عبور از دروازه تاریخ با اعزام طلاب به سربازی

امروز اول اردیبهشت ۱۴۰۴ شمسی برابر با ۲۲ شوال ۱۴۴۶ هجری و ۲۱ آوریل ۲۰۲۵ میلادی مبداء مناسبات، اتفاقات و حوادث تاریخی مختلف است.

کد خبر: ۷۹۴۱۸۶

تاریخ: ۰۱ ارديبهشت ۱۴۰۴ - ۰۷:۴۱

به گزارش ایران اکونومیست، امروز اول اردیبهشت ۱۴۰۴ خورشیدی به اهم مناسبت‌ها و اتفاقات تاریخی این روز می‌پردازیم.

اعزام طلاب به سربازی- ۱۳۴۲

تهاجم وحشیانه مزدوران بعث رژیم پهلوی به مدرسه فیضیه در دوم فروردین ۱۳۴۲ عکس‌العمل شدید مراجع عظام، طلاب و فضلای حوزه و مردم مسلمان را به دنبال داشت.

با گسترش تظاهرات و حمایت‌های گسترده از طرف اقشار مختلف مردم و علما و مراجع داخل و خارج کشور، رژیم اقدامات جدیدی را در دستور کار قرار داد.

یکی از این اقدامات اعزام طلاب به سربازخانه‌ها بود که در تاریخ اول اردیبهشت ۱۳۴۲ با خشونت به اجرا گذاشته شد. ماموران شهربانی در سراسر کشور در پی طلاب جوان در کوچه و خیابان‌ها آنان را دستگیر و به سربازخانه‌ها و پادگان‌ها اعزام کردند بی‌آن که اهمیتی به معافیت تحصیلی آنان بدهند.

امام خمینی رهبر نهضت اسلامی در آن سال ها در سخنانی خطاب به طلاب فرمودند: «شما هر کجا باشید، سربازان امام زمان هستید. رسالت سنگینی که بر عهده دارید روشن ساختن و آگاه کردن سربازان و درجه‌داران است. خود را از نظر روحی و جسمی قوی کنید.»

اعزام روحانیان به سربازی نه تنها باعث هضم آنان در سربازخانه‌ها نشد بلکه آنها در آن وضعیت نیز به مبارزات روشنگرانه خود ادامه دادند و این‌گونه شد که در پادگان‌ها و در میانه بدنه ارتش هم نهضت اسلامی و امام خمینی(ره) یارانی پیدا کرد که در تداوم و پیروزی انقلاب مثمر ثمر بود.

عملیات بازی دراز ۱- ۱۳۶۰

عملیات «بازی‌ دراز یک» در اولین روز اردیبهشت ۱۳۶۰ در غرب سرپل ذهاب آغاز شد. جبهه غرب به دلیل طبیعت کوهستانی اش با شرایط پیچیده‌تری روبرو بود. ارتفاعات «بازی‌دراز» در غرب شهر سرپل ذهاب مهمترین ارتفاعی بود که دشمن در جبهه غرب در اختیار داشت. آنان بر دشت و شهر سرپل ذهاب و پادگان ابوذر، مهمترین پادگان مرزی در جبهه غرب و راههای ارتباطی آن کاملا مسلط بودند.

به همین دلایل نبردهای سختی برای آزادسازی این ارتفاعات در گرفت که عملیات بازی‌دراز یکی از مهمترین آنها بود. در این عملیات که از اولین تجربه‌های بزرگ همکاری مشترک سپاه و ارتش بود، نیروهای عمل کننده از شمال و جنوب دشت ذهاب به ارتفاعات بازی‌دراز یورش بردند.

عکس‌العمل عراق برای حفظ ارتفاعات منجر به یک نبرد شدید چند روزه شد که در آخر نیروهای ایرانی موفق به آزادسازی قله‌های جنوبی ارتفاعات بازی‌دراز شدند. با این حال قله‌های شمالی همچنان در دست دشمن باقی ماند. ضمن اینکه عدم آزادسازی بخش شمالی بازی‌دراز باعث شد تا نیروهای ایران برای کاهش تلفات از بخشی از غرب دشت ذهاب عقب‌نشینی کنند.

در تقویم شمسی مناسبت‌های دیگری چون تغییر کابینه مستوفی الممالک رئیس الوزراء در سال ۱۲۹۷، مبادله عهدنامه ودادیه و تأمینیه بین دولتین ایران و ترکیه در منزل محمدعلی فروغی رئیس الوزراء در ۱۱ فصل به زبان های فارسی، ترکی و فرانسوی در سال ۱۳۰۵، افتتاح مجلس مؤسسان در کاخ دادگستری در سال ۱۳۲۸، درگذشت ملک‌الشعراء بهار ادیب و سیاستمدار در سال ۱۳۳۰، آغاز پروژه عملیات ساختمانی لوله‌کشی آب مشهد در سال ۱۳۳۷، ورود اوتانت دبیرکل وقت سازمان ملل متحد به تهران برای شرکت در کنفرانس حقوق بشر در سال ۱۳۴۷، دولت به استیضاح نمایندگان فراکسیون چهارنفری پان ایرانیست پاسخ داد و تقاضای رأی اعتماد نمود. نمایندگان مجلس به جز نمایندگان پان ایرانیست به دولت رأی اعتماد دادند در سال ۱۳۴۹، افتتاح سازمان تعاون مصرف شهر و روستا با سرمایه ۵۰۰ میلیون ریال و ۱۱ فروشگاه در تهران و شهرستانها در سال ۱۳۵۲، سفر ولیعهد وقت اسپانیا به تهران در سال ۱۳۵۴، سفر والتر شل رئیس جمهور آلمان فدرال در رأس یک هیات به تهران در سال ۱۳۵۷، رحلت آیت‌الله میرزا علی غروی علیاری تبریزی در سال ۱۳۷۶ و روز بزرگداشت شیخ اجل مصلح‌الدین سعدی شیرازی ثبت شده است.

