تصادف و مرگ در صحنه؛ از ۲۰۶ تا لندکروز تفاوت به اندازه زندگی

طبق تازه‌ترین گزارش پلیس راهور فراجا، ۵۲ درصد جان‌باختگان سوانح ترافیکی در محل وقوع حادثه(سر صحنه تصادف) طعمه مرگ می‌شوند که این مسئله بار دیگر ایمنی خودروها را به عنوان متغیر اصلی در حفظ جان سرنشینان به کانون مناقشات تبدیل کرده است.

کد خبر: ۷۹۱۴۸۷

تاریخ: ۲۶ فروردين ۱۴۰۴ - ۱۱:۴۴

به گزارش ایران اکونومیست، سردار تیمور حسینی رئیس پلیس راهور فراجا به تازگی شمار قربانیان تصادفات سفرهای نوروزی ۱۴۰۴ را ۸۸۰ نفر اعلام کرد و گفت: در بازه زمانی ۲۵ اسفند تا ۱۵ فروردین، ۸۸۰ نفر در سوانح رانندگی کشته و ۲۰ هزار نفر هم مجروح شدند.

رئیس پلیس راهور فراجا با اشاره به اجرای طرح ترافیکی نوروز ۱۴۰۴ از ۲۵ اسفند سال قبل تا ۱۵ فروردین جاری به مدت ۲۱ روز، گفت: در این مدت وقوع ۱۰۱ هزار و ۶۴۳ فقره تصادف ثبت شده و ۸۸۰ نفر نیز جان خود را بر اثر سوانح رانندگی از دست دادند.

سردار تیمور حسینی افزود: در این مدت ۱۵ هزار و ۸۳۳ فقره تصادف جرحی ثبت شد که طی آن ۲۰ هزار و ۱۰۹ نفر مجروح شدند و هشت هزار و ۵۷۲ فقره تصادف خسارتی نیز به وقوع پیوست. مجموع تصادفات درون‌شهری و برون‌شهری در این بازه به ۱۰۱ هزار و ۶۴۳ فقره رسید.

رئیس پلیس راهور فراجا اظهار کرد: استان کرمان با ۷۹ فوتی در صدر استان‌های پرتصادف قرار گرفت و پس از آن به ترتیب استان‌های فارس با ۷۶ نفر، خراسان رضوی با ۶۰ نفر، سیستان و بلوچستان با ۵۶ نفر و خوزستان با ۵۱ نفر در رتبه‌های بعدی قرار دارند.

سردار حسینی به تحلیل دلایل اصلی تصادفات فوتی پرداخت و اعلام کرد: ۴۴ درصد از تصادفات مرگبار به علت عدم توجه به جلو، ۱۵ درصد به دلیل ناتوانی در کنترل وسیله نقلیه و ۱۴ درصد به‌خاطر تغییر مسیر ناگهانی بوده‌اند همچنین بیشترین زمان وقوع تصادفات فوتی در بازه ساعت ۱۶ تا ۲۰ ثبت شده است.

وی بر ضرورت ارتقای ایمنی خودروهای تولید داخل تأکید کرد و گفت: سال‌هاست درباره ضعف بدنه خودروها هشدار می‌دهیم. امیدواریم امسال با حمایت دولت، رئیس‌جمهور و وزیر صمت، شاهد افزایش فشار بر خودروسازان داخلی برای ارتقای کیفیت و ایمنی محصولات‌ آنها باشیم.

براساس آمارهای رسمی منتشر شده از جانب مقامات و دستگاه های مسئول، سال گذشته حدود ۲۰ هزار نفر در تصادفات جاده‌ای طعمه مرگ شدند که البته به گفته سردار احمدرضا رادان فرمانده کل انتظامی کشور در صورت عدم انجام اقدامات پیشگیرانه پلیس در سالهای اخیر، تعداد تلفات حوادث رانندگی به ۵۳ هزار نفر می‌رسید.

پلیس عامل انسانی را متغیر اصلی در بروز تصادف می داند، اما اینکه چرا نیمی از مرگ و میر سوانح رانندگی در محل تصادف(سرصحنه) اتفاق افتاده نیز موضوع بحث برانگیزی است، موضوعی که پاسخ آن، مناقشه سالهای اخیر پلیس، کارشناسان و خودروسازان شده است.

