«تمنا» فراخوانی برای تجهیز مراکز نجومی با کمک خیرین

آسمان مهمان مردم می‌شود؛جشن دانش اخترشناسی در بازار بزرگ تهران

مدیر انجمن نجوم آماتوری ایران با اشاره به تاریخچه روز جهانی ستاره‌شناسی، از برنامه‌های متنوع این انجمن برای گرامیداشت این مناسبت علمی خبر داد و بر لزوم ترویج دانش اخترشناسی در میان عموم مردم تأکید کرد.

کد خبر: ۷۹۷۵۸۵

تاریخ: ۰۸ ارديبهشت ۱۴۰۴ - ۰۸:۱۰

به گزارش ایران اکونومیست، همزمان با فرا رسیدن هفته جهانی ستاره‌شناسی، مهندس مسعود عتیقی، مدیر انجمن نجوم آماتوری ایران در گفت‌وگو با ایران اکونومیست، ضمن تسلیت به مناسبت حادثه تلخ حریق اسکله شهید رجایی بندرعباس، به تشریح تاریخچه و اهمیت این مناسبت جهانی پرداخت.

به گفته وی، سنت بردن تلسکوپ‌ها به میان مردم که ۵۲ سال پیش از آمریکا آغاز شد، امروزه به حرکتی بین‌المللی تبدیل شده و ایران نیز با برنامه‌های گسترده و مردمی در این رویداد علمی مشارکت فعالی دارد.

عتیقی با اشاره به تعیین روز جهانی ستاره‌شناسی بر مبنای تربیع اول ماه، به برنامه‌های انجمن نجوم آماتوری ایران در سال جاری پرداخت؛ برنامه‌هایی که از حضور در مراکز خیریه تا بازار بزرگ تهران و گرامیداشت چهره‌های ماندگار نجوم کشور همچون آلینوش طریان را دربر می‌گیرد. وی همچنین از طرح "تمنا" برای تجهیز مراکز نجومی محروم خبر داد و ابراز امیدواری کرد که با کمک خیرین، گامی موثر در ترویج علم ستاره‌شناسی برداشته شود.

مهندس مسعود عتیقی مدیر انجمن نجوم آماتوری ایران در گفت‌وگو با ایران اکونومیست ، اظهار داشت: 52 سال قبل فردی به نام داگ‌برگر در امریکا تلسکوپ خودش را به خیابان‌ها برد، با این هدف که در روزی خاص به جای آنکه مردم به رصدخانه‌ها و آسمان نماها بروند، تلسکوپ‌ها را به میان مردم آورده و عموم مردم با دانش جذاب اخترشناسی آشنا شوند.

وی افزود: با پیوستن ایالت‌های مختلف در امریکا به این حرکت، این رویداد ابتدا به یک حرکت داخلی و سپس با پیوستن کشورهای مختلف به آن، به یک گام بزرگ بین‌المللی تبدیل شد و امروزه شاهد برگزاری روز جهانی ستاره‌شناسی در اقصی نقاط دنیا از جمله کشورمان ایران هستیم.

عتیقی اظهار کرد: از سال 1380 انجمن نجوم آماتوری ایران دقیقا منطبق با تقویم بین‌المللی این رویداد، در فرهنگسرای بهمن، برنامه‌های عمومی‌سازی دانش آسمانی اخترشناسی را به اجرا درآورد و پس از آن به مرور این فعالیت به صورتی گسترده‌تر در تهران و نقاط دیگر کشور انجام شد.

مدیر انجمن نجوم آماتوری ایران خاطرنشان کرد: خوشبختانه پیشنهاد انجمن نجوم آماتوری ایران مبنی بر داشتن روزی با نام روز ملی ستاره‌شناسی در تقویم کشور از ابتدای دهه ۹۰ خورشیدی؛ در سال 2022 که سال جهانی علوم پایه بود، باعث شد که روز 13 شهریور همزمان با سالروز بزرگداشت ابوریحان بیرونی اخترشناس نامدار ایرانی، به عنوان روز "علوم پایه" و "روز ملی نجوم" نامگذاری شد.

به گفته وی، با وجود مفاخر بسیار زیادی که تاریخ علم این سرزمین دارد، جای این مناسبت ملی در تقویم ایران خالی بود که از سال 1401، با این پیشنهاد انجمن شاهد نامگذاری روزی به نام "روز ملی ستاره‌شناسی" هستیم.

عتیقی، با بیان اینکه در طی 25 سال اخیر انجمن نجوم آماتوری ایران در محیط‌های عمومی و مراکز مختلف اقدام به ترویج دانش اخترشناسی در روز و هفته جهانی نجوم کرده است، ادامه داد: در هفته جهانی ستاره‌شناسی نیز برنامه‌های متنوع علمی ترویجی از سوی انجمن نجوم آماتوری ایران برگزار می‌شود.

تعیین روز جهانی ستاره شناسی

مدیر انجمن نجوم آماتوری ایران با بیان اینکه هر ساله روز جهانی ستاره‌شناسی با روشی خاص تعیین می‌شود، در این باره توضیح داد: از میانه ماه آوریل تا میانه ماه می میلادی، روز شنبه‌ای که به تربیع اول ماه نزدیک باشد، به عنوان روز جهانی نجوم انتخاب می‌شود و از آنجایی که به ماه توجه شده و تغییرات شکل ماه باعث تعیین چنین مناسبتی می‌شود، این روز جهانی در هر سال متفاوت است.

