۰ درصد و خود آزمون کنکور نیز مانند ساید دانش‌آموزان عادی ۴۰ درصد است که از طرف وزارت آموزش و پرورش هیچ تمهیدی برای این ۶۰ درصد اندیشیده نشده است.

این معلم روشندل با بیان اینکه سال گذشته در امتحانات نهایی نه سوالات بریل و نه پاسخنامه بریل وجود داشت که واقعاً به دانش‌آموزان نابینا ظلم شد افزود: تصور کنید از دانش آموزان نابینا آزمون گرفته می‌شود اما کتاب‌های درسی دیر به دست آن‌ها می‌رسد، در کلاس‌های کمک درسی نمی‌توانند شرکت کنند، امتحانات نهایی آموزش و پرورش نیز بدون استاندارد سازی برای آن‌ها برگزار می‌شود.

افروز با بیان اینکه امسال گفته شده یک چاپگر بریل در محل آزمون گذاشته می‌شود ادامه داد: مرکز کیفیت و سنجش نظام آموزشی متولی این امر است و وظیفه سوالات و آزمون استاندارد را برای دانش آموزان نابینا برعهده دارد و این‌ چالش‌هایی است که هنوز مرتفع نشده است.

وی با بیان اینکه زمانی که وزارت آموزش و پرورش به لحاظ کشوری تصمیم گرفت در پایه‌های دهم، یازدهم و دوازدهم امتحانات را به صورت نهایی برگزار کند باید دانش آموزان نابینا را نیز مورد توجه قرار می‌داد عنوان کرد: باید سازمان آموزش و پرورش استثنایی کشور به این موضوع ورود می‌کرد که متاسفانه در چنین امر مهمی هیچ اتفاقی صورت نگرفت.

این معلم نابینا با بیان اینکه در امتحانات نهایی سال گذشته مدیران میانی به دلیل نبود سیاست گذاری کلان به زحمت افتادند گفت: ۱۷ دانش آموز در حوزه امتحانی عادی با چهار منشی ( هر چهار دانش‌آموز به همراه یک منشی ) به سوالات آزمونی پاسخ دادند که نه سلامت آن قابل تایید بود و نه کیفیت آزمون تمرکز لازم را داشت. هرچند از امتحانات سوم و چهارم به بعد نفری یک منشی در اختیار دانش آموزان قرار داده شد اما این سبک به ۶۰ سال پیش باز می‌گردد، اکنون دانش‌آموزان نابینا دانش رایانه‌ای خوبی هستند، هوش مصنوعی و نرم افزارهای دسترسی پذیری در اختیار این دانش‌آموزان قرار گرفته که بسیار راحت می‌توانند این آزمون را به صورت الکترونیک، امن، با حوصله و با عدالت آموزشی انجام دهند اما نه خود مسئولان بلد هستند نه نظرات کارشناسان نابینا و کم بینا را جویا می‌شوند و نه اصلا در قید و بند این هستند که برای آن سیاست کلان کشوری اتخاذ کنند.

گله این معلم برای دانش‌آموزانش که نمونه‌ای تعمیم یافته در کل کشور است بیان شد، حال باید دید وزارت آموزش و پرورش آیا آنگونه که معاون آموزشی مجتمع اعلام کرد تدبیری برای امسال در نظر خواهند گرفت یا خیر.