حوادث ترافیکی نوروز امسال ۸۸۰ کشته برجا گذاشت، دولت با همکاری پلیس توانست با راه اندازی پویش ملی «نه به تصادف» و نظارتی گسترده، زمینه ساز کاهش ۱۹ درصدی تلفات (مرگ و میر) ناشی از سوانح رانندگی نسبت به نوروز ۱۴۰۳ شود که دستاوردی بسیار بزرگ طی سالهای اخیر محسوب می‌شود. اما با اینحال پویش نه به تصادف نیز در تغییر میزان فوتی‌های سرصحنه چندان موفق نبود.

مرگ در صحنه تصادف

اسفند سال گذشته همزمان با آغاز طرح ترافیک نوروزی پلیس، محمدرضا ظفرقندی وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی اعلام کرد که «نیمی از جانباختگان تصادف کشور در صحنه به کام مرگ می روند.

به گفته او، ۵۰ درصد دیگر هم در مسیر انتقال به مرکز درمانی و یا در بیمارستان ها فوت می کنند» که این مسئله بارها از سوی پلیس اعلام شده است.

سرهنگ وحیدرضا بای رئیس مرکز داده‌های پلیس راهور فراجا نیز در همین ارتباط با انتشار گزارش جمع بندی حوادث ترافیکی نوروز(نسخه‌ای از آن به ایران اکونومیست ارسال شد)، اعلام کرد که در تجزیه و تحلیل‌ آمارها با همکاری سازمان پزشکی قانونی، مشخص شد که ۵۲ درصد جان‌باختگان تصادف در همان لحظات اولیه حادثه (سر صحنه) جان خود را از دست می‌دهند.

این مقام مسئول انتظامی ادامه داد: اگر راه‌ها ایمن و وسیله نقلیه نیز از استانداردهای کیفی لازم برخوردار باشد، شاهد کاهش قابل توجه شدت و میزان خسارات های سوانح رانندگی خواهیم بود، چراکه شدت تصادفات در کشور ما به‌ مراتب بیشتر از کشورهای دیگر است، به ازای هر فقره تصادف در کشورهای اروپایی(اتحادیه اروپا) به‌ طور میانگین ۱.۰۲ نفر فوت کرده و یا مجروح می‌شوند که این عدد در کشور ما ۱.۲۵ فوتی و مصدوم است.

به این گزارش باید تعداد مجروحین و مصدومان را نیز اضافه کرد که هر ساله ۳۰۰ هزار نفر در سوانح رانندگی دچار مصدومیت از جمله قطع نخاع، از کار افتادگی دائم و معلولیت می شوند.

رئیس مرکز تحلیل داده‌های پلیس راهور فراجا اعلام کرد: براساس گزارش سازمان بهداشت جهانی تصادفات رانندگی، هشتمین عامل مرگ‌ومیر در جهان محسوب می‌شود. اما براساس اعلام وزارت بهداشت ،متاسفانه در کشور ما، تصادفات رانندگی از سال ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۹ سومین عامل مرگ‌ومیر بوده است. بیش از ۶۲ درصد از کسانی که در تصادفات جان خود را از دست می‌دهند، افراد در سن مولد و کار کشور هستند که از این حیث برای جامعه بسیار خسارت بار است.

به گفته سرهنگ بای، ۶۲ درصد از کشته های تصادفات کشور در محدوده سنی نیروی مولد و کاری هستند و سالانه معادل ۱۷ درصد از بودجه و ۶ تا ۷ درصد تولید ناخالص ملی صرف جبران هزینه های ناشی از سوانح رانندگی کشور می شود. ضمن اینکه در هشت سال اخیر، براثر سوانح رانندگی هر سال ۹۲ هزار میلیارد تومان خسارت به کشور وارد شده است.

همچنین به برآوردهای اقتصادی و مالی باید بار روانی تصادفات را نیز اضافه کرد، برخی از این تصادفات مانند حادثه واژگونی اتوبوس کرمان که منجر به مرگ جمعی از دانش آموزان شد و همچنین حادثه واژگونی اتوبوس خبرنگاران محیط زیست در مسیر ارومیه که در خاطر افکار عمومی نقش بسته است.