وی تاکید کرد: علت توجه به کره ماه در تعیین چنین روزی آن بوده که ماه به عنوان همسایه زمین، در کمترین فاصله با کره زمین است و از درون تلسکوپ، حتی تلسکوپ‌های کوچک آماتوری از جذابیت خاصی برای مشاهده عمومی برخوردار است.

عتیقی اضافه کرد: هفته جهانی ستاره‌شناسی نیز از دوشنبه قبل از روز جهانی نجوم تا یکشنبه بعد از آن تعیین می‌شود. بدیهی است که در سال جاری روز شنبه 13 اردیبهشت برابر با 3 می 2025 میلادی روز جهانی ستاره‌شناسی و از روز دوشنبه 8 اردیبهشت تا یکشنبه 14 اردیبهشت (28 آوریل تا 4 می 2025) هفته جهانی نجوم در سال جاری تعیین شده است.

برنامه‌های انجمن نجوم آماتوری برای یک روز جهانی

این فعال حوزه نجوم آماتوری خاطر نشان کرد: در سال جاری خوشبختانه برنامه‌های مختلفی از سوی انجمن نجوم آماتوری ایران به این مناسبت طراحی شده است. در روز ابتدایی هفته جهانی ستاره‌شناسی یعنی امروز دوشنبه 8 اردیبهشت، اعضا و کارشناسان این انجمن با یاد دبیر فقید انجمن جناب آقای شیرازی که در چنین مناسبتی تلسکوپ را به میان معلولان عزیز کهریزک بردند؛ تلسکوپ‌های خود را به میان معلولان، سالمندان و مددکاران گرامی آسایشگاه خیریه کهریزک می‌برند تا این بخش از جامعه، بتوانند با زیبایی‌های آسمان آشنا شوند و یک روز متفاوت و جذاب را در سرآغاز هفته جهانی ستاره‌شناسی 1404 تجربه کنند.

وی افزود: در ادامه، در روز شنبه 13 اردیبهشت با همکاری خوب شهرداری منطقه 12 تهران و مدیریت اجتماعی ناحیه 3 شهرداری منطقه 12 در منطقه بازار برنامه‌ای با شعار امسال انجمن "از خاک تا افلاک" طراحی شده است. برنامه از خاک تا افلاک در سبزه‌میدان و ورودی بازار بزرگ تهران برگزار می‌شود تا حاضران در این منطقه با وجود مشغولیت‌های زمینی و فعالیتهای اقتصادی، در این مناسبت جهانی، فرصتی برای دوستی با اجرام زیبای آسمانی از جمله ماه داشته باشند و از آسمان انرژی بگیرند.

عتیقی ادامه داد: بازار بزرگ تهران محلی برای تردد مردم خوب کشور نیز هست و این رویداد می‌تواند برای کلیه مردم جذاب باشد و جا دارد تا از همکاری شهردار محترم منطقه 12 و مدیریت محترم اجتماعی ناحیه 3 شهرداری تهران تشکر و قدردانی شود.

وی خاطر نشان کرد: پایان بخش برنامه‌های هفته جهانی ستاره شناسی 1404 در مرکز سالمندان توحید خواهد بود؛ جایی که روزگاری مادر نجوم ایران، سرکار خانم دکتر آلینوش طریان فقید که امروز دیگر در میان ما نیستند، ولی سال‌ها  در این مرکز زندگی کردند. انجمن نجوم آماتوری ایران برنامه پایانی این هفته جهانی را به احترام بانو آلینوش طریان در این مرکز برگزار می‌کند.

مدیر انجمن نجوم آماتوری ایران ابراز امیداری کرد که کلیه انجمن‌ها و گروه‌های نجومی کشور در این روز فرصتی را ایجاد کنند تا مردم به جای آنکه به رصدخانه‌ها بروند، تلسکوپ‌ها را به میان مردم بیاورند تا مردم بتوانند بیش از گذشته با این دانش آشنا شوند و به ویژه جوانان و نوجوانان با روی‌آوری به علوم پایه و دانش اخترشناسی، زمینه‌ساز معرفی اندیشمندان افتخارآفرینی همچون بزرگان تاریخ علم این سرزمین کهن، در امروز ایران عزیز باشد.

عتیقی در پایان اعلام کرد: در این مناسبت بین‌المللی انجمن نجوم آماتوری ایران پیشنهاد جدیدی را تقدیم جامعه نجومی و خیرین گرامی کرده است که از آن به عنوان طرح "تجهیز مراکز نجومی کشور" و به اختصار طرح "تمنا" یاد می‌شود. در این طرح تمایل داریم تا با کمک فعالان نجومی و جامعه خیرین کشور، به گروه‌ها، انجمن‌ها و مراکزی که به دلیل نداشتن بودجه و اعتبار خاص، در تهران و به ویژه در شهرها و روستاها، فعالیت‌هایشان با مشکلاتی همراه است؛ با اهدای کمک‌های سازمان یافته و برنامه ریزی شده، کتاب، تجهیزات نجومی و ابزارهای کمک آموزشی یاری برسانیم.  امید است با یاری هموطنان خیراندیش‌مان در داخل و خارج از کشور، گامی در خور و مردمی در این زمینه علمی برداریم.