در تقویم قمری نیز مناسبت‌هایی چون تولد کسایی مروزی شاعر معروف ایرانی در سال ۳۴۱، رحلت عالم بزرگ شیعه سید نعمت‌اله جزایری فقیه و دانشمند در سال ۱۱۱۲، وفات صدرالدین ابوبکر محمد بن عبداللطیف از رجال شهیر آل‌ خجند در سال ۵۵۲، وفات محمدحسین خاتون‌ آبادی عالم قرن دوازدهم در سال ۱۱۵۱ ثبت شده است.

رویدادهای مهم این روز در تقویم میلادی

سلطنت اولین پادشاه انگلستان- ۸۲۷

پیش از تشکیل حکومت پادشاهی در بریتانیا، انگلیس به صورت ملوک الطوایفی اداره می‌شد و به چندین واحد جغرافیایی تقسیم شده بود.

اِگبرْتْ که شاه یکی از این مناطق بود، پس از جنگ با سایر شاهان محلی، آنها را مطیع خود کرد و در ۲۱ آوریل سال ۸۲۷ به عنوان اولین پادشاه انگلستان و سرسلسله ساکسون‌های غربی، بر تخت سلطنت نشست. این سلسله تا سال ۱۰۱۶ که دانمارک، انگلیس را تصرف کرد بر این کشور حکمرانی کرد.

درگذشت علامه اقبال لاهوری- ۱۹۳۸

علامه محمد اقبال لاهوری شاعر، سیاست‌مدار و متفکر برجسته پاکستانی در ۹ نوامبر ۱۸۷۲ در ایالت پنجاب پاکستان و در یک خانواده مسلمان و معتقد به‌دنیا آمد.

اقبال پس از طی تحصیلات مقدماتی راهی لاهور شد و در آن‌جا به فراگیری فلسفه و علوم انسانی پرداخت. ذوق لطیف و طبع روان اقبال، در انجمن‌های اسلامی و ادبی که به اهل دانش مجال اظهارنظر می‌داد شکوفا شد و از آن پس، به سرودن اشعار فارسی علاقه‌مند شد.

اقبال در سال ۱۹۰۵ به تشویق اساتید خود به لندن رفت و در انگلستان و آلمان به تحصیل ادامه داد و همزمان به مطالعات گسترده در حوزه تاریخ ادبیات ایران و متون اصیل فارسی و عربی همت کرد و با وقوف به رموز ادبیات و عرفان ایرانی، در زبان فارسی به کمال رسید.

اقبال لاهوری پس از بازگشت از اروپا به‌سرعت در زمره پیشروان و اصلاح‌طلبان عمده مسلمان شبه‌قاره هند و در شمار بانیان تأسیس کشور مستقل پاکستان قرار گرفت. وی به‌عنوان رهبر جامعه مسلمانان هند، سال‌ها قبل از محمدعلی جناح، رهبر استقلال طلب پاکستان، از فکر تشکیل پاکستان حمایت کرد و گام‌های بلندی در جهت نجات مسلمانان هند برداشت.

بعضی از نویسندگان پاکستانی، اقبال لاهوری را معمار و بنیان‌گذار اصلی پاکستان می‌دانند و معتقدند عوامل اصلی تشکیل‌دهنده شخصیت اقبال که در برخی آثارش ذکر شده‌اند، همان‌هایی هستند که شخصیت فرهنگی و سیاسی پاکستان را می‌سازند.

پایه و اساس پیام اقبال لاهوری، توجه به اسرار خودی است. معنای خودی از دید وی، ایجاد ارزش‌ها و ایده‌آل‌ها و کوشش در راه تحقق بخشیدن آن‌هاست و رمز بزرگ توحید نیز در وحدت خودی‌ها می‌باشد.

اقبال همچنین در کتاب رموز بی‌خودی، جامعه‌ای ایده‌آل بر اساس نبوت و تعالیم اسلامی بنا می‌نهد و به تربیت افرادی با جهان‌بینی صحیح می‌پردازد، هرچند که تصریح می‌کند دنیا به مهدی (عج) بر حق احتیاج دارد. او بسیاری از اشعارش را در خدمت اهداف سیاسی خود قرار داد تا مقصود خود را بیان کند.

آثار اقبال در مجموعه‌هایی به‌نام «پیام مشرق»، «اسرار خودی و رموز بی‌خودی»، «ارمغان حجاز»، «جاویدنامه» و مکررا چاپ شد. علامه محمد اقبال لاهوری سرانجام در تاریخ ۲۱ آوریل ۱۹۳۸ میلادی در ۶۶ سالگی درگذشت.

در تقویم میلادی مناسبت‌های دیگری چون آغاز دومین جنگ امپراتوری ایران و روم در زمان پادشاهی ساسانیان در سال ۳۵۹، مرگ ژان باتیست راسین شاعر و درام نویس بزرگ فرانسوی در سال ۱۶۹۹، تولد هیپولیت تِن مورخ و ادیب معروف فرانسوی در سال ۱۸۲۸، مرگ مارک توایْن نویسنده و داستان‌نویس معروف آمریکایی در سال ۱۹۱۰ و درگذشت دکتر کلیم صدیقی رهبر پارلمان مسلمانان انگلستان در سال ۱۹۹۵ ثبت شده است.