۲۰۶ تا لندکروز؛ اختلاف نظر میان خودروسازان و مسئولان

همواره مسئولان انتظامی و کارشناسان در موضوع مرگ و میر تصادفات انگشت اشاره را به سمت کیفیت پایین خودروها نشانه می روند و خواستار ایمن سازی خودروها و ارتقای سطح کیفیت بدنه هستند. این در شرایطی است که رهبر معظم انقلاب نیز اردیبهشت ۱۴۰۱ بر ضرورت ارتقای کیفیت تولیدات خودروسازان داخلی و لزوم جلب رضایت مصرف‌کنندگان تاکید کردند.

ایشان علاوه بر مخالفت با واردات بی‌رویه که منجر به خسارت در عرضه تولید داخل می‌شود، تاکید کردند: «البته خودروسازها از این حرف سوء استفاده نکنند زیرا وضع آنها تعریفی ندارد و مقصود، آن جاهایی است که تولید خوب و با کیفیت دارند.»

دغدغه کیفیت پایین خودروهای تولید داخل، انتقاد شدید فراجا را به عنوان خط مقدم مقابله و مدیریت سوانح رانندگی به همراه داشته و فرمانده کل انتظامی، مهر سال قبل در یک برنامه تلویزیونی با بیان اینکه ۵۰ درصد تلفات تصادفات ناشی از ایمنی پایین خودروهاست، تاکید کرد: بیشترین میزان خسارت و تلفات تصادفات مربوط به خودروهای داخلی است.

سردار احمدرضا رادان، این خودروها را ارابه‌های مرگ توصیف کرد.

برخی خودروها ارابه مرگ هستند

فرمانده کل انتظامی جمهوری اسلامی در نشست تخصصی پلیس راهور فراجا گفت: واقعا باید بپذیریم برخی از این خودروهای ما ارابه مرگ هستند، نمونه آن اتوبوسی است که در ایام نوروز در کرمان واژگون شد و ۱۴ نفر در آن کشته شدند؛ اتوبوس‌های ما باید بر اساس نوع پیمایش کشور ما باشد و اگر قرار است پیمایش زیادی داشته باشد باید ستون‌ و سقف های محکمی داشته باشند.

سردار احمدرضا رادان با اشاره به اجرای پویش «نه به تصادف» در نوروز ۱۴۰۴، آنرا یک فرهنگ سازی دانست و تاکید کرد: نباید این پویش به نوروز خلاصه شود زیرا در این صورت به طور کل از مسیر منحرف شده ایم، این پویش دارای ابعاد فرهنگی و اجتماعی است که باید در تمام سال جاری باشد.

وی پویش ملی نه به تصادف را دارای یک بُعد هماهنگ کننده میان تمامی دستگاه های مرتبط دانست و افزود: حضور رئیس جمهور مهر تایید بر اهمیت مدیریت تصادف است که باید به عزمی همگانی تبدیل شود.

وی تاکید کرد: وقتی می گوییم پویش نه به تصادف، باید ببینیم که اصل تصادف از چه طریقی صورت می گیرد، شماها به عنوان کارشناس به من یاد دادید که سرعت، سبقت غیر مجاز، رعایت نکردن فاصله طولی و خستگی برخی از این دلایل است اما یک علت هم غیر استاندارد بودن خودروها است.

سردار رادان تصریح کرد: در حوزه تصادفات باید آمار و ارقام به درستی تحلیل شود ‌و افزایش محدود شمار جانباختگان تصادفات نوروزی باید در میزان تردد، پیمایش و سفر مقایسه شود تا به تحلیل واقع بینانه برسیم.

طبق گزارش‌های رسمی، بیشترین سهم در تصادفات و مرگ و میر ناشی از این سوانح را خودروهای داخلی دارند به نحوی که رییس پلیس راهور فراجا بارها اعلام کرده: پراید، ساینا و پژو بیشترین سهم را در تصادفات دارند که البته نباید میزان تولید این خودروها در مقایسه با دیگر خودروها را نادیده گرفت.

برای بازار ایران خودروهای مانند پراید و ساینا و خانواده پژو، خودروهای ارزان قیمت و قابل دسترس است، در صورتی که با نگاهی به بازار، همین خودروها چند صد میلیون تومان قیمت دارند باید برای تحویل آن از کارخانه ماهها منتظر ماند.

روی دیگر سکه خودروسازان و مسئولان دخیل در صنعت خودروسازی هستند که هیچگاه زیر بار کیفیت پایین خودروهای داخلی و مونتاژی نرفته و همواره بر داشتن معیارهای استاندارد و کیفیت بالای خودروهای تولید داخل به خصوص محصولات ایران‌خودرو و سایپا تاکید دارند چراکه این ۲ خودروساز بیشترین سهم بازار تولید و فروش کشور را در اختیار دارند.

