«۱+۱۰۰ روایت از اسکلت‌های محوطه‌های باستانی فلات ایران» منتشر شد

کتاب «۱+۱۰۰ روایت از اسکلت‌های محوطه‌های باستانی فلات ایران» منتشر شد. این دومین کتاب چاپ شده در زمینهٔ باستان‌شناسی‌ از مجموعهٔ «ایران۱۰۰۱» است.

کد خبر: ۷۹۵۵۷۴

تاریخ: ۰۳ ارديبهشت ۱۴۰۴ - ۱۸:۵۳

به گزارش ایران اکونومیست، این کتاب با هدف معرفی دلایل جذاب دیگری برای سفر به ایران در ۲۸۸ صفحه به نویسندگی مهرنوش زاده‌دباغ توسط انتشارات نوسده منتشر شده است.

درباره این کتاب توضیح داده شده است: «اکنون، پس از چاپ روایت «سرگذشت ایران در محوطه‌های باستانی» نوبت به شرح روایت‌های شگفت از بقایای استخوان‌های انسانی و حیوانی کشف‌شده در فلات ایران در دوره‌های مختلف رسیده‌است؛ روایت‌های علمی از گذشتگان که به کمک فناوری هوش مصنوعی نیز در این کتاب به تصویر کشیده شده‌اند.

این کتاب تلاشی‌ است تا ما ایرانیان بیش از سایر ملل به یاد آوریم در تلاطم روزگار چگونه دوام آورده‌ایم.

با مطالعهٔ کتاب حاضر تاحدی با شیوهٔ زیست پیشینیان اعم از معماری، خوراک، پوشاک، سازگاری با طبیعت در دوره‌های پارینه‌سنگی، نوسنگی، مس‌وسنگ، مفرغ، آهن، ایلامی، هخامنشی، سلوکی و اشکانی، ساسانی، اسلامی و جهان ایرانی (بیرون از مرزهای سیاسی جدید) آشنا خواهید شد.

نویسنده تلاش کرده‌ است برای بازنمایی سبک زندگی اهالی فلات ایران علاوه‌بر ارجاع به مستندات علمی به دنیای داستان نیز پناه بَرَد تا روایت برای خواننده قابل فهم‌تر باشد.

منابع معتبر مورد استناد نیز در پایان داستان‌های هر دوره آورده شده‌ است. هم‌چنین اطلاعات کاوش هر محوطه شامل سال کاوش، ملیت هیأت باستان‌شناسی، یافته‌های کاوش، مطالعات آزمایشگاهی، استخوان‌شناسی و تفسیر باستان‌شناسان ارائه شده‌اند.

فصل نخست کتاب شامل هشت روایت از دوران پارینه‌سنگی است. گونه‌های انسانی و جانوری متنوعی در دوران پارینه‌سنگی در فلات ایران می‌زیسته‌اند که بعضی از آنها منقرض شده‌اند. نیمی از روایت‌های این فصل به این گونه‌های منقرض پرداخته‌ است. بیشتر این روایت‌ها بر مبنای بقایای استخوانی اندک استوار است.

در فصل دوم، ۱۰ روایت از مرگ و زندگی کودکان و سالمندان دورهٔ نوسنگی آورده شده‌ است. آیین تدفین در این دوره بیشتر راهگشای دیرینه‌شناسان بوده‌ است.

تعامل مردمان دورهٔ مس و سنگ با طبیعت، طی ۱۰ روایت دلنشین دیگر در فصل سوم این کتاب شرح داده شده‌ است.

آثار شهرنشینی و رقابت بر سر منابع، مشاغل تخصصی و سلسله‌مراتب اجتماعی در گورهای دورهٔ مفرغ برای باستان‌شناسان نمایان است. نویسنده به زیبایی در شانزده روایت سبک زندگی مردمان این دوره را به تصویر کشیده‌ است.

