سرپیچی قزاقستان در برابر اوپک پلاس؛ جنگ قیمت نفت در راه است؟

سرپیچی علنی قزاقستان از توافق نفتی اوپک پلاس، می‌تواند نشانه خروج این کشور از این گروه باشد و عربستان سعودی را در لحظه‌ای نامطمئن، به یک جنگ قیمتی دشوار وارد کند.

کد خبر: ۷۹۶۱۸۷

تاریخ: ۰۵ ارديبهشت ۱۴۰۴ - ۰۹:۳۶

به گزارش ایران اکونومیست، ارلان آکنژنوف، وزیر انرژی قزاقستان که به تازگی منصوب شده است، روز چهارشنبه به رویترز گفت که این کشور آسیای مرکزی، هنگام تعیین سطح تولید نفت خود، منافع ملی را بر منافع گروه اوپک پلاس اولویت خواهد داد؛ یعنی این کشور ممکن است به کاهش تولیدی که تحت توافق عرضه میان کشورهای بزرگ تولیدکننده اوپک پلاس به انجام آن متعهد شده است، عمل نکند.

این اظهارات همچنین می‌تواند پیش درآمدی برای خروج غیررسمی قزاقستان از ائتلاف اوپک پلاس به رهبری عربستان سعودی باشد که از سال ۲۰۲۲، با یک سلسله کاهش تولید جمعی به میزان ۵.۸۵ میلیون بشکه در روز، معادل ۶ درصد از تولید جهانی توافق کرده است. اما پایبندی به این توافق همواره سفت و سخت نبوده است و تعدادی از اعضا از جمله عراق و امارات عربی متحده، از اهداف تولید خود پیروی نکرده‌اند.

قزاقستان مسلما بدترین متخلف حال حاضر اوپک پلاس است. بر اساس داده‌های اوپک، تولید نفت خام این کشور در مارس، به ۱.۸۵ میلیون بشکه در روز، در مقایسه با میانگین ۱.۷۴ میلیون بشکه در روز در سال ۲۰۲۴ افزایش یافت.

گروه اوپک پلاس در سالهای اخیر، در حفظ قیمت نفت برنت در محدوده ثابت ۷۰ تا ۹۰ دلار در هر بشکه بسیار موثر بوده است. اما عدم پایبندی اعضای این گروه، عربستان سعودی را که طبق برآوردهای صندوق بین المللی پول، به قیمت نفت بیش از ۹۰ دلار در هر بشکه نیاز دارد تا بودجه خود را متعادل کند، آزرده کرده است.

ریاض و سایر تولیدکنندگان در اوایل ماه جاری، با اعلام یک توافق غیرمنتظره برای تسریع برنامه‌های افزایش تولید به میزان 411 هزار بشکه در روز در ماه مه که سه برابر بیشتر از افزایش برنامه‌ریزی شده قبلی است، از اعضایی که پایبندی ضعیفی به توافق نفتی داشته‌اند، انتقاد کردند.

عربستان همچنین قیمت فروش نفت خود را در ماه مه برای خریداران آسیایی به شدت کاهش داد و به پایین‌ترین حد در چهار ماه اخیر رساند و سایر تولیدکنندگان را به چالش کشید.

یک جنگ طولانی قیمت، مانند جنگی که عربستان در سال ۲۰۱۴ در تلاش برای جلوگیری از افزایش تولید شیل آمریکا به راه انداخت، بسیاری از میادین نفتی را بی‌سود می‌سازد و تولیدکنندگان را به تعطیلی تولید سوق می‌دهد و به تولیدکنندگان ارزان‌قیمت، سهم بیشتری از بازار می‌دهد.

در ابتدا به نظر می‌رسید که توافق افزایش تولید، به هدف خود دست می یابد و به دنبال آن یک برنامه جبرانی مفصل دنبال می‌شد که باعث می‌شد قزاقستان و عراق کاهش عمیق تولید را اجرا کنند. اما اظهارات روز چهارشنبه وزیر انرژی قزاقستان، حاکی از آن است که این کشور حاضر نیست همان طور که توافق شده بود، عمل کند و تولید را در سطوح بالا حفظ خواهد کرد.

سناریوی کابوس

این یک سناریوی کابوس برای گروه اوپک پلاس است. سرپیچی قزاقستان ممکن است سایر اعضا را به تجدید نظر در مزایای پایبندی به قرارداد نفتی، وادار کند و در نهایت، آنها را به فکر خروج از این اتحاد سوق دهد. این به نوبه خود می‌تواند به افزایش تولید منجر شود و در صورت افزایش تولید در سایر کشورهای غیراوپک پلاس مانند آمریکا و برزیل، قیمت نفت را کاهش می‌دهد.

عربستان سعودی و متحدانش به احتمال زیاد فورا فشار دیپلماتیک گسترده‌ای را برای متقاعد کردن قزاقستان برای پایبندی به توافق آغاز خواهند کرد. اما اگر ریاض نتواند نظم و انضباط خود را به این طریق اعمال کند، ممکن است با پر کردن بازار با نفت ارزان‌تر، تلاش کند قزاقستان و سایر اعضای خطاکار اوپک پلاس را سر جای خود بنشاند و در واقع جنگ قیمتی را به راه بیندازد.

در واقع، منابع آگاه از این موضوع، روز چهارشنبه به رویترز گفتند که چندین عضو اوپک پلاس برای دومین ماه متوالی، تسریع افزایش تولید نفت در ژوئن را پیشنهاد خواهند کرد.

افزودن این مقدار نفت به بازاری که از عرضه کافی برخوردار است، خطرناک است، به ویژه با توجه به آشفتگی اقتصادی جهانی که در بحبوحه تشدید جنگ تجاری جهانی دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا دیده می‌شود.

عربستان سعودی و سایر کشورهای حوزه خلیج فارس، برخی از پایین‌ترین هزینه‌های تولید نفت در جهان را دارند، بنابراین بهتر از سایرین می‌توانند در جنگ قیمت دوام بیاورند. در عین حال، آن‌ها نمی‌خواهند شاهد سقوط قیمت‌ها برای مدت طولانی باشند، زیرا این امر به شدت بر وضعیت مالی آنها تأثیر می‌گذارد.

بر اساس گزارش رویترز، اوپک پلاس در سال جاری نشانه‌های فزاینده‌ای از ضعف را نشان داده است. سرپیچی قزاقستان می‌تواند نشان دهنده این باشد که یک جدایی در راه است.