این جدال تا جایی پیش رفت که خرداد سال ۱۴۰۲، مصطفی میرسلیم نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی در مناظره‌ای تلویزیونی با جلال رشیدی کوچی نماینده وقت مردم شیراز مدعی شد که به لحاظ کیفیت خودروی پژو ۲۰۶ تفاوتی با لندکروز ندارد. این مسئله علاوه بر انتقادات گسترده افکار عمومی در فضای مجازی و حقیقی نیز بازتاب بسیاری داشت و به موضوع و دستمایه ای برای طنز کاربران شبکه اجتماعی تبدیل شد.

در محافل غیررسمی و مردمی گفته می شود میرسلیم در سال‌های اخیر فعالیت گسترده ای در صنعت خودروسازی داشته و حمایت وی از خودروهای نامرغوب و بی کیفیت داخلی هم در راستای منافع شخصی است.

با این وجود هنوز معیار و الگویی برای سنجش خودروهای داخلی، مونتاژی و حتی وارداتی در کشور وجود ندارد و صرفاً خودروها بر اساس معیارهای اعلامی سازمان ملی استاندارد به بازار عرضه می‌شوند که هیچ اشاره‌ای در آن به استحکام وسائل نقلیه سواری نشده و صرفاً در ماده ۶۰ آن به استحکام بدنه وسائل نقلیه سنگین اشاره شد.

جای خالی مرکز آزمون تصادف؛ سنجش عیار خودروها

کشورهای توسعه یافته جهان خودروهای تولیدی یا وارداتی را بر اساس سنجش استحکام و مقاومت بدنه خودروها در آزمون‌های واقعی درجه بندی و ارزیابی می‌کنند. برای دستیابی به استحکام بدنه معمولاً کشورها دست به ایجاد مراکز آزمون تصادف یا به عبارتی مرکز «شبیه‌سازی تصادف» می زنند.

نبود مرکز آزمون تصادف، فضای عمومی را برای گمانه‌زنی و اختلاف نظر گسترده بر سر کیفیت خودروهای تولیدی، مونتاژی و وارداتی ایجاد کرده که تا به امروز هم این مناقشه پابرجا است.

سردار حسینی رئیس پلیس راهور فراجا سال گذشته از احداث مرکز آزمون تصادف خبر داد و برای آن بازه زمانی هفت ماهه تعیین کرد. وی پیش از نوروز با انتقاد از تأخیر در راه‌اندازی مرکز آزمون تصادفات گفت: «بیش از ۷ ماه از موعد مقرر گذشته، اما این مرکز هنوز راه‌اندازی نشده و به همین دلیل، استاندارد استحکام بدنه همچنان جزو شاخص‌های ایمنی خودرو محسوب نمی‌شود.»

بیشتر بخوانیم؛
نخستین مرکز آزمون تصادف به زودی راه‌اندازی می‌شود

شبیه‌سازی تصادفات و ارزیابی استحکام بدنه خودروها می‌تواند گامی مهم در جهت افزایش ایمنی وسایل نقلیه و کاهش تلفات باشد. اقدامات پیشگیرانه پلیس و نظارت بیشتر بر کیفیت خودروهای تولیدی می‌تواند تا حد زیادی از خسارات مالی و جانی جلوگیری کند.

در پایان باید تاکید کرد که با توجه به آمار و اطلاعات ارائه‌شده در این گزارش، می‌توان نتیجه گرفت که تصادفات رانندگی در ایران نه تنها از لحاظ تلفات جانی، بلکه از بعد اقتصادی و اجتماعی نیز تأثیرات منفی گسترده‌ای دارد. یکی از عوامل مهم در کاهش سوانح رانندگی، ارتقای کیفیت خودروها و استفاده از استانداردهای جهانی در تولید خودروها است.

علاوه بر این آزمون تصادف خودروهای تولیدی میتواند عیار دعاوی و حواشی این خودروها را برطرف کرده و چهره واقعی از وضعیت استحکام بدنه و ایمنی این خودروها ارائه دهد.

مرکزی که هنوز مشخص نیست بنابه چه دلیلی تا به امروز راه اندازی نشده است.