عصر آهن، عصر تقابل فرهنگ‌ها و اقوام گوناگون است که به مدد نگارش، نامشان را می‌دانیم. این تقابل‌ها گاه اقوام را به تجلی و شکوه می‌رساند و گاه در جنگ‌ها و نبردهای پی‌درپی می‌فرساید. تقابل‌ها و تنوع اقوام در شیوهٔ زندگی و مرگ آنها اثراتی به وجود آورده که برخی ویژگی‌های آن در چهارده روایت فصل پنجم درج شده‌اند.

گسترهٔ پهناور قلمروی ایلامیان از عصر مفرغ تا آستانهٔ عصر آهن و حضور اجتماعی پررنگ آنها حتی پس از حملهٔ آشور موجب شد فصل ششم به توصیف یافته‌های باستان‌شناسی از بقایای استخوانی آنها اختصاص یابد. شش روایت مندرج در این بخش خواننده را با زندگی ایلامیان در شهرهای مختلف ایران آشنا خواهد کرد.

مدارای حاکمان هخامنشی با اقوام مختلف سرزمین پهناور ایران در گورهای کاوش‌شده حاکی از یافته‌های باارزشی‌است که برخی از آنها در پنج روایت مشروح در فصل هفتم ارائه شده‌اند.

تبلور ویژگی‌های هلنی اقوام سلوکی و نقش تسلط ایرانیان بر خلیج پارس در دورهٔ اشکانی را در نُه روایت جذاب فصل هشتم ملاحظه خواهید کرد.

نهمین فصل، راوی زندگی ایرانیان زرتشتی و گاه غیر زرتشتی در عصر ساسانی‌است.

حملهٔ اعراب مسلمان با سقوط دورهٔ ساسانی موجب اتخاذ راهکارهایی برای تداوم سبک زندگی ایرانی شد. همزمان حملهٔ اقوام ترک و مغول به تغییراتی منجر شد که ایجاد شهرهای زیرزمینی از آن جمله‌اند. بعدها ایرانیان‌ از سبک زندگی اروپایی هم سود بردند. یازده روایت در فصل دهم گویای رویکرد مذهبی، تجاری و سنتی ایرانیان پس از دورهٔ ساسانی تا پایان دورۀ قاجار است.

ایران‌زمین از دیرباز فراتر از مرزهای سیاسی امروز وسعت داشته و به ویژه در شرق فلات ایران حتی در دوران اسلامی نیز از فرهنگ ایرانی صیانت شده‌است. آثار برجای مانده در سیبری، تاجیکستان، ترکمنستان، شمال سوریه، عراق و امارات متحده عربی از نمونه‌های گواه این مدعا هستند. شش روایت از کاوش‌های انجام شده در این مناطق، خواننده را از تجربهٔ زیستهٔ ایرانیان در جهانی خارج از جغرافیای کنونی ایران مطلع می‌کند.

نقشهٔ پراکندگی محوطه‌های کاوش‌شده، ضمیمهٔ این کتاب است. گرچه هر محوطه شامل دوره‌های مختلف باستانی و تاریخی‌است اما دورهٔ لایه‌ای که قصهٔ اسکلت موردنظر روایت شده، مبنا قرار گرفته است.

کتاب «۱+۱۰۰ روایت از اسکلت‌های محوطه‌های باستانی فلات ایران» با هدف آشنایی عموم دوستداران یافته‌های شگفت‌انگیز باستان‌شناسی در قالبی شیوا تهیه و تدوین شده است تا علاوه‌بر آگاهی‌رسانی، فرصتی را برای تولید محصولات فرهنگی اعم از فیلم، انیمیشن، بازی‌های کامپیوتری و کتاب به‌ویژه برای گروه سنی کودکان و نوجوانان فراهم سازد.

علاقه‌مندان از سراسر ایران می‌توانند برای سفارش آنلاین این کتاب به قیمت ۹۹۰ هزار تومان به وب‌سایت فصلنامهٔ میراث و گردشگری گیلگمش به آدرس www.gilgameshmag.com و نشر نوسده مراجعه کنند.