جرثقیل عظیم‌الجثه در بافت تاریخی شیراز چه می‌کند؟

انجمن صنفی مرمتگران آثار تاریخی استان فارس از فعالیت تاور کرین و ماشین‌آلات سنگین در بافت تاریخی شیراز؛ مرز ممنوعه مداخلات عمرانی خبر داد.

کد خبر: ۷۹۲۷۹۴

تاریخ: ۲۸ فروردين ۱۴۰۴ - ۱۳:۴۸

به گزارش ایران اکونومیست، در آستانه روز جهانی بناها و محوطه‌های تاریخی (جمعه ۲۹ فروردین)، انجمن صنفی مرمتگران آثار تاریخی استان فارس از آغاز عملیات عمرانی در بافت تاریخی شیراز خبر داد. بافت شیراز با وسعت ۳۶۰ هکتار در سال ۱۴۰۲ در فهرست میراث ملی ایران ثبت شده است. با این حال، از گزند تعرض و تخریب در امان نمانده است.

در متن بیانیه انجمن صنفی مرمتگران آثار تاریخی استان فارس که در اختیار ایران اکونومیست قرار گرفته، درباره تحرکات تازه‌ای که در بافت تاریخی شیراز مشاهده شده و همچنین، خطراتی که مجموعه ثبت‌شده این بافت را تهدید می‌کند، آمده است: «در دل بافت تاریخی شیراز، جایی‌ که عناصر ارزشمندی همچون خانه‌ها، سراها و بازارهای تاریخی بخشی از حافظه زنده‌ این شهر هستند، حضور ماشین‌آلات سنگین عمرانی مانند تاور کرین، زنگ خطری جدی‌ است.

نصب تاور کرین در نزدیکی بازار تاریخی شیراز، سرای مشیر و همچنین در فاصله بسیار کمی از خانه‌های ثبت‌شده اطراف آن، اقدامی غیراصولی، پرخطر و برخلاف موازین حفاظت میراث فرهنگی است.»

انجمن صنفی مرمتگران آثار تاریخی استان فارس همچنین متذکر شده است: «بر اساس تجربه میدانی و مبانی فنی مرمت، استفاده از تاور کرین در این محدوده‌ها می‌تواند:

• منجر به انتقال ارتعاش و آسیب به پی و سازه‌های خشتی و سنگی شود.
• خطر سقوط بار یا بازوی کرین را در مجاورت بافت تاریخی افزایش دهد.
• و از طرفی منظر فرهنگی و هویت تاریخی منطقه را خدشه‌دار کند.

تجربه کشورهای پیشرو در حفاظت از بافت‌های تاریخی مانند ایتالیا، فرانسه، انگلستان  نیز نشان می‌دهد که:

ورود ماشین‌آلات سنگین در بافت‌های تاریخی یا به‌طور کامل ممنوع است، یا تنها تحت شرایط خاص، با مطالعات دقیق و نظارت مستقیم نهادهای تخصصی میراث، امکان‌پذیر خواهد بود.

علاوه بر آن، در اسناد بالادستی بین‌المللی مانند منشور ونیز (۱۹۶۴)، منشور بورای (۱۹۷۹)، و راهنمای یونسکو برای منظر شهری تاریخی (۲۰۱۱)، به‌صراحت تأکید شده:
هرگونه مداخله در بافت تاریخی باید کمترین تأثیر فیزیکی، بصری و ساختاری را داشته باشد، و هرگونه بهره‌گیری از فناوری یا ماشین‌آلات سنگین، تنها با ارزیابی کامل و در راستای حفظ ارزش‌های میراثی مجاز است.»

انجمن صنفی مرمت‌گران استان فارس در ادامه تاکید کرده است: «صدور هرگونه مجوز برای استقرار و فعالیت ماشین‌آلات سنگین در محدوده بافت تاریخی، به‌ویژه تجهیزات مرتفعی چون تاور کرین، باید ممنوع تلقی شود؛ مگر در شرایط اضطراری، آن‌هم پس از مطالعات فنی، ارزیابی دقیق مخاطرات و با نظارت مستمر کارشناسان حوزه مرمت و میراث فرهنگی. حفاظت از میراث فرهنگی یک انتخاب نیست، یک مسئولیت تاریخی است.»

پیگیری‌ها نیز حاکی از این است که این ماشین‌آلات سنگین به انگیزه ساخت یک مجتمع تجاری در بافت تاریخی شیراز فعال شده‌اند.